Müdiriniz sizi VÖEN lə işə götürürsə aldanmayın Ekspertdən Xəbərdarlıq

Azərbaycanda bəzi vətəndaşlar rəsmi sahibkarlıq fəaliyyəti göstərməsələr də, VÖEN vasitəsilə işləyirlər. Bu isə onların hüquq və öhdəliklərini, xüsusilə sosial sığorta haqları və gələcək pensiya təminatları ilə bağlı bir sıra suallar yaradır. VÖEN-lə işləyən şəxslərin sosial ödənişləri və pensiya hüquqları necə tənzimlənir?

Məsələ ilə bağlı Tribunainfo.az-a açıqlama verən iqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Günay Hüseynova bildirib ki, vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsi, qısa desək VÖEN hər hansı bir sahibkarlıq fəaliyyətinin icrası üçün verilir.

İqtisadçının sözlərinə görə, hər hansı bir sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmaq istəyən şəxs müəyyən sənədləri toplayaraq Dövlət Vergi Xidmətinə müraciət edir. Bunun əsasında da vətəndaşa vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrəsi təqdim olunur. Beləliklə, vətəndaş sahibkarlıqla məşğul ola bilər.

“Son zamanlar müəyyən qurumlarda və müəssisələrdə qanunvericiliyin tələbi pozulub. Belə ki, müəssisələr tərəfindən vətəndaşlara məcburi olaraq VÖEN hesabı açdırılır. Əslində bu sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqəli deyil. Yəni, vətəndaş hər hansı bir müəssisədə işçi olaraq fəaliyyət göstərirsə, rəhbər vəzifədə deyilsə, vətəndaşın VÖEN-lə o müəssisədə işləməsi tamamilə qanunun tələblərini pozmaq deməkdir. Çünki müəssisələr müəyyən məsuliyyəti öz üzərindən götürmək üçün işçilərə məcbur edirlər ki, onlar VÖEN-lə fəaliyyət göstərsin. Bu qanunsuzluq da əslində Əmək Müfəttişliyinin tabeliyindədir. Əgər Müəyyən monitorinqlər, yoxlamalar keçirilsə, düşünürəm ki, həmin müəssisələrə sanksiyalar və cərimələr tətbiq olunsa, bu pozuntuların qarşısı alınar.

Əmək Müfəttişliyi ilə yanaşı Dövlət Vergi Xidmətinin nəzarətsizlik də var. Belə ki, VÖEN açdıran şəxs hər hansısa bir sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmalıdır. Yəni, bu hesabı açdıran şəxsin fəaliyyəti aktiv olmadan öncə həmin əraziyə baxış keçirilməlidir. Müəssisə harada yerləşir, kirayədirmi, kirayə müqaviləsi bağlanıbmı və s. bu kimi yoxlamalar olsa, daha məqsədəuyğun olardı”

Dəniz Pənahova