Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Günəş atom bombaları kimi Yeri fəlakətə uğrada bilər ŞOK ARAŞDIRMA

Günəş atom bombaları kimi Yeri fəlakətə uğrada bilər ŞOK ARAŞDIRMA

Icma.az bildirir, Publika.az portalına istinadən.

“Science” jurnalında dərc olunan yeni tədqiqat Günəşə bənzər ulduzların hər 100 ildən bir milyardlarla atom bombasına bərabər enerji buraxan partlayış yarada biləcəyini ortaya qoyub.

Publika.az xəbər verir ki, mütəxəssislər Günəşdə də bu cür partlayış baş verə biləcəyi ehtimalını nəzərdən keçirirlər. Çünki bu hadisələr Yer kürəsində ciddi ekoloji və texnoloji fəsadlara səbəb ola bilər.

Partlayış adi Günəş alovlanmalarından minlərlə dəfə güclüdür. Bu hadisələr Yerin maqnit sahəsini poza, peykləri orbitdən çıxara, elektrik şəbəkələrini sıradan çıxara və qlobal rabitə sistemlərində fasilələr yarada bilər. Partlayışın təsiri Günəşdə baş verən qasırğalarla müqayisədə daha güclüdür və qlobal infrastruktura ciddi təhlükə yaradır. Bunun fəsadlarını anlamaq üçün ən əhəmiyyətli nümunə 1859-cu ildə baş verən “Karrinqton hadisəsi”dir. Bu hadisə nəticəsində Günəş təxminən 10 milyard ədəd 1 meqatonluq atom bombasının ekvivalent enerjisini sərbəst buraxıb. Bu partlayışın Yer üzərindəki təsirləri teleqraf xətlərinin yanması, cənubda Karib dənizinə qədər uzanan parlaq şəfəqin müşahidə edilməsi kimi qeydə alınıb. Alimlər qədim ağac halqalarında radiokarbon səviyyələrindəki qəfil artımları tədqiq edərək belə nəticəyə gəliblər ki, Karrinqton hadisəsi, Günəşin yarada biləcəyi ən güclü alovlanma deyil. Bu analizlər, Günəşin tarix boyu Karrinqton hadisəsindən yüzlərlə dəfə güclü partlayışlar yaratdığını göstərir.

Günəşə bənzər 56 min ulduz üzərində aparılan müşahidələr, bu cür parıltının düşündüyümüzdən daha müntəzəm baş verdiyini göstərir. Əvvəlki tədqiqatlarda bu cür hadisələrin bir neçə min ildən bir baş verdiyi irəli sürülmüşdü. Lakin yeni tədqiqat bu partlayışların hər 100 ildən bir baş verə biləcəyini ortaya qoyur. Məlum olub ki, müşahidə edilən ulduzların 30 faizi ikili ulduz sisteminə aiddir, yəni ortaq bir kütlə mərkəzi ətrafında fırlanan iki ulduzdan ibarətdir. Bu tapıntı Günəşdə də oxşar proseslərin baş verə biləcəyi ehtimalını artırır.

Tədqiqatçılar Günəşdə parıltının baş vermə ehtimalını birbaşa müəyyən edə bilməsələr də, belə bir hadisənin təsirlərinin olduqca təhlükəli olacağını qeyd edirlər. Partlayış Yerdə GPS, peyk rabitəsi və elektrik şəbəkələrində böyük fasilələrə səbəb ola bilər. Bu cür fəsadlar qlobal iqtisadiyyat, nəqliyyat sistemləri və məlumat infrastrukturuna ciddi ziyan vura bilər. Tədqiqatçılar bu riski qiymətləndirmək və qarşısını almaq üçün kosmik hava proqnozlaşdırma sistemlərinin təkmilləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayırlar.

Araşdırma nəticələri göstərir ki, Günəşdə və ona bənzər ulduzlarda partlayışın baş verməsi Yerin texnoloji infrastrukturuna və qlobal iqtisadiyyata ciddi təhlükə yarada bilər. 1859-cu ildə baş vermiş Karrinqton hadisəsinin təsirləri bu təhlükənin miqyasını göstərir. Lakin daha güclü partlayış əvvəlki proqnozlardan fərqli olaraq, daha tez-tez baş verə bilər. Tədqiqatçılar proseslərin səbəblərini araşdırmağa və gələcəkdə mümkün risklərin qarşısını almaq üçün qabaqlayıcı tədbirlər görməyə çağırırlar.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:303
embedMənbə:https://publika.az
archiveBu xəbər 15 Dekabr 2024 08:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see307

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see304

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see282

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see279

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see262

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see255

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see247

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see244

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see239

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see236

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see235

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see214

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see212

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see209

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see195

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see188

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see187

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri