Payızın ilk “sürprizləri”...

Orqanizmi xəstəliklərdən necə qoruyaq?

Havanın temperaturu aşağı düşdükcə infeksion xəstəliklərin yayılma riski də artır. Qapalı məkanlarda insanların daha çox vaxt keçirməsi, havanın rütubətli və soyuq olması, immun sisteminin zəifləməsi mövsümi xəstəliklərin yayılmasını sürətləndirir. Buna görə də həm fərdi, həm də ictimai sağlamlıq baxımından qoruyucu tədbirlərin vaxtında görülməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Xüsusilə, sümük ağrıları, burun axması və boğaz ağrısı bu dövrdə ən çox rast gəlinən şikayətlər sırasındadır. Mütəxəssislər qeyd edir ki, bunun əsas səbəbi bədəndəki qan dövranının zəifləməsidir. Belə ki, hava temperaturunun aşağı düşməsi zamanı oynaqlara daha az oksigen və qidalandırıcı maddə gedir, nəticədə sərtlik və ağrı yaranır. Soyuq hava həm də əzələ toxumalarını gərginləşdirir. Bu da sümüklərin hərəkətini çətinləşdirir və narahatlıq doğurur.

Necə qorunaq?

Mövzu barədə “Yeni Azərbaycan”a danışan həkim-terapevt Günel Əliyeva bildirib ki, belə havalarda ən mühüm amillərdən biri immun sisteminin güclü saxlanmasıdır: “Balanslı və vitaminlərlə zəngin qidalanma burada əsas rol oynayır. C vitamini ilə zəngin sitrus meyvələri, göyərti və tərəvəzlər, sink tərkibli qidalar, balıq və yumurta kimi D vitamini mənbələri qış aylarında daha çox istifadə olunmalıdır. Qidalanma ilə yanaşı maye balansı da nəzərə alınmalıdır. Soyuq havada insanlarda susuzluq hissi azaldığı üçün kifayət qədər su içmirlər, halbuki orqanizmin nizamlı işləməsi üçün gündəlik maye qəbulu vacibdir”.

Yuxu rejimi müdafiə mexanizmlərinin bərpasında vacibdir

Həkim qeyd edib ki, fiziki aktivlik soyuq aylarda azalsa da, tamamilə passiv həyat tərzi orqanizmin müqavimətini zəiflədir: “Gün ərzində ən azı qısa gəzintilər, evdə edilən sadə idman hərəkətləri qan dövranını gücləndirir və immun sistemini aktiv saxlayır. Bununla yanaşı, yetərli yuxu rejimi də müdafiə mexanizmlərinin bərpasında əvəzsizdir. Gündəlik 7-8 saatlıq yuxu orqanizmin infeksiyalara qarşı müqavimətini artırır”.

Psixoloji durum da sağlamlıqla əlaqəlidir

G.Əliyevanın sözlərinə görə, gigiyena qaydalarına əməl etmək soyuq havalarda mövsümi xəstəliklərdən qorunmağın əsas üsullarındandır: “Əllərin tez-tez yuyulması, dezinfeksiya vasitələrindən istifadə edilməsi, insanların sıx toplandığı yerlərdə tibbi maska taxmaq virusların yayılma riskini azaldır. Xüsusilə uşaqlar və yaşlı insanlar üçün bu tədbirlər daha vacibdir. Soyuq havada geyim seçimi də sağlamlığa birbaşa təsir göstərir. Orqanizmin temperaturu aşağı düşdükdə immun sisteminin fəaliyyətində zəifləmə baş verir. Bu səbəbdən düzgün geyim seçmək soyuqdan qorunma və xəstəlik riskini minimuma endirir. Psixoloji vəziyyətin də sağlamlıqla sıx bağlı olduğu unudulmamalıdır. Soyuq havalarda gün işığının azalması nəticəsində insanların əhvalında enişlər müşahidə olunur ki, bu da immunitetə təsir edir. Stressin azaldılması, sosial aktivliyin qorunması və hobbilərə vaxt ayırmaq psixoloji balansı saxlamağa kömək edir.

Soyuq havalarda sağlam qalmaq üçün bu sadə, lakin effektiv vərdişlərin gündəlik həyata daxil edilməsi vacibdir. Qidalanma, yuxu, fiziki aktivlik, gigiyena və psixoloji balansın birlikdə qorunması həm fərdi sağlamlığı möhkəmləndirir, həm də ümumi səhiyyə sisteminə düşən yükü azaldır”.

Yeganə BAYRAMOVA