Icma.az
close
up
RU
Ginnəsə namizəd göy cismi: 3I/ATLAS adlı kometa elm dünyasını heyrətə salıb

Ginnəsə namizəd göy cismi: 3I/ATLAS adlı kometa elm dünyasını heyrətə salıb

Icma.az, Xalq qazeti saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

2025-ci ilin iyun ayının sonunda avtomatlaşdırılmış teleskoplar şəbəkəsi olan ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System) Səma üzərində naməlum obyekt müşahidə etdi. Qısa zamanda təsdiqləndi ki, bu — 3I/ATLAS adlandırılan kometadır və bu, bəşər tarixində qeydə alınan üçüncü ulduzlararası (interstellar) obyektdir. Onun sürəti, ölçüsü və trayektoriyası alimlərin ciddi marağına səbəb olub.

Kometanın adı və mənşəyi

Obyektə "3I/ATLAS" adı verilib. Buradakı “3I” – üçüncü “interstellar” (ulduzlararası) mənşəli göy cismini ifadə edir. “ATLAS” isə bu obyektin kəşf edildiyi teleskop sisteminin adıdır.

Perm Politexnik Universitetinin astronomiya üzrə eksperti Yevgeni Burmistrov bildirir ki, kometanın diametri 10-12 kilometr arasında dəyişir və bu, onu indiyədək Səma sistemimizə daxil olmuş ən böyük ulduzlararası obyektə çevirir. Lakin ölçülər hələlik təxmini hesab olunur, çünki obyektin səthinin işığı əks etdirmə xüsusiyyətləri bizim tanıdığımız kometalardan fərqli ola bilər.

Sürət və trayektoriya: rekorda doğru

3I/ATLAS kometası təqribən 209,000 km/saat (58 km/saniyə) sürətlə hərəkət edir. Bu o deməkdir ki, Yerdən Aya 2 saata çata bilərdi – halbuki bu məsafəni kosmik raketlər adətən 3 günə qət edir.

Kometanın trayektoriyası və dinamikası onun səma sistemini tərk edəcəyini göstərir. Günəşə yaxınlaşdıqca sürəti 68-70 km/saniyəyə qədər artacaq və bu da üçüncü kosmik sürətdən yüksəkdir – yəni o, səma sisteminin cazibə qüvvəsindən qurtulacaq və bir daha geri qayıtmayacaq.

Missiya mümkün deyil

ABŞ-dakı Miçiqan Universitetinin alimləri kometanı öyrənmək üçün kosmik aparat göndərmək imkanlarını araşdırıblar. Lakin obyektin yüksək sürəti və gec aşkar olunması səbəbindən bu, hazırkı texnologiya ilə mümkünsüz sayılır.

Haradan gəlir?

Alimlər güman edirlər ki, bu obyekt Süd Yolu qalaktikasının qalın diskindən – əsasən 10 milyard il yaşlı ulduzların yerləşdiyi sahədən gəlir. Bu isə kometanın yaşının Günəşdən belə daha çox olduğunu ehrimal etməyə əsas verir – təxminən 7 milyard il.

Kometanın marşrutu: təhlükə varmı?

Hazırda kometa Yupiterin orbitindən içəri daxil olub və Marşa doğru hərəkət edir. 2025-ci ilin oktyabrında Günəşdən 210 milyon km, Yerdən isə 240 milyon km məsafədə keçəcək. Ən yaxın yaxınlaşma Marşa – 28 milyon km məsafədə olacaq. Ekspertlər hesab edirlər ki, 3I/ATLAS Yer üçün heç bir təhlükə yaratmır.

Niyə onu NLO adlandırırlar?

Kometa ilə bağlı sosial mediada və bəzi elmi çevrələrdə onun yadplanetli zond ola biləcəyi iddiaları da yayılıb. Harvard Universitetinin astrofiziki Avi Leb kometanın ölçüsünü “şübhəli dərəcədə böyük”, trayektoriyasını isə “qeyri-adi dərəcədə düz” adlandırıb. Onun fikrincə, bu cür hərəkət süni müdaxilə ehtimalını istisna etmir.

Lakin Yevgeni Burmistrov bu yanaşmanı şübhə ilə qarşılayır: “Avi Leb müşahidə olunan obyektlərə mütəmadi olaraq qeyri-təbii mənşə aid edir. Hazırda bu iddianı təsdiqləyən heç bir elmi dəlil yoxdur. Kometa öz-özlüyündə unikal və dəyərli tədqiqat obyektidir. Onun öyrənilməsi ulduzların formalaşma prosesinə və qalaktikamızın dərinliklərinə dair mühüm məlumatlar təqdim edə bilər”.
Beləliklə, 3I/ATLAS kometası öz ölçüsü, mənşəyi və sürəti ilə yalnız astronomlar üçün yox, ictimaiyyət üçün də maraq obyektinə çevrilib. Onun tədqiqi, bəlkə də, qalaktikamızın ən qədim sirlərindən bəzilərini açmağa yardım edəcək.

Hazırladı:

S.ELAY

XQ

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:649
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 06 Avqust 2025 14:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see375

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see349

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see337

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see295

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see281

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see263

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see250

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see248

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see246

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see232

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see231

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see228

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see221

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see217

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see216

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see198

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see197

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see196

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri