Icma.az
close
up
RU
İnsanın ömür uzunluğunu bu amillər təyin edirmiş ELMİ ARAŞDIRMA

İnsanın ömür uzunluğunu bu amillər təyin edirmiş ELMİ ARAŞDIRMA

Ses qazeti saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Alimlər sübut etdilər ki, uşaqlıqda keçirilən həyat şəraiti onilliklər sonra sağlamlığa təsir edir

Bədənimizin nə qədər tez qocaldığını dəqiq ölçmək mümkündürmü? Oksford Universitetinin tədqiqatçıları bunun artıq mümkün olduğunu iddia edirlər - və yeni vasitə gözlənilməz nəticə ortaya çıxdı: həyat tərzi qocalma sürətinə genlərdən daha çox təsir edir.

Araşdırma nə göstərdi?

Tədqiqatda təxminən yarım milyon insan iştirak edib. Alimlər qocalmanı tam olaraq nəyin sürətləndirdiyini və vaxtından əvvəl ölüm riskini artırdığını anlamaq üçün genetik məlumatları və ətraf mühit faktorlarını müqayisə ediblər.

Araşdırma nəticəsində aşağıdakılar məlum oldu;

- genetika rol oynayır, lakin onun rolu nisbətən kiçikdir,

- yaşayış şəraiti və vərdişləri həlledici təsir göstərir.

Risk faktorlarına aşağıdakılar daxildir:

-siqaret,

-aşağı fiziki fəaliyyət,

-yoxsulluq və sosial bərabərsizlik,

-pis mənzil şəraiti.

Bu xüsusilə ürək, ağciyər və qaraciyərə güclü təsir göstərir. Genetik faktorlar daha çox demans və bəzi xərçəng növləri ilə əlaqələndirilir.

"Yaşlanma saatı" necə işləyir

Alimlər yeni qiymətləndirmə metodundan - qanın zülal profilinə əsaslanan bioloji saatdan istifadə ediblər. O, hansı zülalların aktiv və hansı miqdarda olduğunu izləyir ki, bu da orqanizmin real qocalma proseslərini əks etdirir.

Bu üsul ekoloji faktorların bioloji yaşı irsiyyətdən daha güclü şəkildə "yenidən yazdığını" təsdiqlədi. Üstəlik, erkən həyat şərtləri - məsələn, 10 yaşında bir uşağın çəkisi və ya hamiləlik zamanı ananın siqaret çəkməsi - onilliklər sonra sağlamlığına ciddi təsir göstərə bilər.

Yaşlanmağı yavaşlatmaq mümkündürmü?

Bəli. Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, müəyyən edilmiş faktorların çoxu idarə oluna bilər. Aşağıdakılar riskləri azaltmağa kömək edəcək:

- siqareti tərgitmək,

- müntəzəm fiziki fəaliyyət,

- mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılması,

- tibbə çıxış və çirklənmə ilə mübarizə.

Alimlərin fikrincə, ətraf mühitə, mənzillərin keyfiyyətinə və xəstəliklərin qarşısının alınmasına diqqət yetirilərsə, sosial və hökumət siyasəti bütün nəsillərin ömrünü uzada bilər.

Gələcəyə baxış

Əvvəllər elm adətən fərdi amilləri - qidalanma və ya ekologiyanı öyrənirdi. İndi isə hərtərəfli yanaşma göstərdi ki, qocalma genlərin və ətraf mühitin qarşılıqlı təsirinin nəticəsidir, lakin həlledici olan həyat tərzidir.

Yaxın illərdə tədqiqatçılar digər təhlükələri - plastik, kimyəvi birləşmələrin və yeni virusların təsirini öyrənməyi planlaşdırırlar.

Elçin Bayramlı

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:237
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 21 Avqust 2025 13:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see378

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see371

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see361

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see361

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see359

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see341

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see340

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see323

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see321

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see318

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see306

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see303

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see299

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see290

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see271

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see269

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see255

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see220

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see220

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri