Icma.az
close
up
RU
Millətin qan yaddaşı dövlət dilimizin gücü

Millətin qan yaddaşı dövlət dilimizin gücü

Icma.az, Turkstan.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Əkbər QOŞALI

Azərbaycan dövlətinin başçısı, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin yanvarın 5-də yerli televiziya kanallarına müsahibəsində səslənən “Dil o amildir ki, milləti millət edir” kəlamına sadə ifadə kimi yanaşa bilmərik; bu, tarixi missiyanın fəlsəfəsi kimi qəbulu haqq edir. Dil bir insan üçün əsas ünsiyyət vasitəsi olmaqdan çıxıb, bir ölkə üçün milli varlığın, millət olma bilincinin, mədəni köklərin və taleyin daşıyıcısına çevrilir. Biz bunu yalnız Azərbaycan xalqına şamil etməyib, bütöv Türk dünyasının ortaq ruh fəlsəfəsi kimi dəyərləndirə bilərik.

Azərbaycan dili xalqımızın milli varlığını müəyyən edən, mənəvi bütövlüyümüzün rəmzidir – obrazlı desək, dil dövlət müstəqilliyinin çoxcildliyində ən parlaq səhifə, ən əziz yadigardır. Dil millətin düşüncə sərvətidir, vicdan fonudur, tarix və gələcəyin qovşağıdır.

Son illər dünya sürətlə qloballaşır, informasiya axını sınır tanımır; lakin qloballaşmanın təzyiqi altında ana dilinə yad kəlmələrin gərəksiz və çox yüklənməsi milli şəxsiyyət üçün bir təhlükədir. Prezident bu kontekstdə sadəcə bir mədəni məsələni vurğulamadı; o, milli kimliyin varlıq məsələsini müzakirəyə gətirərək, dilimizi qorumaq, saflığını təmin etmək, onu həm də milli sərvət kimi yaşatmağın gərəkliliyinə toxundu.

Biz günümüzdə İKT, ümumən texnologiya və informasiya axını içində öz iç gücümüzə dayanmalıyıq. Çünki yüz illər öncə dini, siyasi-ideoloji və müxtəlif paltarlara bürünmüş, nələrləsə süslənmiş-püslənmiş yabançı mədəniyyət axınlarının dilimizə necə yükləndiyini bilirik.
“Əsrlər boyu müstəqillik eşqi ilə yaşamış xalqıq, əsrlər boyu müstəmləkəçilik şəraitində yaşamış xalqıq. Bunun adları fərqli ola bilər, amma mahiyyət etibarilə bu, müstəmləkəçilikdir. İstər qədim dövrlərdə, istər Rusiya imperiyası dövründə, fars imperiyası dövründə, Sovet İttifaqı dövründə bu, müstəmləkəçilikdən başqa bir şey deyildi. Müstəqillik tariximiz də zəngin olub. Dövlətçilik əsasları olub. Fəxr edirik o dövlətlərlə. Amma başqa imperiyaların, ölkələrin tərkibində yaşadığımız üçün istər-istəməz xalqımızın psixologiyasına da müəyyən təsir buraxıb. Bu psixologiyanın fəsadları bu gün də var. Azalır, amma var. Nə qədər az olsa, o qədər də yaxşıdır. Yəqin ki, nəsillərin dəyişməsi ilə, başqa amillərlə bağlıdır”. - Bu, cənab Prezidentin müsahibəsindən götürülüb.

Yuxarıda da vurğuladığımız kimi, dilimizdəki gərəksiz yüklənmələrdən aram-aram, səliqə-sahmanla qurtulmaq varkən, bu gün yeni və özü də çox sürətli, “bütün cəbhə boyu” axın edən yabançı mədəniyyət qarşısında ərdəmli duruşumuz qaçınılmazdır.
Üsul-vasitələr, mexanizmlər varmı? – Var. Qanunvericilik aktları, inzibati qurumlar, onların metodları öz yerində; bununla belə, AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu, necə deyərlər, tam anlamı ilə ocaqlaşmalı; universitetlərimizin uyğun fakültə, kafedra və mərkəzləri səfərbər olmalı; yaradıcılıq birlikləri öz üzərinə məsuliyyət götürməkdən çəkinməməlidir. Özəlliklə, Yazıçılar və Jurnalistlər birliklərinin, eləcə də Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin, Balabilgə Akademiyasının daha təsirli işlər görə biləcəyinə inanıram.

Dilin keşiyində durmağı, dili yüksək tutmağı bacaran, dilə yeni sözlər qazandıran yaxud unudulmağı haqq etməyən sözləri dövriyyəyə qaytaran qələm adamları sinəsindən itələnməməlidir – belə yaradıcıların qədri bilinməlidir; necə deyərlər, kürəklərində əl olmasa da olar, təki sinələrindən itələnməsinlər.

Bu baxımdan Azərbaycan dili Türk dünyası ilə ortaq məkanın da əsas dayağıdır. Bir çox türk xalqları üçün Azərbaycan dili “qonşu dili” deyil – ortaq mənəvi və mədəni qaynağın bir ifadəsidir. Tariximiz, poeziya və düşüncə bu dildə yaşayır; bu dil qırılmaz anlam bağları ilə Türk dünyasının müxtəlif coğrafiyalarına sirayət edib, orada da çiçəklənir. Beləliklə, dil həm milli kimliyi qoruyur, həm də Yerdən-Göyə, Göydən-Yerə uzanaraq, dalğa-dalğa yayılıb Türk dünyasının ortaq ailə ənənələrini möhkəmləndirir.

Dilin fikri ifadə vasitəsi olması öz yerində; artıq vurğuladığımız kimi, o, həm də millətin qan yaddaşıdır – özünü tanımasının, özgüvəninin, varlığını hiss etməsinin, tarixi təcrübəsini gələcəyə ötürməsinin universal vasitəsidir. “Dil o amildir ki, milləti millət edir” – Abba Səhhətin “Südüdür kim, dolanıb qanım olub” misrası ilə taclanmış “Vətən” şeirini xatırladan bu söz milli varlığa çağırışdır: dilimizi yalnız yaşatmaqla yetinməyək, onu bilinclə, qürurla və davamlı şəkildə irəli götürək – yaxud onunla irəliləyək.

Bu prizmdən baxdıqda, dil siyasəti dövlətin mədəni strategiyası olmaqla birgə, milli və coğrafi-strateji ənənənin qorunması aktıdır. Bu siyasət Türk dünyasının ortaq məkanında inteqrasiya və identikliyimizin gələcək dirçəlişi üçün önəmli pəncərədir.

Dilimizin də, dövlətimizin də bayrağı uca olsun!
Dili uca olan millətin yığvalı da uca yazılır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:200
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 07 Yanvar 2026 17:39 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see328

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see309

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see299

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see296

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see289

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see279

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see259

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see256

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see249

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see248

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see245

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see241

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see235

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see235

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see233

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see225

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see213

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see207

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see195

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri