Maduro ilə bağlı İranı sevindirən detal: qoşunlar geri çəkildi, qərar dəyişdi

ABŞ ordusuna məxsus altı yanacaqdoldurma təyyarəsi Qətərdəki Əl-Udeyd aviabazasını tərk edərək cənuba doğru istiqamət götürüb. Bundan əvvəl isə ABŞ hərbçiləri bölgədə vəziyyətin kəskinləşməsi fonunda hərbi bazaların ərazilərini tərk etməyə başlayıblar.

Eyni zamanda, uçuşları izləmə xidməti Almaniyanın NOTAM aviasiya xəbərdarlığı verdiyini və Almaniya aviaşirkətlərinə İran hava məkanına daxil olmaqdan çəkinmələrini tövsiyə etdiyini bildirir. Həmçinin Böyük Britaniya da Tehrandakı səfirliyinin fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmaq qərarını açıqlayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın ötən gecə İranda qətliamlar və edamların dayandırıdığını deməsi isə ayrıca müzakirələrə səbəb olub.

Beləliklə, ABŞ İrana hücum etməyəcək? Tramp Tehran hökuməti ilə gizli razılaşma əldə edib?

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Bakir Həsənbəyli deyib ki, ABŞ Yaxın Şərqdə lazımi hərbi imkanlara malik olmadığı üçün İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlamaqda tərəddüd edir:

“Venesueladakı əməliyyatlar səbəbindən bölgədə yerləşən Amerika qoşunları və gəmiləri Karib dənizinə köçürülüb. Ötən il Yaxın Şərqə göndərilən hava hücumundan müdafiə sistemləri Cənubi Koreyaya qaytarılıb. Lakin ABŞ administrasiyasının rəsmiləri özləri bildirirlər ki, heç bir böyük qoşun və ya avadanlıq hərəkəti planlaşdırılmır. Hərbi əməliyyat başlasa, ABŞ-ın İran silahlarının əhatə dairəsində olan qoşunlarını qorumaq üçün kifayət qədər hava hücumundan müdafiə imkanları olmayacaq.

Pentaqon Qətərdəki Əl-Udeyd hava bazasında 10 min Amerika əsgəri, eləcə də İraq, Suriya və İordaniyada daha kiçik kontingentlər yerləşdirib. Vaşinqtonun bu qoşunları potensial raket zərbələrindən qorumaq üçün çox az imkanları var. ABŞ-ın imkanları hazırda İslam Respublikasındakı nüvə obyektlərinə hücum etdiyi ötən ilin iyul ayı ilə müqayisədə daha məhduddur. ABŞ prezidenti Donald Tramp İran ərazisinə hava hücumları əmri verə bilər. Lakin o, Venesuela Prezidenti Nikolas Maduronun həbsindən qısa müddət sonra belə bir hücumun ölkəni yeni müharibəyə sürükləyib-sürükləməyəcəyini düşünən qanunvericiləri də nəzərə almalıdır. Trampın İranla bağlı müxtəlif variantları var”.

Bakir Həsənbəyli 

Siyasi şərhçi bildirib ki, Vaşinqton İrana zərbə endiriləcəyi təqdirdə mümkün hədəflər barədə Avropadakı müttəfiqlərindən kəşfiyyat məlumatları alınmalıdır:

“Tramp administrasiyası həmin ölkələrdən İrandakı mümkün hədəflərlə bağlı kəşfiyyat məlumatlarını paylaşmalarını istəyir. Hazırda nüvə obyektlərinə zərbə endiriləcəyinə dair hər hansı bir hərəkətlənmənin olmadığı bildirilir. ABŞ İrana qarşı hərbi eskalasiyaya getməkdə ciddi əməliyyat məhdudiyyətləri ilə üzləşib. Hərbi resursların Yaxın Şərqdən qismən çıxarılması Vaşinqtonun paralel qlobal riskləri idarə etmək məcburiyyətində qaldığını ortaya qoyur.

Bu vəziyyətlə əlaqədar Tramp administrasiyasının “bütün variantlar masadadır” ritorikası praktik reallıqla tam uzlaşmır. Avropa müttəfiqlərindən kəşfiyyat məlumatı istənilməsi isə ABŞ-nı hələlik siyasi-diplomatik və planlama mərhələsində olduğunu göstərir. Ümumilikdə, mövcud mənzərə İranla bağlı hərbi qərarların daha çox daxili siyasi hesablamalar və risklərin balansı fonunda gecikdirildiyini göstərir.

Əgər İran ABŞ-ın regiondakı hərbi bazalarına və ya neft obyektlərinə hücum edərsə, ABŞ buna adekvat cavab verə bilər. Böyük Britaniyanın İrandakı səfirliyi ilə bağlı qərarı isə etirazçılara qarşı zorakılıq tətbiqi barədə daxil olan xəbərlər fonunda qəbul olunub. Bu addım situasiyanın bütün ciddiliyini vurğulamaq məqsədi daşıyır”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az