Icma.az
close
up
RU
İnsanın təbiətən zorakılığa meyillidirmi? Akimlər şübhə edir

İnsanın təbiətən zorakılığa meyillidirmi? Akimlər şübhə edir

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Primatlar, o cümlədən insanlar arasında gündəlik aqressiya heç də həmişə ölümcül zorakılığa çevrilmir. Görünür, kiçik münaqişələr və növdaşların öldürülməsi təkamül prosesində fərqli yollarla formalaşıb. Böyük Britaniyanın Linkoln Universitetinin tədqiqatçıları 100 primat növünün davranışını müqayisə edərək bu qənaətə gəliblər.

Qaaynarinfo xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Evolution Letters" jurnalında dərc olunub.

Zorakılığın mənşəyinə dair bir çox nəzəriyyə aqressiyanı vahid xüsusiyyət kimi nəzərdən keçirir. Bu yanaşmaya görə, gündəlik münaqişələrə tez-tez girən növlərin rəqiblərini öldürmək ehtimalı da daha yüksək olmalıdır. Yeni araşdırma isə bunun sadələşdirilmiş yanaşma olduğunu göstərib: yumşaq aqressiyanın yüksək səviyyəsi növün rəqiblərini öldürməyə meyilli olması demək deyil.

Tədqiqatçılar adi münaqişələrdən ölümcül hücumlara qədər aqressiyanın beş formasını çoxsaylı primat növləri üzrə geniş məlumat bazası əsasında müqayisə ediblər. Məlum olub ki, ölümcül zorakılığın müxtəlif növləri – yetkin rəqiblərin öldürülməsi və balaların öldürülməsi – bir-biri ilə orta səviyyədə əlaqəlidir, lakin gündəlik aqressiya ilə demək olar ki, əlaqəsi yoxdur.

Bu isə göstərir ki, ölümcül zorakılığın və gündəlik münaqişələrin arxasında, görünür, fərqli bioloji və təkamül mexanizmləri dayanır.

"Apardığımız araşdırma göstərir ki, aqressiyanın təkamülü əvvəlki modellərin ehtimal etdiyindən daha mürəkkəbdir. Növləri onların ümumi aqressiyaya meyli üzrə sıralamaq bioloji baxımdan düzgün deyil. Söhbət insanın təbiətən zorakılığa meyilli olub-olmamasından gedəndə daha incə yanaşmaya ehtiyac var", deyə araşdırmaya Samanta Ueyks və Marsello Ruta ilə birlikdə rəhbərlik edən sosial təkamül professoru Bonaventura Mayolo bildirib.

Nəticələr insan zorakılığının kökləri ilə bağlı antropoloqlar və təkamül bioloqları arasında uzun illərdir davam edən mübahisəyə yeni arqumentlər əlavə edir. Əsas sual zorakılığın insanın təkamül tarixində dərin köklərə malik olub-olmaması və ya daha çox sosial və mədəni amillərlə müəyyənləşməsidir.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, əldə olunan məlumatlar biologiyanın rolunu inkar etmir. Bununla belə, nəticələr zorakılığa xırda mübahisədən qətlə qədər vahid bir şkala üzrə sıralana bilən, irsi xarakter daşıyan tək xüsusiyyət kimi yanaşmağın sadə və düzgün olmadığını göstərir.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 07 Oktyabr 2026 21:28 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see336

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see336

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see327

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see326

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see309

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see306

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see291

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see291

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see288

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see287

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see280

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see276

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see265

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see263

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see263

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see253

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see251

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see247

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see233

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see225
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri