Icma.az
close
up
RU
Məktəbli avtobusu üçün endirimlər tətbiq olunmalıdır TƏKLİF

Məktəbli avtobusu üçün endirimlər tətbiq olunmalıdır TƏKLİF

Demokrat.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

"“Məktəbli avtobusu” layihəsinin tətbiqi ölkədə təhsil infrastrukturunun sosial və təhlükəsizlik baxımından inkişaf etdirilməsi istiqamətində mühüm addımdır. Bu layihə əslində təkcə nəqliyyat xidməti deyil, eyni zamanda uşaqların məktəbə gediş-gəlişində təhlükəsiz, sistemli və məsuliyyətli mexanizmin formalaşmasına xidmət edir. Layihə ilk növbədə valideynlərin gündəlik narahatlığını azaltmaq, məktəb ətrafı nəqliyyat sıxlığını tənzimləmək və uşaqların intizamlı şəkildə məktəbə cəlb olunmasını təmin etmək məqsədi daşıyır. Lakin hazırda valideynlərin əsas narazılığı qiymətlərlə bağlıdır. 1 uşaq üçün gediş-gəlişin aylıq 200–240 manat olması sosial reallıqlarla tam uzlaşmır".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib. 
"Təhlil göstərir ki, bu qiymət sırf kommersiya prinsipləri ilə formalaşır. Layihəni həyata keçirən şirkətlər avtobusların yanacaq, texniki xidmət, sürücü və bələdçi xərclərini, sığorta və vergi öhdəliklərini nəzərə alaraq qiyməti hesablayırlar. Lakin ölkədə minimum əməkhaqqının 345 manat olduğu, müəllimlərin orta aylıq əməkhaqqının 800–900 manat arasında dəyişdiyi, bir çox ailələrin isə aylıq gəlirinin 1000–1200 manatı keçmədiyi şəraitdə bu ödənişlərin real ailə büdcəsinə əlavə yük yaratdığı aydındır. Dövlət Statistika Komitəsinin 2024-cü il məlumatına görə, Azərbaycanda orta məktəblərdə təhsil alan 1,6 milyon şagird var və onların təxminən 45%-i şəhər mühitində təhsil alır. Əgər bu şagirdlərin yarısı belə bu xidmətə ehtiyac duysa, bu, aylıq yüz milyonlarla manatlıq xərclər deməkdir ki, bu da ailələrin sosial vəziyyəti ilə uzlaşmır".
O bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının “Təhsil haqqında” Qanununun 14-cü maddəsində göstərilir ki, dövlət təhsilə bərabər çıxış imkanlarını təmin etməlidir:
"Burada “təhsilalanların təhlükəsiz və sağlam şəraitdə təhsil almaq hüququ” da vurğulanır. Bu baxımdan, məktəbli avtobusu layihəsi təhsilə çıxışın təhlükəsizliyini artırsa da, iqtisadi baxımdan bərabərlik prinsipini hələ ki, təmin etmir. Əgər bu layihə tamamilə bazar münasibətləri əsasında tənzimlənərsə, o zaman sosial ədalət prinsipi pozular. Ona görə də Elm və Təhsil Nazirliyinin bu məsələdə tənzimləyici və sosial nəzarətçi kimi çıxış etməsi çox vacibdir.
Dünya təcrübəsinə baxanda, məsələn, Türkiyədə məktəb avtobuslarının qiymətləri bölgələrə və məsafəyə görə fərqlənir, lakin orada sosial mexanizmlər də mövcuddur. Valideyn Komitələri və Bələdiyyələr birgə şəkildə xərcləri tənzimləyir. ABŞ və Finlandiyada isə məktəb avtobusları dövlət və ya bələdiyyə tərəfindən maliyyələşdirilir və valideynlər heç bir ödəniş etmir. Yəni orada bu, kommersiya deyil, sosial xidmət hesab olunur. Azərbaycanda da bu istiqamətdə dövlətin, xüsusilə yerli icra strukturlarının dəstəyi olmalıdır. Əks halda, layihə yalnız müəyyən gəlir qrupuna daxil olan ailələrin yararlandığı xidmətə çevriləcək və sosial bərabərsizliyi daha da dərinləşdirəcək".
Ekspert deyib ki, layihənin müsbət tərəfləri danılmazdır:
"Uşaqların təhlükəsiz daşınması, məktəbə vaxtında və intizamlı şəkildə çatması, nəqliyyat sıxlığının azalması, valideynlərin gündəlik gərginliyinin azalması kimi üstünlüklər nəzərə alınmalıdır. Bu, həm də məktəblər ətrafında yaranan tıxacların azalmasına, yollarda təhlükəsizlik səviyyəsinin yüksəlməsinə xidmət edir. Elm və Təhsil Nazirliyi bu layihəni reallaşdırmaqla, ölkədə təhsil infrastrukturunun yalnız məktəb binası və sinif otaqları ilə məhdudlaşmadığını, eyni zamanda sosial-məkan mühitini də əhatə etdiyini göstərmiş olur.
Gələcəkdə bu layihənin dayanıqlı və ədalətli olması üçün diferensial qiymət siyasəti tətbiq olunmalıdır. Məsələn, sosial statusa görə 50%-lik endirimlər, çoxuşaqlı ailələr üçün güzəştlər və ya dövlət tərəfindən müəyyən hissəsinin subsidiyalaşdırılması nəzərdə tutulmalıdır. Bu, həm sosial ədaləti təmin edər, həm də valideynlərin inamını artırar. Əgər bu mexanizm tətbiq olunsa, məktəbli avtobusu layihəsi həm sosial məsuliyyət modeli, həm də təhsil infrastrukturunun mühüm elementi kimi formalaşar.
Hesab edirəm ki, qiymətlərin kommersiya prinsiplərinə görə deyil, sosial reallıqlara əsaslanması təmin edilməlidir. Elm və Təhsil Nazirliyinin bu sahədəki təşəbbüsü müsbət və strateji addımdır, lakin sosial tənzimləmə olmadan layihə tam effekt verməyəcək. Əgər bu istiqamətdə mexanizmlər təkmilləşdirilərsə, məktəbli avtobusu təkcə nəqliyyat xidməti deyil, təhsilin bərabər əlçatanlığı və sosial rifahın təminatına xidmət edən modern addım kimi dəyərləndiriləcək".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:244
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 07 Oktyabr 2025 15:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri