Kasıb adam niyə müxalifətçi ola bilməz? Orxan Saffari yazır…

Müəllifi dəqiq məlum olmasa da, özü dəqiq olan bir ifadə var:

“Siyasət ən gəlirli biznesdir”.

Bu mənada, kasıb, yoxsul adamın bu biznesdə-siyasətdə yeri yoxdur.

Qurama romantik inqilabları çıxmaq şərti ilə, əslində, iqtidar-müxalifət mübarizəsi elit mübarizədir.

Yəni məsələn, ilk növbədə, istənilən sistemə qarşı çıxan şəxsin maddi vəziyyəti kifayət qədər yaxşı olmalıdır.

Konkret desək, pulsuz adamın mübarizəsi də həyatda yaşamaq uğrunda olur.

Ümumiyyətlə, kasıb adamın mübarizədə nə işi var? Hakimiyyət elitar məsələ olduğu üçün, təmsil olunmaq istəyən şəxs də elita olmalıdır. Əks halda, mümkün deyil.

Siyasətlə məşğul olan şəxsin müstəqil gəlirin olmaması onu heç vaxt müstəqil olmağa qoymaz və qurbana çevirər. Eıə kasıb adam siyasətdə ya qurbandır, ya da kənar tamaşaçı.

Siyasət elə bir bazardır, burada mal da, alıcı da, satıcı da insandır. Burada qiymət etiketi yoxdur, amma hər addımın dəyəri nüfuzla, güclə, imkanla, təsirlə ölçülür. İqtidar və müxalifət isə bu bazarın iki “brendi”dir: biri hakimiyyəti qorumaq üçün investisiya edir, digəri onu almaq üçün.

Bəs kasıb adam bunların hansına, nə ilə sahib ola bilər?

Siyasət rahatlıq işidir. Rahat olmayan adam, əslində, sistemi dəyişmək yox, öz yerini sistemdə tapmaq istəyir.

Kasıb insanın əsas mübarizəsi siyasətlə deyil, həyatın özü ilədir.

Kasıb adamın beyni psixoloji olaraq “mübarizə” üçün yox, yaşamaq üçün proqramlaşdırılıb.

Kasıb adamın sistemə olan nifrəti təbii olsa da, səmimi deyil.

Ümumiyyətlə, azadlıq təbiət etibarilə zəngin bir duyğudur.

Yalnız dolu mədənin, dolu cibin, dolu zehnin azadlıq haqqında düşünməyə vaxtı və imkanı var. Əgər insan aclıqla mübarizə aparırsa, azadlıq onun üçün bir lüks anlayışına çevrilir.

Platonun da dediyi kimi:

“Maddi tələbat içində olan insanın ədalət hissi yox, qorxu hissi daha güclüdür”.

Kasıb adam müxalif olanda belə, onun mübarizəsi ideal uğrunda deyil, şəxsi xilas uğrundadır. Kasıblıq müxalifətin təbiətini dəyişdirir, onu ideyadan çox emosiyaya çevirir.

Özünü müxalifət sanan, müxalifətdə görən bütün mübarizlər həmişə imkanlı liderlərin arxasınca gedərək mövcud olublar.

Axı kasıb insanı müxalif olmağa şərtləndirən məsələlər var. İnsan yalnız həyatını davam etdirmək üçün lazım olanı deyil, artığını düşünə biləndə müxalif ola bilir.

Əgər bir insan axşam “sabah yemək olacaqmı?” deyə düşünürsə, o artıq sabah haqqında azad şəkildə düşünə bilmir. Məgər belə müxaliflik olarmı?

Bir sözlə, kasıb insanın ən böyük arzusu ədalət deyil, rahatlıqdır.

Siyasət isə, həqiqətən fə zənginlərin döyüş meydanıdır.

Amma bu döyüşün nəticəsini həmişə kasıblar ödəyir.

Orxan Saffari

Gununsesi.info