Kreditlə yaşayan ailəni orta sinif hesab etmək olar? Açıqlama

Azərbaycanda orta sinif anlayışı yalnız şəxsin və ya ailənin əldə etdiyi gəlirlə ölçülmür. Gəlirdən əlavə, ailənin gündəlik xərcləri, yaşayış şəraiti, əmlakı, maliyyə imkanları və borc yükü də bu məsələdə rol oynaya bilər. Xüsusilə kredit ödənişlərinin ailə büdcəsində böyük paya sahib olması orta sinfin müəyyənləşdirilməsi məsələsini daha da mürəkkəbləşdirir.
Azərbaycanda orta sinfi hansı meyarlarla müəyyən etmək olar? Orta sinfin gəlir səviyyəsi necə ölçülməlidir? Kreditlə yaşayan ailəni orta sinif hesab etmək olar?
Demokrat.az-a bu barədə açıqlama verən Ruslan Atakişiyev söyləyib ki, orta təbəqə müxtəlif ölkələrdə fərqli şəkildə müəyyənləşdirilir: 
“Praktikada orta təbəqənin ölçülməsi zamanı bir sıra göstəricilərdən istifadə olunur. Bunlara əhalinin gəlirləri, orta gəlir səviyyəsi, minimum gəlirlər və digər iqtisadi göstəricilər daxildir. İnkişaf etmiş ölkələrdə orta təbəqə adətən ümumi əhalinin 70-80 faizini təşkil edir. Burada əhalinin gəlirləri ilə yanaşı, ölkədə mövcud qiymətlər, xərclər və qiymət indeksləri də nəzərə alınır. Eyni zamanda, orta təbəqənin xərclərinin strukturu da müəyyən hallarda diqqətə alınır. Yəni gəlirlərin nə qədər hissəsinin qida xərclərinə, nə qədərinin isə təhsil, mədəniyyət və səhiyyəyə yönəldiyi də önəmlidir”.
İqtisadçı əlavə edib ki, kreditləşmə və borclanma məsələsinə gəldikdə isə, bu, Azərbaycanda orta təbəqənin müəyyənləşdirilməsində müəyyən çətinliklər yaradır:
“Çünki bizdə insanlar bəzi hallarda inkişaf etmiş ölkələrdəki ənənəvi və qabaqcıl təcrübələrdən fərqli olaraq, öz maliyyə vəziyyətlərini tam qiymətləndirmədən borclanmaya daha çox meyilli olurlar”.
Ruslan Atakişiyev vurğulayıb ki, kredit və borc faktoru yerli reallıqda qiymətləndirmə prosesini mürəkkəbləşdirir.
Onun fikrincə, Azərbaycanda vətəndaşlar bəzən öz real imkanlarını tam nəzərə almadan borclanmaya üstünlük verirlər. Bu davranış modeli inkişaf etmiş ölkələrdəki maliyyə idarəetmə təcrübəsindən ciddi şəkildə fərqlənir.
Yəni, kreditlə yaşayan ailənin orta sinfə aid edilməsi gəlirin həcmindən çox, həmin borcun ailənin yaşayış keyfiyyətinə və gündəlik tələbatlarına təsirindən asılıdır.
Fidan Hacızadə