Icma.az
close
up
RU
Moskva üçün kritik mərhələ: Rusiya Ukrayna müharibəsində dönüş

Moskva üçün kritik mərhələ: Rusiya Ukrayna müharibəsində dönüş

Icma.az, Olke.az saytına istinadən bildirir.

Tramp administrasiyasının yenilənmiş sülh planının əsas fərqləndirici cəhəti Kiyevə veriləcək ciddi təhlükəsizlik təminatları ilə yanaşı, Avropanın gələcək təhlükəsizlik arxitekturasının da planın tərkib hissəsinə çevrilməsidir. Bu dəyişiklik təsadüfi deyil. Çünki son dövrlərdə Avropa müttəfiqləri Vaşinqtona qarşı açıq və gizli təzyiq kampaniyalarından istifadə edərək ABŞ-ın müharibədə daha aktiv və sərt mövqe tutmasını tələb ediblər.

Bu fonda ABŞ Milli Kəşfiyyat Direktoru Tulsi Qabbardın açıqlamaları diqqət çəkir. Onun sözlərinə görə, NATO və Avropa İttifaqı ABŞ ordusunu birbaşa Rusiya ilə müharibəyə cəlb etmək niyyətindədir. Qabbard eyni zamanda ABŞ kəşfiyyatının qiymətləndirmələrinə istinad edərək bildirib ki, Rusiya NATO ilə daha genişmiqyaslı müharibədən qaçır və Moskvanın bütün Ukrayna ərazisini işğal edib uzunmüddətli nəzarətdə saxlamaq üçün kifayət qədər hərbi potensialı yoxdur. Bu baxımdan, Rusiyanın Avropanı “fəth etmək” iddialarının real hərbi əsası yoxdur.

Ağ Ev-Avropa münasibətləri və təzyiqin nəticələri

Bununla belə, Avropalı müttəfiqlərin ABŞ üzərində yaratdığı siyasi təzyiq artıq öz nəticəsini verməkdədir. Floridada Ağ Ev və Kiyev arasında keçirilən son danışıqlar bunu açıq şəkildə nümayiş etdirir. ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoffun açıqlamasına görə, son üç gün ərzində Ukrayna nümayəndə heyəti Amerika və Avropa tərəfdaşları ilə bir sıra məhsuldar və konstruktiv görüşlər keçirib.

Bu görüşlərə Avropanın əsas milli təhlükəsizlik müşavirləri də qoşularaq Ukrayna-ABŞ-Avropa arasında ortaq strateji yanaşmanın formalaşdırılması istiqamətində müzakirələr aparıblar. Paralel olaraq Ukrayna və ABŞ arasında ayrıca konstruktiv görüş də baş tutub və burada dörd əsas sənəd ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb:

-20 maddəlik sülh planının daha da inkişaf etdirilməsi,
-Təhlükəsizlik zəmanətlərinin çoxtərəfli çərçivəsi üzrə mövqelərin uzlaşdırılması,
-Ukrayna üçün ABŞ təhlükəsizlik zəmanətləri mexanizmi,
-İqtisadiyyat və rifah proqramının genişləndirilməsi.

Tramp administrasiyasının prioritetləri və sülh anlayışı

Stiv Uitkoffun açıqlaması Tramp administrasiyasının sülhə yanaşmasının mahiyyətini ortaya qoyur: “Bizim ortaq prioritetimiz qətllərə son qoymaq, zəmanətli təhlükəsizliyi təmin etmək və Ukraynanın bərpası, sabitliyi və uzunmüddətli rifahı üçün şərait yaratmaqdır. Sülh sadəcə hərbi əməliyyatlara son qoymaqdan daha çox şey ifadə etməlidir.”

Bu yanaşma onu göstərir ki, Vaşinqton üçün sülh artıq yalnız atəşkəs deyil, postmüharibə dövrünün siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik çərçivəsinin formalaşdırılması deməkdir. Bu isə danışıqların yeni və daha mürəkkəb mərhələyə keçdiyini təsdiqləyir.

