Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

İsmail Cingöz: Cənubi Kiprin tanınması TDT də parçalanmanın meydana gəldiyi ehtimalını gücləndirir

İsmail Cingöz: Cənubi Kiprin tanınması TDT də parçalanmanın meydana gəldiyi ehtimalını gücləndirir

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumat verir.

Son dövrlərdə beynəlxalq siyasət arenasında baş verən hadisələr, xüsusilə Türk Dövlətləri Təşkilatının daxilindəki münasibətlərin dəyişməsi, ciddi müzakirələrə səbəb olub. Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistanın Cənubi Kipr Rum İdarəsini rəsmi şəkildə tanıması və səfir təyin etmələri mübahisəli mələ olaraq ortaya çıxıb. Bu prosesin yalnız diplomatik addım olaraq deyil, eyni zamanda geosiyasi və geoiqtisadi maraqlar fonunda atıldığına dair fikirlər getdikcə güclənir. Yeni dünya nizamında üçüncü qütb olmaq iddiası ilə çıxış edən Türk Dövlətləri Təşkilatı üçün bu kimi hadisələr, həm onun daxilindəki birliyi, həm də beynəlxalq nüfuzunu sarsıda biləcək potensiala malikdir. 


Beynəlxalq siyasət üzrə türk ekspert İsmail Cingöz Sherg.az-a açıqlamasında bu məsələnin arxa planında duran səbəblərdən və aktorların maraqlarına diqqət çəkib: 


"Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistanın Cənubi Kipr Rum İdarəsini “Kipr Respublikası” adı ilə tanıması və bu ölkələrə səfir təyin etmələri, eyni zamanda Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətini görməzdən gələn davranış göstərməkləri, Türkiyə və Türk Dövlətləri Təşkilatı ilə yanaşı, bu məsələ ilə maraqlanan beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini bu mövzuya yönəldib.

Məsələ Türk Dövlətləri Təşkilatında bir parçalanmanın meydana gəldiyi ehtimalını gücləndirir. Yeni dünya nizamında Türk Dövlətləri Təşkilatının üçüncü qütb kimi hərəkət etməsi gözlənilirdi. Ancaq son hadisələr bu birlikdə fikir ayrılığının meydana gəlməkdə olduğu təəssüratını yaradır.

Eyni zamanda Avropa İttifaqının üzv ölkələrinin Özbəkistan, Türkmənistan və Qazaxıstana 12 milyard avro dəyərində sərmayə vəd etmələri müqabilində bu dövlətlərdən Cənubi Kipr Rum İdarəsini tanımalarını tələb etməsi ilə bağlı iddialar da mövcuddur. Cənubi Kipr Rum İdarəsi illər öncə beynəlxalq hüquqa zidd şəkildə Avropa İttifaqına üzv qəbul edilib. Bu statusu indi Türkiyəyə qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyə çalışdıqları düşünülür".


Ekspert "Dəmir İpək Yolu" layihəsindən, eləcə də Rusiya və ABŞ-nin maraqlarından da söz açıb:

"Pekin-London xətti boyunca inşa edilən “Dəmir İpək Yolu” layihəsində Şərq blokunda türk dövlətləri, Qərb blokunda Avropa ölkələri, mərkəzdə isə Türkiyə Cümhuriyyəti yerləşir. Bu qədər böyük bir layihədə Türk dövlətlərinin, Cənubi Kipr Rum İdarəsini tanımamış Türkiyə ilə birlikdə yer alması, Avropa ölkələrinin layihədən çəkilməsinə səbəb ola bilərdi. Beləliklə, Avropanın pərdəarxası bu dövlətlərə siyasi şərt qoyaraq “əgər tanımasanız, biz geri çəkilərik” demiş olması ehtimalı da nəzərdən qaçırılmamalıdır. Çünki bu layihə, yeni dünya nizamının iqtisadi nəhənglərindən biri olaraq qəbul edilir. Eləcə də böyük sərmayələrin bu coğrafiyaya axacağı planlaşdırılır.

Bununla yanaşı, ABŞ və Rusiyanın Ukrayna üzərindən formalaşdırdıqları blok və bu çərçivədə əldə etdikləri razılaşma nəticəsində Avropa İttifaqının kənarda buraxıldığı və ABŞ-nin Rusiya ilə ittifaq qurmaq niyyəti ilə Avropanı bir növ arxa plana atdığı da iddia olunur. Avropa ölkələri ABŞ-nin təhlükəsizlik çətirindən çıxaraq öz müstəqil müdafiə sistemlərini qurmaq fikrinə düşüblər. Bu məqsədlə Türkiyənin silahlı qüvvələrindən və hərbi gücündən faydalanmaq istəyiblər. Türkiyəsiz bir müdafiə sistemi qurmaq mümkün deyil, Türkiyə bu işdə yer almalıdır-fikirləri ön plana çıxarılıb.

Belə bir dövrdə “Görəsən, Rusiya Türk Dövlətləri Təşkilatını gizli yollarla Cənubi Kipr Rum İdarəsini bütün Kipr adından tanımağa təşviq edirmi?", "Bunun arxasında Putin və ABŞ-nin gizli əməkdaşlığı mı dayanır?”-sualları da haqlı olaraq ortaya çıxır".


Müsahibimiz sonda nəticə etibarı ilə bu məsələnin tək bir perspektivdən deyil, müxtəlif aspektlərdən dəyərləndirmək lazım olduğunu, sonrakı mərhələlərdə bu məsələnin daha da aydınlaşacağını bildirib.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 10 Aprel 2025 13:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see348

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see329

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see309

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see303

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see301

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see292

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see284

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see268

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see254

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see249

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see244

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see239

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see231

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see227

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see224

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see224

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see219

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see214

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri