Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

İnsan ifrazatından diş implantı hazırlandı KONKRET

İnsan ifrazatından diş implantı hazırlandı KONKRET

Icma.az, Konkret.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Alimlər böyük bir kəşf ediblər. Onlar eyni anda iki mühüm problemi həll etməyin yeni yolunu tapıblar. Birincisi, sümüklər və dişlər üçün qiymətli material yarada bilərlər. İkincisi, çirkab suları təmizləyirlər. 

KONKRET.az lent.az-a istinadən bildirir ki, İrvayn Kaliforniya Universitetinin tədqiqatçıları insan sidiyini hidroksiapatitə çevirməyi öyrəniblər. Bu sümüklərimizi və dişlərimizi meydana gətirən əsas materialdır.

Sıçrayış texnologiyası “osteomaya” adlandırılan Saccharomyces boulardii adlı dəyişdirilmiş mayaya əsaslanır. Bu mikroorqanizmlər sümük əmələ gətirən hüceyrələr (osteoblastlar) kimi fəaliyyət göstərir, insan tullantılarından sidik cövhərini HAp adlı biouyğun minerala çevirir. “Nature Communications” da dərc olunan kəşf həm tibb, həm də ətraf mühit üçün əhəmiyyətli faydalar vəd edir.

Sehrli çevrilmə necə işləyir?

Proses təəccüblü dərəcədə sadədir. “Osteomaya” karbamid ilə qida mühitinə daxil olduqda, onun qələviliyini artırır. Bu, 24 saat ərzində kristallaşan kalsium və fosfatların yığılmasına kömək edir. Onlar həmçinin güclü hidroksiapatit qranulları əmələ gətirirlər.

Bu maddə təkcə implantlarda deyil, həm də qədim artefaktların bərpasında və bioloji parçalana bilən materialların yaradılmasında geniş istifadə olunur. Hər litr işlənmiş sidikdən 1 qrama qədər təmiz HAp əldə etmək mümkündür.

İqtisadi və ekoloji faydalar heyrətamizdir

Bu texnologiya öz səmərəliliyi ilə heyrətləndirir. Maya ilə istehsal olunan hidroksiapatitin dəyəri kiloqramı üçün cəmi 19 dollardır. Bu, ənənəvi üsullardan bir neçə dəfə ucuzdur (bazar qiyməti kiloqramı üçün 200 dollara çatır). 2030-cu ilə qədər HAp-a tələbatın 3,5 milyard dollara qədər artacağı proqnozlaşdırıldığı halda, potensial göz qabağındadır.

Ekoloji aspekt də az əhəmiyyət kəsb etmir. Sidik bütün çirkab suların yalnız 1 faizini təşkil etsə də, onun tərkibində 70-90 faiz azot, 65 faizə qədər fosfor var. Bu elementlər ekosistemlərə zərər vuran su obyektlərinin təhlükəli “çiçəklənməsinin” əsas günahkarlarıdır. Yeni texnologiya bu çirkləndiricilərin effektiv şəkildə çıxarılmasına imkan verir.

Metodun əsas üstünlüklərindən biri onun əlçatanlığıdır. Bunun üçün yalnız ucuz maya və hətta aşağı temperaturda da işləyə bilən standart istehsal çənləri lazımdır. Bu, hətta infrastrukturu məhdud olan ölkələrdə də yeniliyin tətbiqi üçün böyük imkanlar açır.

Təsdiqlənmiş effektivlik və iddialı perspektivlər

Bu yanaşmanın effektivliyi artıq mikroskop vasitəsilə təsdiq edilib. Floresan etiketləri mayanın içərisində mineral yığılmasını göstərib. Və elektron mikroskopiya nəticəsində yaranan HAp-nin təfərrüatlı strukturu göstərilib. San-Fransiskoda keçirilən sınaqlar zamanı sistem real iqtisadi fayda nümayiş etdirib. Şəhər hər il 1,4 milyon dollara qədər gəlir əldə edə bilər.

Alimlərin ambisiyaları təkcə bu sahələrlə məhdudlaşmır. Onlar maya platformasından enerji və 3D çap üçün materiallar yaratmaq üçün istifadə etməyi planlaşdırırlar. Berkli laboratoriyasından Yasuo Yosikunin qeyd etdiyi kimi, bu texnologiya plastikin dəyişdirilməsinə və ekoloji cəhətdən təmiz tikinti materiallarının istehsalına yol açır.

Tədqiqat artıq ABŞ Energetika Nazirliyi, Müdafiə Nazirliyi və ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən dəstək alıb ki, bu da onun əhəmiyyətini və potensialını vurğulayır.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:238
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 08 Avqust 2025 06:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see344

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see337

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see336

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see285

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see273

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see266

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see263

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see263

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see236

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see233

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see225

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see218

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see217

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see214

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see206

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see198

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see192

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

19 Noyabr 2026 01:37see173

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see173
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri