Politoloq: İranda gizli hakimiyyət böhranı xarici siyasətdə kəskin əks olunur

Türkiyə vasitəçi olmalıdır

Əli Xameneinin çıxışı ABŞ-İran münaqişəsini, həm də regionda siyasi durumu gərginləşdirəcək

"İran ABŞ və İsraillə münasibətlərdəki problemlərdən qaynaqlanan ciddi böhrana sürüklənir. Bu barədə İranın Livandakı keçmiş səfiri Əhməd Dastmalçian bildirib.

Diplomat Tehranın nüvə proqramı ətrafında yaranmış gərginliyin daha da böyüyəcəyini proqnozlaşdırıb: “Regiondakı hadisələrə baxdıqda görünən budur ki, sülhə yox, kökləri İsrail və ABŞ-nin hərəkətlərindən qaynaqlanan daha böyük böhranlara doğru gedirik”.

Milli Cəbhə Partiyasının başqan müavini Tural İrfan Sherg.az-a açıqlamasında deyib ki, İranda gizli hakimiyyət böhranı xarici siyasətdə daha çox büruzə verir. Ali dini liderin komandası ilə Prezidentin administrasiyası arasında mövqe fərqliliyi var:

“Bu hətta açıqlamalarda da özünü göstərir. Hazırda ABŞ-İran münasibətləri gərgin olaraq davam edir. ABŞ-nin Ukrayna müharibəsini qızışdırdığını düşünmürəm. Sadəcə, İranın da Rusiyanın işğalına imkan yaratması müqabilində müharibə uzandı və həlli yolunda problemlər ortaya çıxdı. Əli Xameneinin bu çıxışı gərgin durumu daha da gərginləşdirəcək və ümid edilən danışıqların da baş tutmayacağından xəbər verir. Hətta dini liderin ABŞ-yə vasitəli mesaj göndərilmədiyini, Tramp administrasiyasının tərəf-müqabili kimi layiqli tərəf olmadığını ifadə etməsi münasibətlərin yaxın zamanda daha da kəskinləşə biləcəyi ehtimalını istisna etmir. Diplomatiya dilindən fərqli olaraq hərb ritorikasının seçilməsi hərbi müdaxilələrin yenidən aktuallaşacağı anonsunu verir. Ukrayna müharibəsinin həll edilməsində tərəflərin mövqelərinin fərqli olması ilə yanaşı müttəfiqlərin də qarşıdurması sülhə maneələr yaradır. Ukrayna müharibəsinin bitməsi təbii ki, sehirli çubuqla həyata keçirilə bilməz”.

T.İrfan hesab edir ki, Ukrayna və Rusiya arasında anlaşmanın zəruriliyi ilə paralel olaraq Avropa, ABŞ ilə İran, Şimali Koreya arasında da müəyyən danışıqlar olmalıdır:

“Bu müharibə artıq yarımdünya müharibəsi mərhələsinə keçib. Tərəflərin müttəfiqlərinin savaşı vüsət alır. Bunlardan biri də İrandır. Təbii ki, İran da ABŞ-nin ona münasibətinə rəğmən Rusiyaya daha çox dəstək verir. İran bir növ ABŞ-yə zərbəni Ukrayna müharibəsində Rusiyaya dəstəyini artırmaqla göstərir. Ümumilikdə ali dini liderin bu çıxışı həm ABŞ-İran münaqişəsini, həm də regionda siyasi durumu gərginləşdirəcək. Sabiq səfirin açıqlaması və digər rəsmilərin bəyanatları da vəziyyətin gərginliyindən xəbər verir. Öncə İran daxilində hakimiyyət arasındakı ikitirəlik aradan qalxmalıdır. Əks halda xarici siyasətdə ikili mövqe həm daxildə, həm də ABŞ və İsraillə bağlı məsələlərdə xaosa səbəb olacaq. Vasitəçiyə ehtiyac var. İran daxili məsələləri tənzimləyib Türkiyənin vasitəsilə ABŞ ilə münasibətlərin gərginliyini aradan qaldıra bilər. İsrail birbaşa hərbi müdaxilədə israrlı olsa da, əsasən Türkiyədən ehtiyat edir. Bunu nəzərə alaraq İran Türkiyənin rolunu nəzərə almalı, danışıqlara getməlidir”.