Icma.az
close
up
RU
İnsan ifrazatından diş implantı hazırlandı KONKRET

İnsan ifrazatından diş implantı hazırlandı KONKRET

Icma.az, Konkret.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Alimlər böyük bir kəşf ediblər. Onlar eyni anda iki mühüm problemi həll etməyin yeni yolunu tapıblar. Birincisi, sümüklər və dişlər üçün qiymətli material yarada bilərlər. İkincisi, çirkab suları təmizləyirlər. 

KONKRET.az lent.az-a istinadən bildirir ki, İrvayn Kaliforniya Universitetinin tədqiqatçıları insan sidiyini hidroksiapatitə çevirməyi öyrəniblər. Bu sümüklərimizi və dişlərimizi meydana gətirən əsas materialdır.

Sıçrayış texnologiyası “osteomaya” adlandırılan Saccharomyces boulardii adlı dəyişdirilmiş mayaya əsaslanır. Bu mikroorqanizmlər sümük əmələ gətirən hüceyrələr (osteoblastlar) kimi fəaliyyət göstərir, insan tullantılarından sidik cövhərini HAp adlı biouyğun minerala çevirir. “Nature Communications” da dərc olunan kəşf həm tibb, həm də ətraf mühit üçün əhəmiyyətli faydalar vəd edir.

Sehrli çevrilmə necə işləyir?

Proses təəccüblü dərəcədə sadədir. “Osteomaya” karbamid ilə qida mühitinə daxil olduqda, onun qələviliyini artırır. Bu, 24 saat ərzində kristallaşan kalsium və fosfatların yığılmasına kömək edir. Onlar həmçinin güclü hidroksiapatit qranulları əmələ gətirirlər.

Bu maddə təkcə implantlarda deyil, həm də qədim artefaktların bərpasında və bioloji parçalana bilən materialların yaradılmasında geniş istifadə olunur. Hər litr işlənmiş sidikdən 1 qrama qədər təmiz HAp əldə etmək mümkündür.

İqtisadi və ekoloji faydalar heyrətamizdir

Bu texnologiya öz səmərəliliyi ilə heyrətləndirir. Maya ilə istehsal olunan hidroksiapatitin dəyəri kiloqramı üçün cəmi 19 dollardır. Bu, ənənəvi üsullardan bir neçə dəfə ucuzdur (bazar qiyməti kiloqramı üçün 200 dollara çatır). 2030-cu ilə qədər HAp-a tələbatın 3,5 milyard dollara qədər artacağı proqnozlaşdırıldığı halda, potensial göz qabağındadır.

Ekoloji aspekt də az əhəmiyyət kəsb etmir. Sidik bütün çirkab suların yalnız 1 faizini təşkil etsə də, onun tərkibində 70-90 faiz azot, 65 faizə qədər fosfor var. Bu elementlər ekosistemlərə zərər vuran su obyektlərinin təhlükəli “çiçəklənməsinin” əsas günahkarlarıdır. Yeni texnologiya bu çirkləndiricilərin effektiv şəkildə çıxarılmasına imkan verir.

Metodun əsas üstünlüklərindən biri onun əlçatanlığıdır. Bunun üçün yalnız ucuz maya və hətta aşağı temperaturda da işləyə bilən standart istehsal çənləri lazımdır. Bu, hətta infrastrukturu məhdud olan ölkələrdə də yeniliyin tətbiqi üçün böyük imkanlar açır.

Təsdiqlənmiş effektivlik və iddialı perspektivlər

Bu yanaşmanın effektivliyi artıq mikroskop vasitəsilə təsdiq edilib. Floresan etiketləri mayanın içərisində mineral yığılmasını göstərib. Və elektron mikroskopiya nəticəsində yaranan HAp-nin təfərrüatlı strukturu göstərilib. San-Fransiskoda keçirilən sınaqlar zamanı sistem real iqtisadi fayda nümayiş etdirib. Şəhər hər il 1,4 milyon dollara qədər gəlir əldə edə bilər.

Alimlərin ambisiyaları təkcə bu sahələrlə məhdudlaşmır. Onlar maya platformasından enerji və 3D çap üçün materiallar yaratmaq üçün istifadə etməyi planlaşdırırlar. Berkli laboratoriyasından Yasuo Yosikunin qeyd etdiyi kimi, bu texnologiya plastikin dəyişdirilməsinə və ekoloji cəhətdən təmiz tikinti materiallarının istehsalına yol açır.

Tədqiqat artıq ABŞ Energetika Nazirliyi, Müdafiə Nazirliyi və ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən dəstək alıb ki, bu da onun əhəmiyyətini və potensialını vurğulayır.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:236
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 08 Avqust 2025 06:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see379

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see352

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see340

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see300

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see284

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see266

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see254

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see253

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see250

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see234

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see233

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see233

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see223

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see220

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see218

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see201

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see200

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see198

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri