Krım və Donbas Rusiya ərazisi kimi tanına bilərmi: Beynəlxalq sənədlər, yoxsa reallıq?

"Krım və Donbasın Rusiya ərazisi kimi tanınması təbii ki, beynəlxalq qanunlara uyğun deyil. BMT nizamnaməsinə, digər beynəlxalq sənədlərə də ziddir". 

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında siyasi şərhçi Abutalıb Səmədov beynəlxalq qanunların ABŞ prezidenti Donald Trampın Kremlin müharibəni dayandırmaq barədə razılaşma imzalamasına nail olması üçün işğal olunmuş Krım və Donbası Rusiya ərazisi kimi tanımaq istiqamətində addım atmasına imkan verib-vermədiyini şərh edərkən deyib. 

Ekspert onu da qeyd edib ki, problemin kökü indiki dövrdə beynəlxalq hüquqa baxan, onlara əməl edənlərin olmamasındadır: 

"Dünyada hər şeyi güc faktoru həll edir. Rusiya ilə ABŞ eyni mövqedən çıxış edirsə, onun qarşısında kiminsə dayanması qeyri-mümkündür. Üstəlik, Rusiyanın bəhanəsi də var. Avropanın "güc tətbiq etməklə sərhədlər dəyişdirilməz arqumentinə” qarşı Moskva Serbiyanın sərhədlərinin dəyişdirilməsini arqument kimi ortaya qoyur. Krıma hücuma bəhanə də elə Kosova hadisəsi oldu".

Abutalıb Səmədov Uitkofun Moskvaya növbəti səfərinin uğurlu olacağını düşünmür: 

"Trampın xüsusi nümayəndəsi qarşıdan gələn həftə Moskvaya gələcək və Putinlə görüşəcək. Cenevrədə razılaşdırılmış 22 bəndlik sənəd də artıq Moskvaya göndərilib. Mətbuatın yazdığına görə, bu bəndlər arasında Krım və Donbasın ABŞ tərəfindən Rusiya ərazisi kimi tanınması məsələsi də var. Belə bir bəndi, təbii ki, Ukrayna qəbul etməyəcək. Digər bəndlər isə güman ki, Rusiyanı qane etməyəcək. Bu səbəbdən Stiv Uitkofun səfərinin uğurlu olacağını güman etmirəm. Kreml əvvəl Tramp tərəfindən tərtib edilən 28 bəndlik sənədi qəbul etməyə hazır olduğunu bildirirdi. ABŞ-ın mövqeyi də Rusiyanın mövqeyinə çox yaxındır".

Həmsöhbətimiz korrupsiya qalmaqalı fonunda sülh planına razılıq verməyəcəyi təqdirdə, Ukrayna prezidentinin istefasını da mümkün hesab edir: 

"Ukraynada həm də korrupsiyaya qarşı mübarizə şiddətlənib. Ukrayna Prezident Adminstrasiyasının rəhbəri artıq istefa verməyə məcbur olub. Prezidentin ən yaxın ətrafı korrupsiyaya bulaşıbsa, şübhə yoxdur ki, Zelenski də onun içindədir. Həmin korrupsiya amilindən də Zelenskiyə qarşı təzyiq olaraq istifadə etməyə çalışırlar. Belədə Zelenskinin istefası da tamamilə mümkündür. Putin Zelenski ilə sənəd imzalamayacağını bildirib. 28 bəndlik sənəddə qeyd edilirdi ki, razılaşmadan 100 gün sonra Ukraynada prezident seçkiləri keçirilməlidir. Yəni vəziyyət kifayət qədər mürəkkəbdir və bir şey aydındır ki, Zelenski Tramp-Putin planını qəbul etməyəcək. Sülh sazişi istiqamətində irəliləyiş mümkün olmayacaq. Zelenskiyə isə təzyiqlər artacaq, korrupsiyanın başında məhz onun durduğu sübut olunacaq. Belədə yalnız onun istefasından sonra, ola bilsin, bu istiqamətdə hansısa addımlar atılsın. Ancaq ondan sonra gələn şəxsin də Tramp planını qəbul etmək ehtimalı çox aşağıdır. Deməli, hələ ki, sülhə nail olmaq mümkün olmayacaq".

Qeyd edək ki, "The Telegraph” nəşrinin yazdığına görə, Tramp administrasiyası Kremlin müharibəni dayandırmaq barədə razılaşma imzalamasına nail olmaq üçün Krımı və Ukraynanın digər işğal olunmuş ərazilərini Rusiya Federasiyasının bir hissəsi kimi tanımağa hazırdır. Bununla belə, nəşr qeyd edir ki, Kiyevi işğal olunmuş ərazilər üzərində Rusiyanın nəzarətini tanımağa məcbur etməyəcəklər.

Məlumata görə, Tramp məhz bu təkliflə öz xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoffu və kürəkəni Cared Kuşneri Moskvaya göndərir.

Rüfət Sultan