Niyə bəzi insanlar çox yeyir, kökəlmir?

Bəzi insanların az qida qəbul etməsinə baxmayaraq daha asan çəki alması, digərlərinin isə çox yeməsinə rəğmən arıq qalması tez-tez müzakirə olunan məsələlərdəndir. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu fərq yalnız insanın nə qədər yeməsi və ya iradəsi ilə izah olunmur. 

Genetika, maddələr mübadiləsinin sürəti, hormonal xüsusiyyətlər, əzələ kütləsi və gün ərzində fərqində olmadan edilən hərəkətlər də bədən çəkisinə təsir göstərir.

İnsanların enerji sərfiyyatı eyni olmur. Bəzi şəxslərin bazal metabolizm sürəti daha yüksək ola bilər. Bu zaman orqanizm istirahət vəziyyətində belə nəfəs alma, qan dövranı və digər həyati funksiyaların təmin edilməsi üçün daha çox enerji sərf edir. Genetik xüsusiyyətlər də maddələr mübadiləsinin və bədən çəkisinin tənzimlənməsində rol oynayır.

Çəkiyə təsir edən digər amil isə gün ərzində edilən, lakin çox vaxt idman kimi qəbul edilməyən hərəkətlərdir.

Telefonla danışarkən gəzmək, ayağı tərpətmək, tez-tez ayağa qalxmaq və digər kiçik fiziki aktivliklər enerji sərfiyyatını artıra bilər. Bu cür fəaliyyətlər ümumilikdə qeyri-idman fiziki aktivliyi kimi qiymətləndirilir.

Hormonal sistem də çəki dəyişikliklərində mühüm rol oynayır. İştah və toxluq hissinin formalaşmasına genetik amillər, insulin və digər hormonlar təsir edir.

Qalxanabənzər vəzin fəaliyyətində pozuntular, xüsusilə hipotireoz isə maddələr mübadiləsinin yavaşlamasına və bəzi hallarda çəki artımına səbəb ola bilər.

Bağırsaq mikrobiomunun da enerji mübadiləsində müəyyən rolu olduğu düşünülür. Bağırsaqlarda yaşayan mikroorqanizmlərin tərkibinin fərqli olması qidadan enerjinin mənimsənilməsinə təsir göstərə bilər. Lakin mikrobiomun bədən çəkisinə təsiri mürəkkəbdir və bunu təkbaşına çəki artımının əsas səbəbi kimi qiymətləndirmək düzgün deyil.

Əzələ kütləsi də enerji sərfiyyatına təsir edən amillərdəndir. Əzələ kütləsi yüksək olan insanlarda ümumi enerji ehtiyacı daha çox ola bilər.

Bununla yanaşı, çəki almaq qorxusu ilə uzun müddət həddindən artıq az qidalanmaq da sağlam yanaşma hesab edilmir. Belə hallarda orqanizmdə enerji sərfiyyatı və iştahı tənzimləyən mexanizmlər dəyişə bilər.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bədən çəkisini yalnız “çox yeyir” və ya “az yeyir” prinsipi ilə qiymətləndirmək düzgün deyil.

Eyni miqdarda qida qəbul edən iki insanın enerji sərfiyyatı, fiziki aktivliyi, bədən tərkibi və hormonal xüsusiyyətləri fərqli ola bilər.

Buna görə də səbəbsiz və sürətli çəki artımı və ya çəki itkisi müşahidə edilərsə, bunun arxasında tibbi səbəblərin olub-olmadığını müəyyənləşdirmək üçün həkimə müraciət etmək vacibdir.

Aişə
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin