Nəqliyyata ayrılan xərclərin yüksəlməsi sosial narazılıq yarada bilər RƏY BİLDİRİLDİ

"İctimai nəqliyyatda qiymət artımı məsələsi yalnız sərnişinlərin gündəlik xərclərinə deyil, həm də ümumi nəqliyyat infrastrukturunun inkişafına birbaşa təsir göstərən mövzudur. Qiymətlərin yüksəlməsinin bir neçə əsas səbəbi var. İlk növbədə, yanacaq və enerji daşıyıcılarının qlobal bazarda bahalaşması ictimai nəqliyyat şirkətlərinin əsas xərclərini artırır. Məsələn, avtobus parklarının istismarında yanacaq məsrəfləri ümumi xərclərin böyük hissəsini təşkil edir və bu istiqamətdə baş verən hər bir artım bilavasitə sərnişin daşımalarının maya dəyərinə yansıyır". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında nəqliyyat eksperti, texnika elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Fərhad Eyyubov deyib.

Onun sözlərinə görə, sürücülərin əməkhaqqı fondunun artırılması, texniki xidmət xərclərinin və ehtiyat hissələrinin qiymətində müşahidə olunan yüksəliş də nəqliyyat şirkətlərini əlavə maliyyə yükü ilə üz-üzə qoyur. Əgər tariflər uzun müddət dəyişdirilməz qalırsa, bu, xidmət keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir: avtobusların vaxtında təmir olunmaması, köhnə nəqliyyat vasitələrinin dövriyyədə qalması, sərnişin rahatlığının təmin olunmaması kimi problemlər meydana çıxır: "Digər tərəfdən, ictimai nəqliyyatda qiymət artımı əhali üçün əlavə maliyyə yükü deməkdir. Xüsusilə gündəlik olaraq metro və avtobusdan istifadə edən aşağı və orta gəlirli təbəqələr bu dəyişikliyi daha çox hiss edirlər.

Ailə büdcəsində nəqliyyata ayrılan xərclərin yüksəlməsi sosial narazılıq yarada bilər. Lakin bu artım balanslaşdırılmış və mərhələli şəkildə həyata keçirilərsə, sərnişinlərin yükü müəyyən qədər azaldıla bilər. Burada əsas məsələ qiymət artımının qarşılığında xidmət keyfiyyətinin yüksəldilməsidir. Əgər tariflərin artırılmasından əldə olunan əlavə gəlirlər avtobus parklarının yenilənməsinə, ekoloji baxımdan təmiz nəqliyyat vasitələrinin alınmasına, dayanacaq infrastrukturunun təkmilləşdirilməsinə və elektron ödəniş sistemlərinin genişləndirilməsinə yönəldilərsə, bu halda sərnişinlər də ödədikləri məbləğin qarşılığını real şəkildə hiss edə bilərlər. Ümumilikdə, ictimai nəqliyyatda qiymət artımı qaçılmaz iqtisadi reallıqdır, lakin bu prosesin sosial nəticələrini minimuma endirmək üçün dövlət, nəqliyyat şirkətləri və sərnişinlər arasında qarşılıqlı balans qorunmalıdır. Əgər qiymət artımı şəffaf mexanizmlərlə əsaslandırılsa və paralel olaraq xidmət keyfiyyətində nəzərəçarpacaq dəyişikliklər həyata keçirilsə, bu, uzunmüddətli dövrdə nəqliyyat sektorunun inkişafına və sərnişinlərin rahatlığına müsbət təsir göstərə bilər".