Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

İsmail Cingöz: Cənubi Kiprin tanınması TDT də parçalanmanın meydana gəldiyi ehtimalını gücləndirir

İsmail Cingöz: Cənubi Kiprin tanınması TDT də parçalanmanın meydana gəldiyi ehtimalını gücləndirir

Icma.az, Sherg.az portalına istinadən məlumat verir.

Son dövrlərdə beynəlxalq siyasət arenasında baş verən hadisələr, xüsusilə Türk Dövlətləri Təşkilatının daxilindəki münasibətlərin dəyişməsi, ciddi müzakirələrə səbəb olub. Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistanın Cənubi Kipr Rum İdarəsini rəsmi şəkildə tanıması və səfir təyin etmələri mübahisəli mələ olaraq ortaya çıxıb. Bu prosesin yalnız diplomatik addım olaraq deyil, eyni zamanda geosiyasi və geoiqtisadi maraqlar fonunda atıldığına dair fikirlər getdikcə güclənir. Yeni dünya nizamında üçüncü qütb olmaq iddiası ilə çıxış edən Türk Dövlətləri Təşkilatı üçün bu kimi hadisələr, həm onun daxilindəki birliyi, həm də beynəlxalq nüfuzunu sarsıda biləcək potensiala malikdir. 


Beynəlxalq siyasət üzrə türk ekspert İsmail Cingöz Sherg.az-a açıqlamasında bu məsələnin arxa planında duran səbəblərdən və aktorların maraqlarına diqqət çəkib: 


"Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistanın Cənubi Kipr Rum İdarəsini “Kipr Respublikası” adı ilə tanıması və bu ölkələrə səfir təyin etmələri, eyni zamanda Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətini görməzdən gələn davranış göstərməkləri, Türkiyə və Türk Dövlətləri Təşkilatı ilə yanaşı, bu məsələ ilə maraqlanan beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini bu mövzuya yönəldib.

Məsələ Türk Dövlətləri Təşkilatında bir parçalanmanın meydana gəldiyi ehtimalını gücləndirir. Yeni dünya nizamında Türk Dövlətləri Təşkilatının üçüncü qütb kimi hərəkət etməsi gözlənilirdi. Ancaq son hadisələr bu birlikdə fikir ayrılığının meydana gəlməkdə olduğu təəssüratını yaradır.

Eyni zamanda Avropa İttifaqının üzv ölkələrinin Özbəkistan, Türkmənistan və Qazaxıstana 12 milyard avro dəyərində sərmayə vəd etmələri müqabilində bu dövlətlərdən Cənubi Kipr Rum İdarəsini tanımalarını tələb etməsi ilə bağlı iddialar da mövcuddur. Cənubi Kipr Rum İdarəsi illər öncə beynəlxalq hüquqa zidd şəkildə Avropa İttifaqına üzv qəbul edilib. Bu statusu indi Türkiyəyə qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyə çalışdıqları düşünülür".


Ekspert "Dəmir İpək Yolu" layihəsindən, eləcə də Rusiya və ABŞ-nin maraqlarından da söz açıb:

"Pekin-London xətti boyunca inşa edilən “Dəmir İpək Yolu” layihəsində Şərq blokunda türk dövlətləri, Qərb blokunda Avropa ölkələri, mərkəzdə isə Türkiyə Cümhuriyyəti yerləşir. Bu qədər böyük bir layihədə Türk dövlətlərinin, Cənubi Kipr Rum İdarəsini tanımamış Türkiyə ilə birlikdə yer alması, Avropa ölkələrinin layihədən çəkilməsinə səbəb ola bilərdi. Beləliklə, Avropanın pərdəarxası bu dövlətlərə siyasi şərt qoyaraq “əgər tanımasanız, biz geri çəkilərik” demiş olması ehtimalı da nəzərdən qaçırılmamalıdır. Çünki bu layihə, yeni dünya nizamının iqtisadi nəhənglərindən biri olaraq qəbul edilir. Eləcə də böyük sərmayələrin bu coğrafiyaya axacağı planlaşdırılır.

Bununla yanaşı, ABŞ və Rusiyanın Ukrayna üzərindən formalaşdırdıqları blok və bu çərçivədə əldə etdikləri razılaşma nəticəsində Avropa İttifaqının kənarda buraxıldığı və ABŞ-nin Rusiya ilə ittifaq qurmaq niyyəti ilə Avropanı bir növ arxa plana atdığı da iddia olunur. Avropa ölkələri ABŞ-nin təhlükəsizlik çətirindən çıxaraq öz müstəqil müdafiə sistemlərini qurmaq fikrinə düşüblər. Bu məqsədlə Türkiyənin silahlı qüvvələrindən və hərbi gücündən faydalanmaq istəyiblər. Türkiyəsiz bir müdafiə sistemi qurmaq mümkün deyil, Türkiyə bu işdə yer almalıdır-fikirləri ön plana çıxarılıb.

Belə bir dövrdə “Görəsən, Rusiya Türk Dövlətləri Təşkilatını gizli yollarla Cənubi Kipr Rum İdarəsini bütün Kipr adından tanımağa təşviq edirmi?", "Bunun arxasında Putin və ABŞ-nin gizli əməkdaşlığı mı dayanır?”-sualları da haqlı olaraq ortaya çıxır".


Müsahibimiz sonda nəticə etibarı ilə bu məsələnin tək bir perspektivdən deyil, müxtəlif aspektlərdən dəyərləndirmək lazım olduğunu, sonrakı mərhələlərdə bu məsələnin daha da aydınlaşacağını bildirib.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:165
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 10 Aprel 2025 13:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see336

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see328

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see325

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see315

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see276

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see265

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see262

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see258

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see253

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see250

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see228

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see227

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see219

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see213

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see210

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see208

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see195

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see193

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see185

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri