Icma.az
close
up
RU
Məktəbli avtobusu üçün endirimlər tətbiq olunmalıdır TƏKLİF

Məktəbli avtobusu üçün endirimlər tətbiq olunmalıdır TƏKLİF

Demokrat.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"“Məktəbli avtobusu” layihəsinin tətbiqi ölkədə təhsil infrastrukturunun sosial və təhlükəsizlik baxımından inkişaf etdirilməsi istiqamətində mühüm addımdır. Bu layihə əslində təkcə nəqliyyat xidməti deyil, eyni zamanda uşaqların məktəbə gediş-gəlişində təhlükəsiz, sistemli və məsuliyyətli mexanizmin formalaşmasına xidmət edir. Layihə ilk növbədə valideynlərin gündəlik narahatlığını azaltmaq, məktəb ətrafı nəqliyyat sıxlığını tənzimləmək və uşaqların intizamlı şəkildə məktəbə cəlb olunmasını təmin etmək məqsədi daşıyır. Lakin hazırda valideynlərin əsas narazılığı qiymətlərlə bağlıdır. 1 uşaq üçün gediş-gəlişin aylıq 200–240 manat olması sosial reallıqlarla tam uzlaşmır".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib. 
"Təhlil göstərir ki, bu qiymət sırf kommersiya prinsipləri ilə formalaşır. Layihəni həyata keçirən şirkətlər avtobusların yanacaq, texniki xidmət, sürücü və bələdçi xərclərini, sığorta və vergi öhdəliklərini nəzərə alaraq qiyməti hesablayırlar. Lakin ölkədə minimum əməkhaqqının 345 manat olduğu, müəllimlərin orta aylıq əməkhaqqının 800–900 manat arasında dəyişdiyi, bir çox ailələrin isə aylıq gəlirinin 1000–1200 manatı keçmədiyi şəraitdə bu ödənişlərin real ailə büdcəsinə əlavə yük yaratdığı aydındır. Dövlət Statistika Komitəsinin 2024-cü il məlumatına görə, Azərbaycanda orta məktəblərdə təhsil alan 1,6 milyon şagird var və onların təxminən 45%-i şəhər mühitində təhsil alır. Əgər bu şagirdlərin yarısı belə bu xidmətə ehtiyac duysa, bu, aylıq yüz milyonlarla manatlıq xərclər deməkdir ki, bu da ailələrin sosial vəziyyəti ilə uzlaşmır".
O bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının “Təhsil haqqında” Qanununun 14-cü maddəsində göstərilir ki, dövlət təhsilə bərabər çıxış imkanlarını təmin etməlidir:
"Burada “təhsilalanların təhlükəsiz və sağlam şəraitdə təhsil almaq hüququ” da vurğulanır. Bu baxımdan, məktəbli avtobusu layihəsi təhsilə çıxışın təhlükəsizliyini artırsa da, iqtisadi baxımdan bərabərlik prinsipini hələ ki, təmin etmir. Əgər bu layihə tamamilə bazar münasibətləri əsasında tənzimlənərsə, o zaman sosial ədalət prinsipi pozular. Ona görə də Elm və Təhsil Nazirliyinin bu məsələdə tənzimləyici və sosial nəzarətçi kimi çıxış etməsi çox vacibdir.
Dünya təcrübəsinə baxanda, məsələn, Türkiyədə məktəb avtobuslarının qiymətləri bölgələrə və məsafəyə görə fərqlənir, lakin orada sosial mexanizmlər də mövcuddur. Valideyn Komitələri və Bələdiyyələr birgə şəkildə xərcləri tənzimləyir. ABŞ və Finlandiyada isə məktəb avtobusları dövlət və ya bələdiyyə tərəfindən maliyyələşdirilir və valideynlər heç bir ödəniş etmir. Yəni orada bu, kommersiya deyil, sosial xidmət hesab olunur. Azərbaycanda da bu istiqamətdə dövlətin, xüsusilə yerli icra strukturlarının dəstəyi olmalıdır. Əks halda, layihə yalnız müəyyən gəlir qrupuna daxil olan ailələrin yararlandığı xidmətə çevriləcək və sosial bərabərsizliyi daha da dərinləşdirəcək".
Ekspert deyib ki, layihənin müsbət tərəfləri danılmazdır:
"Uşaqların təhlükəsiz daşınması, məktəbə vaxtında və intizamlı şəkildə çatması, nəqliyyat sıxlığının azalması, valideynlərin gündəlik gərginliyinin azalması kimi üstünlüklər nəzərə alınmalıdır. Bu, həm də məktəblər ətrafında yaranan tıxacların azalmasına, yollarda təhlükəsizlik səviyyəsinin yüksəlməsinə xidmət edir. Elm və Təhsil Nazirliyi bu layihəni reallaşdırmaqla, ölkədə təhsil infrastrukturunun yalnız məktəb binası və sinif otaqları ilə məhdudlaşmadığını, eyni zamanda sosial-məkan mühitini də əhatə etdiyini göstərmiş olur.
Gələcəkdə bu layihənin dayanıqlı və ədalətli olması üçün diferensial qiymət siyasəti tətbiq olunmalıdır. Məsələn, sosial statusa görə 50%-lik endirimlər, çoxuşaqlı ailələr üçün güzəştlər və ya dövlət tərəfindən müəyyən hissəsinin subsidiyalaşdırılması nəzərdə tutulmalıdır. Bu, həm sosial ədaləti təmin edər, həm də valideynlərin inamını artırar. Əgər bu mexanizm tətbiq olunsa, məktəbli avtobusu layihəsi həm sosial məsuliyyət modeli, həm də təhsil infrastrukturunun mühüm elementi kimi formalaşar.
Hesab edirəm ki, qiymətlərin kommersiya prinsiplərinə görə deyil, sosial reallıqlara əsaslanması təmin edilməlidir. Elm və Təhsil Nazirliyinin bu sahədəki təşəbbüsü müsbət və strateji addımdır, lakin sosial tənzimləmə olmadan layihə tam effekt verməyəcək. Əgər bu istiqamətdə mexanizmlər təkmilləşdirilərsə, məktəbli avtobusu təkcə nəqliyyat xidməti deyil, təhsilin bərabər əlçatanlığı və sosial rifahın təminatına xidmət edən modern addım kimi dəyərləndiriləcək".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:210
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 07 Oktyabr 2025 15:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri