Moskva Ankara görüşünə qoşulmur: Rusiya sülh masasını gözləmə taktikasına keçirir

Rusiya nümayəndələrinin Türkiyədə Ukrayna ilə keçiriləcək görüşdə iştirak etməyəcəyini açıqlaması Moskvanın hazırkı diplomatik strategiyasını açıq şəkildə göstərir.

Kreml danışıqlar prosesindən tam kənara çəkilməsə də, masaya oturmadan prosesləri müşahidə etməyi üstün tutur. Bunun bir neçə səbəbi var və bu səbəblər həm Ukrayna cəbhəsindəki vəziyyət, həm də Rusiyanın Qərblə münasibətləri kontekstində daha aydın görünür.

Birincisi, Moskva hazırda danışıqlara öz şərtləri diktə olunan formatda qatılmaq istəmir. Türkiyədə aparılan təmasların ABŞ, Ankara və Kiyev tərəfindən təşəbbüs edilməsi, həmçinin bu formatın Rusiyanın iştirakı olmadan davam etməsi Kremlin psixoloji üstünlüyünü zəiflədə bilər. Rusiya prosesə “daha güclü mövqedən qayıtmaq” üçün gözləmə taktikasına üstünlük verir və müharibə meydanındakı dinamikanın öz xeyrinə dəyişəcəyinə ümid edir.

İkincisi, Rusiya bu addımla həm də danışıqlara qoşulan tərəflərə mesaj verir: Moskva olmadan heç bir real sülh razılaşması əldə edilə bilməz. Peskovun “mövqeyimiz Kiyev, İstanbul və Vaşinqtona məlumdur” deməsi də bunu göstərir. Kreml prosesə öz şərtləri qəbul edilənədək daxil olmayacaq. Bu, faktiki olaraq “bizsiz heç nə mümkün deyil” siqnalının diplomatik formasıdır.

Üçüncü xətt ABŞ-Türkiyə-Ukrayna üçbucağında formalaşan yeni koordinasiya ilə bağlıdır. Rusiya bu formatın genişlənməsini diqqətlə izləyir, çünki Ankara həm NATO üzvü, həm də Moskva ilə münasibətləri sabit saxlamağa çalışan aktordur. Türkiyənin yeni vasitəçilik təşəbbüsləri Rusiyaya müəyyən manevr imkanları yaratsa da, Kreml Vaşinqtonun iştirakı olan heç bir danışıqların öz maraqlarına uyğun nəticə verəcəyinə inanmır.

Peskovun Putinin ABŞ və Türkiyə nümayəndələri ilə görüş planlaşdırmadığını deməsi də təsadüfi deyil. Bu, Moskvanın danışıqlara “əlavə təzyiq altında” qatılmaq istəmədiyini və Vaşinqtonun müəyyən etdiyi siyasi çərçivəni qəbul etmədiyini göstərir. Kreml hazırda həm sanksiyaların təsirini azaltmağa, həm də cəbhədə mövcud vəziyyəti idarə etməyə fokuslanıb.

Nəticə etibarilə, Rusiyanın danışıqlarda iştirakdan imtinası müharibənin diplomatik mərhələsinin tezliklə başlamayacağını göstərir. Moskva qarşı tərəflərin təşəbbüsünü test edir, prosesə hansı mexanizmlə daxil olacağını müəyyənləşdirir və öz təsir rıçaqlarını maksimum qorumağa çalışır. Bu, həm də göstərir ki, hazırkı mərhələdə danışıqlara real irəliləyiş gətirəcək siyasi iradə hələ formalaşmayıb və tərəflər daha çox mövqelərini sərtləşdirməklə prosesə hazırlaşırlar.

Züriyə Qarayeva