Maraqlar zonası : Divarların arxasındakı cəhənnəm Kinoseans

Britaniyalı rejissor Conatan Gleyzer (Jonathan Glazer) tərəfindən 2023-cü ildə ekranlaşdırılmış "Maraqlar zonası" ("The Zone of interest") filmi Martin Amisin eyniadlı romanı əsasında çəkilib. Film II Dünya müharibəsi zamanı Auşvits (Auschwitz) düşərgəsinin yaxınlığında yaşayan varlı alman ailəsinin gündəlik həyatını izləyir və adi həyat ilə divarların arxasındakı dəhşət arasında kəskin kontrast yaradır. C.Gleyzerin əvvəlki işləri - "Dəri altında" ("Under the Skin") və "Cazibədar canavar" ("Sexy Beast") filmləri vizual sadəlik və psixoloji gərginliyi birləşdirməsi ilə tanınıb. "Maraqlar zonası" da onun bu üslubunu davam etdirir, emosiyaları manipulyasiya etmədən tamaşaçını hadisələrin ağırlığını öz təxəyyülündə yaşamağa çağırır.

Filmdə Rudolf Höss və ailəsi zahirən mükəmməl həyat sürür. Malikanədə uşaqlar oynayır, bağlara qulluq olunur, kiçik hovuz və istixana diqqət çəkir. Hedviq bağa qulluq edir, Rudolf isə uşaqları üzməyə və balıq tutmağa aparır. Hər şey sakit və nizamlı görünür, sanki müharibənin dəhşətləri bu evə toxunmur. Amma divarların arxasında həyat dayanmır: krematoriyalar fasiləsiz işləyir, qışqırıqlar və atəş səsləri gecə-gündüz eşidilir. Bu kontrast filmin dramatik gücünü təşkil edir və göstərir ki, insanlar şəri adi gündəlik həyatın içində necə qəbul edə bilərlər. Film tarixlə fantaziya arasında incə bir xətt çəkir, tarixi faktları dramatik, amma soyuqqanlı şəkildə təqdim edir.

Filmin vizual dili sadə və təsirlidir. Statik kamera kadrları, soyuq rəng palitrası və orta planlar Höss ailəsinin nizamlı, amma enerjisiz həyatını vurğulayır. Kamera tez-tez pəncərədən və ya bağdan çəkilmiş uzun planlar vasitəsilə xarici dünyanın - düşərgənin divarlarının arxasındakı dəhşətin - daim varlığını xatırladır.

Aktrisa Sandra Hüller Hedviq rolunda evdar qadının həm adi, həm də qaranlıq və qəddar tərəfini mükəmməl canlandırır. Hüller rola hazırlıq zamanı ailə arxivlərini və tarixi materialları incələyib, xarakterin gündəlik hərəkətləri ilə daxili psixoloji çətinliklərini birləşdirib.

Aktyor Kristian Fridel isə Rudolf Höss obrazında dəhşətli əməliyyatları adi iş kimi həyata keçirən insanı ekrana gətirir. Aktyorların performansı filmin realizmini və psixoloji dərinliyini təmin edir, tamaşaçıya insanın adi həyat və şər arasındakı mürəkkəb əlaqəsini hiss etdirməyə kömək edir.

Səs filmin ən diqqətçəkən elementlərindən biridir. Məhbusların qışqırıqları, atəş səsləri, qatar uğultusu və krematoriyaların səsi yalnız fon deyil, əsas narrativ elementdir. Səs rejissoru uzun müddət Almaniyada müxtəlif məkanlarda səsləri yazıb, hər bir qışqırıq və hər bir iztişanı real şəkildə ekrana gətirib. Tamaşaçı bu səslər vasitəsilə görünməyən dəhşəti birbaşa hiss edir (Təsadüfi deyil ki, film 2024-cü ildə "Ən yaxşı səs" nominasiyasında Oskar alıb).

Filmdə hadisələr XXI əsrə keçir. Auşvits-Birkenau Memorial Muzeyinin (Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum) əməkdaşları təmizlik işləri aparır, minlərlə ayaqqabı və məhbusların zolaqlı geyimdə olan fotoları nümayiş olunur. Bu epizod keçmişin izlərini xatırladır və tamaşaçını düşünməyə vadar edir. Film həm də tarixi faktları yad etmək, unutmamaq və əxlaqi dərs almaq üçün nəzərdə tutulub. "Maraqlar zonası" həm tarixi, həm də ideoloji baxımdan güclü mesaj verir. Höss ailəsi gündəlik qayğılarını yaşayır, bağdakı çiçəkləri və qonaqları düşünür, amma divarların arxasında baş verən dəhşətlərə laqeyd qalır.

Film festivallarda böyük uğur qazanıb. Kanna Film Festivalında Qran-Pri və FIPRESCI mükafatları ilə təltif olunan "Maraqlar zonası", həmçinin "Ən yaxşı xarici film" və "Ən yaxşı səs" nominasiyalarında Oskar mükafatına layiq görülüb.

Tənqidçilər filmin həm vizual, həm səs, həm də ideya baxımından müasir kinonun diqqətəlayiq nümunəsi olduğunu vurğulayır, onun emosiyaları manipulyasiya etmədən tarixi ağırlığı öz təxəyyülündə yaşatmasını yüksək qiymətləndirirlər.

Filmin unikal xüsusiyyəti onun sadə görünən, amma dərin və psixoloji gərgin vizual dili, səs və aktyor performansları ilə birləşərək, hər bir tamaşaçının vicdanına və xatirəsinə müraciət etməsidir. "Maraqlar zonası" yalnız film deyil, həm də insanlıq, əxlaq və tarix haqqında düşünməyə çağıran unudulmaz bir kinotəcrübədir.

https://www.youtube.com/watch?v=r-vfg3KkV54

https://hd.kinogo.pe/372-zona-interesov-film.html

https://www.filmmodu.nl/the-zone-of-interest-turkce-dublaj-film-izle

"525"