NONSENS! Kibercinayətlər artacaq: Ölkələrin milli təhlükəsizliyinə təhdid...

Dünyamız getdikcə daha çox rəqəmsallaşır. Artıq gündəlik həyatımız, iş mühitimiz, hətta dövlət idarəçiliyi belə rəqəmsal alətlərdən asılı vəziyyətə düşüb. İnformasiya texnologiyaları inkişaf etdikcə, təəssüf ki, kibertəhlükələr də paralel olaraq artır və daha mürəkkəb forma alır. Əgər əvvəllər kibercinayətkarlar əsasən fərdi məlumatları ələ keçirmək və maliyyə dələduzluğu ilə məşğul idilərsə, bu gün kiberhücumların hədəfində böyük korporasiyalar, hökumətlər və ciddi infrastrukturlar da dayanır. Bu isə kibertəhlükəsizliyi təkcə texniki məsələ deyil, milli təhlükəsizlik məsələsi halına gətirir.

Belə bir şəraitdə cavabını axtardığımız vacib sual budur: yaxın 5 ildə ən böyük kibertəhlükə hansı istiqamətdən gələcək – süni intellektlə gücləndirilmiş hücumlardan, dövlət dəstəyi ilə aparılan kiberhücum kampaniyalarından, yoxsa insanların sosial mühəndislik texnikaları ilə aldadılmasından?

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a açıqlama verən kibertəhlükəsizlik eksperti Raul Həsənov bildirib ki, ən böyük kibertəhlükənin hansı istiqamətdən gələcəyini proqnozlaşdırmaq üçün bir neçə amili nəzərə almaq vacibdir. Süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı kiberhücumların xarakterini köklü şəkildə dəyişir. Əvvəllər aylarla vaxt aparan zərərli proqramların hazırlanması indi SI alətləri ilə günlər ərzində mümkündür: 

"Xüsusən də "deepfake" videolar, səs klonlama və avtomatlaşdırılmış "fişinq" mesajları insanların aldadılması riskini kəskin artırır. Bu baxımdan süni intellektlə gücləndirilmiş hücumlar yaxın 5 ildə əsas problemlərdən biri olacaq".

Raul Həsənov:  Sosial mühəndislik üsulları ən sadə, amma ən effektiv metod olaraq qalır

Onun sözlərinə görə, digər tərəfdən, dövlət dəstəyi ilə həyata keçirilən kiberhücumlar da heç vaxt gündəmdən çıxmayacaq. Çünki bu hücumlar daha çox geosiyasi məqsədlərə xidmət edir və kritik infrastruktura - enerji şəbəkələrinə, su təchizatına, nəqliyyat və rabitə sistemlərinə yönəlir. Belə hücumların nəticəsi təkcə maddi ziyanla məhdudlaşmır, həm də ölkələrin milli təhlükəsizliyinə və cəmiyyətin gündəlik həyatına birbaşa təsir göstərir:

"Bütün bunlarla yanaşı, sosial mühəndislik üsulları ən sadə, amma ən effektiv metod olaraq qalır. Çünki ən güclü texniki müdafiə sistemlərini də insan faktoru zəiflədə bilir. Tək bir işçinin diqqətsizliyi, şübhəli linkə klikləməsi və ya parol paylaşması bütün təşkilatı risk altına sala bilər. Statistikalar da göstərir ki, uğurlu kiberhücumların böyük əksəriyyəti insan zəifliklərindən başlayır".

Sonda müsahibimiz qeyd edib ki, yaxın 5 ilin əsas kibertəhlükəsi yalnız texnologiyadan deyil, bu üç istiqamətin kəsişməsindən formalaşacaq:

"Süni intellekt hücumların keyfiyyətini artıracaq, dövlət dəstəyi onların miqyasını böyüdəcək, sosial mühəndislik isə ‘insan qapısını’ açıq saxlayacaq. Buna görə də ən effektiv müdafiə strategiyası yalnız texniki alətlərin gücləndirilməsi deyil, həm də insan faktorunun maarifləndirilməsi və davamlı kibertəhlükəsizlik mədəniyyətinin formalaşdırılmasıdır".

Əli Hüseynov