Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Qarabağın bərpası iqlim tarazlığına töhfə olacaq

Qarabağın bərpası iqlim tarazlığına töhfə olacaq

Xalq qazeti saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

COP29-un Qlobal Mina Çağırışı


COP29-un fəal iştirakçıları Dünya Ərzaq Mükafatı laureatı, “Sülhün kökləri” beynəlxalq təşkilatının təsisçisi Heidi Kuhn və Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunun prezidenti Umud Mirzəyev Qarabağın təhlükəli mina sahələrində olublar. Onlar mina probleminin təcili həllinə və bölgənin bir vaxtlar çiçəklənən üzüm sahələrinin bərpasına diqqət çəkmək üçün aksiya keçiriblər. 

BAMF rəhbəri Umud Mirzəyev ­aksiya barədə Qarabağdan telefonla ­redaksiyamıza bildirdi:

– “Minalardan üzümlüyə” şüarı ilə keçirdiyimiz aksiyanın məqsədi məhsuldar torpaqları minalardan təmizləyərək yenidən üzüm bağlarına çevirmək ideyasını qlobal səviyyədə yaymaqdır. Qlobal liderlərin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Bakıda keçirilən İqlim Sammitində bir araya gəldiyi bir vaxtda "Sülhün kökləri" beynəlxalq təşkilatının təsisçisi Heidi Kuhn ilə Qarabağın minalı zonasına səfər etməklə dünya ictimaiyyətinin diqqətini minaların iqlim dəyişikliyinə təsirinə yönəltmək istəyirik. Təəssüf ki, bu irimiqyaslı təhlükənin ekoloji tarazlığı pozan ciddi mənbələrdən biri olduğuna kifayət qədər diqqət yetirilmir.

Qarabağın minalanmış əraziləri COP29 toplantı və müzakirələrinin keçirildiyi Bakı Olimpiya Stadionundan cəmi 3 – 4 saatlıq məsafədə yerləşir. Konfransda 200-ə yaxın ölkədən 72 mindən çox insan toplaşıb. Onlar bilməlidir və öz ölkələrində də insanlara çatdırmalıdırlar ki, Qarabağın 30 il işğal altında qalmış torpaqlarında yerləşdirilmiş və hələ də gizli qalan, təxminən, 1,5 milyon mina bölgədə həyat mənbələrini bərpa edən, yurduna qayıdan dinc adamlara və ətraf mühitə davamlı risklər yaradır.

Ermənistanın mina xəritələrini dürüst şəkildə Azərbaycana qaytarmaması nəticəsində 2020-ci ilin noyabr ayından indiyədək 382 nəfər günahsız azərbaycanlı minaların qurbanı olub. Qoy, Ermənistanı dünyaya “sülh mələyi” kimi təqdim etməyə çalışan ermənipərəst liderlər və dairələr bu həqiqəti gec də olsa, qəbul etsinlər. Qoy, Qarabağa qayıdan insanlar tezliklə bu münbit torpaqlarda bol oksigen mənbəyi olan geniş üzümlüklər salmaq imkanı qazansınlar. Mina və partlamamış hərbi sursat isə ölüm mənbəyi olmaqdan, ətraf mühiti çirkləndirməkdən kənarlaşdırılsın.

Mina təmizləmə səyləri baha başa gəlir və qabaqcıl texnologiya, ixtisaslı işçi ­qüvvəsi və davamlı beynəlxalq dəstək tələb edir. Təcili sərmayələr olmadan davam edən ekoloji tənəzzül biomüxtəlifliyi, təbii ekosistemləri və bu resurslardan asılı olan icmaların dolanacaq mənbələrini təhdid etməyə davam edəcək. Minaların təmizlənməsi sürətini artırmaq təkcə humanitar zərurət deyil, həm də planetimizin biosferinə gələcək zərərin qarşısını almaq üçün ekoloji vacib şərtdir.

Xatırladım ki, “Sülhün kökləri” əsası 1997-ci ildə qoyulmuş humanitar qeyri-kommersiya təşkilatıdır. Təşkilatın missiyası münaqişədən sonrakı regionlarda iqtisadi canlılığı bərpa etmək və dünyanın ən həssas icmalarına dəstək göstərməkdir. 8 milyondan çox meyvə ağacı əkilmiş, yeni bazarlara ixrac edilmiş və milyonlarla fermer ailəsinin həyatına müsbət təsir göstərmişdir.

“Sülhün kökləri” beynəlxalq təşkilatının təsisçisi Heidi Kuhn isə səfərin məqsədi və təəssüratı ilə bağlı söylədi:

–  COP29-un əsas mövzusu “Yaşıl dünya üçün həmrəylikdir”. Lakin yaşıl dünyaya mina basdırılmış torpaqlarda və müharibənin ölümsaçan izlərinin fermerlərin bağlar salmasına və sahələri becərməsinə mane olduğu halda nail olmaq mümkün deyil. Yaşıl dünyanın ilk addımı təhlükəsiz və məhsuldar torpaqdır. Lakin bu işləri nə münaqişə zamanı, nə də minaların mövcud olduğu dövrdə görmək mümkün deyil. 

Təəssüf ki, müharibə Qarabağın təbiətinə sağalmaz yaralar vurub. Mina və partlamamış sursat insanlarla yanaşı, ətraf mühit üçün də ciddi təhlükə olaraq qalır. 2050-ci ilə qədər dünyada, təxminən, 10 milyard insan yaşayacaq və artan müharibələr nəticəsində həm torpağa, həm də insan ruhuna səpilən bu terror toxumları gələcək nəsillərin sağlamlığına və normal  qidalanmasına mane olacaq.

Bütün bunları nəzərə alaraq “Sülhün kökləri” və BAMF Qarabağda bu aksiyanı keçirməyi qərara aldı. Biz birlikdə dünya liderlərinə müraciət edərək, Azərbaycandakı bütün minaların ləğvi üçün başladığımız kampaniyaya təcili dəstək verməyə çağırırıq. Ümid edirik ki, bu, COP29-un əhəmiyyətli nəticələrindən biri olacaq, yaşıl üzümlüklər, bağlar və zəmilər vasitəsilə iqlim tarazlığına töhfə verəcək. Bundan əlavə, bərpaedici kənd təsərrüfatı proqramları dünyada müharibədən zərər çəkmiş 60-dan çox ölkədə yerləşən və təxminən, 110 milyon mina olan ərazilərdə iqlim təhlükəsizliyinə önəmli töhfə ola bilər.

Minalar yalnız münaqişələrdən sonra da mülki şəxslərə zərər verməklə kifayətlənmir, həm də dağıdıcı bir miras buraxır. Onlar ətraf mühitə ciddi ziyan vuraraq, vəhşi təbiətə və ev heyvanlarına zərər yetirir və ekoloji zərər zəncirini hərəkətə gətirir. Minalar torpaq erroziyasına, meşələrin məhv olmasına və su mənbələrinin ağır metallarla çirklənməsinə səbəb olur. Eyni zamanda, həyat mühitlərini məhv etməklə və qida tədarükü zəncirlərini pozmaqla, bəzi növlərin tərkibini dəyişdirir və ətraf mühitə vurulan ziyanı artırır. 

Partlayışlar Qarabağda müxtəlif flora və faunanı dəstəkləyən əraziləri daimi olaraq zədələmiş, geniş, ekoloji cəhətdən canlı məkanları geniş və bahalı bərpa tələb edən çirklənmiş zonalara çevirmişdir. Minaların ətraf mühitə təsirini başa düşmək davamlı, uzunmüddətli remediasiya strategiyalarının hazırlanması üçün çox vacibdir. Bu strategiyalar təkcə təhlükəsizliyi təmin etmək üçün deyil, həm də ekosistemin bərpasını dəstəkləmək üçün vacibdir.

Hazırladı: 
Tahir AYDINOĞLU 
XQ

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 19 Noyabr 2024 23:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see316

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see313

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see291

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see288

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see271

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see264

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see259

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see258

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see246

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see245

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see239

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see228

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see218

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see217

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see205

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see198

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see194

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri