İran ABŞ hərbçilərini bu tətbiqlə izləyir Açıqlama

İran ordusu ABŞ hərbi qulluqçularının Yaxın Şərqdəki bazalarda fəaliyyət məlumatlarını toplamaq üçün "Strava" təlim tətbiqinin ictimaiyyətə açıq məlumatlarından istifadə edə bilər. Məlumata görə, Amerika hərbçiləri fiziki hazırlıq məlumatlarını öz adları ilə yerləşdirir və bu da düşmənlərə hava bazalarındakı gündəlik iş rejimi, yerləşdirmə və hərəkət qaydası haqqında məlumat toplamağa imkan verib.
İranın ABŞ hərbçilərinin “Strava” kimi tətbiqlərdə paylaşdığı açıq məlumatlardan istifadə etməsi Yaxın Şərqdə ABŞ-İran qarşıdurmasının informasiya və kəşfiyyat müstəvisində dərinləşdiyini göstərirmi?
Demokrat.az-a bu barədə açıqlama verən siyasi ekspert Çingiz Şahbazi qeyd edib ki, ABŞ-İran qarşıdurmasının əsas cəbhələrindən biri də açıq mənbələrdən əldə olunan məlumatlarla bağlı kəşfiyyat xarakterli, kommersiya məlumatlarıdır:

“Bu məlumatlar rəqəmsal olaraq toplanır və izlənir. Bu baxımdan ABŞ hərbçilərinin “Strava”da qaçışlarının paylaşılması bu istiqamətdə tək bir hadisə kimi qeyd edilməməlidir. Çünki bu kimi hallar kifayət qədər çoxdur və qarşı tərəf bu mənbələrdən istifadə etmək imkanı əldə edir. Amma İranın zərbələr vurmaq üçün “Strava” məlumatlarından istifadə etməsi ilə bağlı konkret fakt və bu istiqamətdə sübut yoxdur. Bu, sadəcə olaraq kəşfiyyat xarakterli məlumat deyil, həmçinin İran bundan siyasi məqsədlər üçün də istifadə edir. Əslində isə burada problem nədir? Yaxın Şərqdə ABŞ hərbi obyektlərinin həm daxilində, həm də ətrafında 1300-dən çox “Strava” istifadəçisi var və onlar məşq məlumatlarını yerləşdiriblər. Burada bir çox profillər real adlara bağlıdır. Bu da “filankəs filan yerdədir” məlumatını əldə etmək imkanı verir. Daha sonra hansı saatlarda nə kimi hərəkətlərin daha çox intensivləşdiyi, hansı şəxslərin eyni marşrutlardan təkrar-təkrar istifadə etdiyi, hansı obyektlərdə şəxsi heyətin dəyişməsi, hansı günlərdə və saatlarda aktivliyin artması və azalması, xəritələrdə çaşqınlıq yaradan obyektlərin real təsdiqi və sair kimi məlumatların əldə olunmasına kifayət qədər faydalı ola bilər”.
Ekspert “Strava” paylaşımının zəif kəşfiyyat məlumatı kimi qəbul edilə biləcəyini deyib:
“Amma yüzlərlə belə məlumat kəşfiyyat imkanlarını dərinləşdirir. Doğrudur, İran “Strava” məlumatları ilə ABŞ-nin gizli hərbi sisteminə daxil olmaya bilər, amma ABŞ üçün bütün bunları ciddi təhlükə kimi qiymətləndirmək olar. 2018-ci ildə də “Strava” məlumatları üzə çıxmışdı və o zaman ABŞ Müdafiə Nazirliyi məlumatların və bazaların fəaliyyətinin müəyyənləşməsi və üzə çıxarılmasını qəbul etmişdi. Deməli, 2026-cı il təhlükəsi yeni deyil. Bu, sadəcə, köhnə məsuliyyətsizliyin real müharibə şəraitində daha təhlükəli mərhələyə keçməsidir. Bu barədə ABŞ Müharibə Nazirliyi hərbçilərə dəfələrlə müraciət edib və son müraciət keçən ayın sonunda edilib. Onlara mobil telefonlar vasitəsilə çəkdikləri və internetdə paylaşdıqları videoların İranın ABŞ bazalarına zərbələri dəqiqləşdirməsinə kömək edə biləcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edilib. Bu baxımdan, İran üçün bu mənbələr hədəfi tapmaqdan daha çox, hədəfin davranışını dəqiqləşdirmək və proqnozlaşdırmaq məqsədilə istifadə olunur və bunun İran üçün hərbi əhəmiyyəti var. Bu baxımdan, “Strava” məlumatları hadisəsi ABŞ-İran müharibəsinin vacib, həmçinin raketlər və dronlar qədər görünməyən rəqəmsal cəbhəsini nümayiş etdirir”.
Fidan Hacızadə