Danışıqların növbəti mərhələsi: Kremlə təzyiq strategiyası

Məhz bu mərhələdə Trampın danışıqlardakı mövqeyini gücləndirmək məqsədilə ABŞ daxilində Kremlə qarşı daha sərt addımların atılması ilə bağlı çağırışlar səslənməyə başlayıb. Respublikaçı senator Lindsi Qremin açıqlaması bu baxımdan xüsusilə diqqət çəkir.

Qrem bildirib ki, əgər Kreml Ukrayna ilə bağlı danışıqlardan imtina edərsə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya neftini daşıyan gəmilərin ələ keçirilməsi variantını gündəmə gətirməlidir. Senator xatırladıb ki, ABŞ artıq Venesueladan neft daşıyan sanksiyalı gəmilərə qarşı bu cür addımlar atır və eyni mexanizmin Rusiya nefti üçün də tətbiqi mümkündür.

Bununla yanaşı, Qrem Rusiya neftinin alışına tariflərin tətbiq edilməsi, Ukraynalı uşaqların oğurlanması ilə bağlı Rusiyanın terrorizmin dövlət sponsoru kimi tanınması və ucuz Rusiya nefti alan Çin kimi ölkələrə əlavə tariflərin qoyulması təşəbbüslərini dəstəklədiyini bildirib.

Bütün bu proseslər onu deməyə əsas verir ki, Rusiya-Ukrayna danışıqları artıq klassik diplomatik müzakirə mərhələsindən çıxaraq təzyiq, təhlükəsizlik və geoiqtisadi rıçaqların paralel tətbiq olunduğu yeni müstəviyə keçib. Tramp administrasiyasının yenilənmiş sülh planı Ukrayna ilə yanaşı Avropanın təhlükəsizlik maraqlarını da nəzərə alır və bu, Vaşinqtonun qlobal məsuliyyəti daha geniş çərçivədə dəyərləndirdiyini göstərir.

Eyni zamanda, ABŞ daxilində artan sərt çağırışlar danışıqların növbəti mərhələsində Kremlin qarşısında daha çətin seçimlər yaradacaq. 

Biz ABŞ Milli Kəşfiyyat Direktoru Tulsi Qabbardın NATO və Avropa İttifaqının ABŞ ordusunu birbaşa Rusiya ilə müharibəyə cəlb etmək niyyətində olması ilə bağlı fikrini də Kremlə bir təzyiq mesajı kimi dəyərləndirməliyik. Qabbarın Rusiyanın NATO ilə hərbi qarşıdurma gücünə malik olmaması o deməkdir ki, müharibənin uzanması və Moskvanın hərbi, iqtisadi cəhətdən zəifləməsi fonunda belə bir hal mümkün ola bilər. Yəni Ağ Evin də səbrinin bir həddi var. Vaşinqton Moskva ilə münasibətlərin qurulmasında maraqlı olsa da, nəticə etibarilə avropalı müttəfiqlərindən vaz keçəsi deyil. Aralarında müəyyən fikirayrılıqları olsa da, bu yekunda müttəfiqlik münasibətlərinə təsir etməyəcək. 

Ona görə də bu mərhələnin əsas sualı isə dəyişməz qalır: Moskva diplomatik kompromisə gedəcək, yoxsa artan siyasi və iqtisadi təzyiqlərlə üzləşəcək?

Bu kontekstdə diqqətçəkən əsas məqamlardan biri də Rusiyanın Qərblə uzunmüddətli qarşıdurmanı davam etdirmək imkanlarının getdikcə daralmasıdır. Genişmiqyaslı sanksiyalar, maliyyə və texnologiya məhdudiyyətləri, eləcə də müharibənin uzanması Rusiyanın iqtisadi və hərbi resurslarına ciddi zərbə vurur. Müharibə nə qədər uzanarsa, Moskvanın daxili sosial-iqtisadi sabitliyi, hərbi-logistik potensialı və beynəlxalq manevr imkanları bir o qədər zəifləyir. Bu baxımdan, mövcud geosiyasi reallıqlar Rusiyanı uzunmüddətli eskalasiyadan daha çox diplomatik çıxış yolları axtarmağa məcbur edir və danışıqların aktuallığını daha da artırır. Əks təqdirdə, Moskva üçün bunun ağır bədəli qaçılmaz olacaq.

Mürtəza
 

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:317
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 17:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri