Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Qərib Məzarlar( Mustafa Vəkiloğlu səhifəsi) PƏRVIZ YƏHYALI YAZIR

Qərib Məzarlar( Mustafa Vəkiloğlu səhifəsi) PƏRVIZ YƏHYALI YAZIR

Gununsesi saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Amerika Birləşmiş Ştatları, prezident kitabxanası, sənədlər toplusu.

Burada hifz edilib, qorunan sənədlər arasında ABŞ-nin 36- cı prezidenti Lindon Consona ünvanlan teleqramda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər Naziri Mustafa bəy Vəkilovun imzası var.
AXC-nin sonuncu Daxili İşlər Naziri Mustafa Vəkiloğlu teleqramda ABŞ-nin 35-ci prezidenti Con Kennedinin Dallasda qətlə yetrilməsini pisləyir, prezident Consona dərin hüznlə başsağlığı verir.
Mustafa Vəkiloğlu Ankarada ABŞ səfirliyinə gələrək qatil Harvi Osvaldın Con Kennediyə atdığı gülləni dünyanın haqqı tapdanmış bütün məzlum xalqlarına tuşlandığını qeyd edir. O, dərin təəssüf hissini Azərbaycan xalqı, süqut etmiş cümhuriyyət adından bildirir.
Mustafa Nadir oğlu Vəkilov mühacirətdə yaşadığı 45 il ərzində bir an da olsa istiqlal qovğasından geri çəkilməmiş, öz bilik və bacarığını, qüvvəsini Azərbaycan naminə yönəltmişdir. Bu yolda Mustafa bəy yorulmaq bilmədən mücadilə aparmışdır.
Ən kiçicik fürsətdə belə dünyaya Azərbaycan həqiqətlərini çatdırmağa səy göstərən Mustafa bəy 1930-65-ci illərdə Avropa ölkələrində tanınmış siyasi xadimlərin matam mitinqlərində iştirak edərək, təmsil etdiyi xalqının adından öz kədərini ifadə etmişdir.
Türkiyə Cümhuriyyətini qurucusu Mustafa Kamal Atatürk 1938- ci ildə vəfat edərkən, Mustafa bəy adaşının dəfn mərasiminə qatılmaq üçün rəsmi müraciət ünvanlayır. O, Dolmabaxça sarayına gedib, xatirə dəftərinə ürək sözlərini yazır. Lakin Türkiyə rəsmiləri onun dəfn mərasimində iştrak xahişini rədd edir. Səbəb kimi Sovet nümayədə heyyətinin etirazı göstərilsə də, Mustafa bəyin israrı sonda qəbul edilir.
Atatürkün cənazə karvanında Vəkiloğlunun şəxsi vəsaiti hesabına alınan və üstündə “ Yaralı Azərbaycanlılar Adından” yazılan çələng sovet nümayəndələrini hiddətinə səbəb olsa da onların etirazı nəzərə alınmır.

Mustafa Nadir oğlu Vəkilov (mühacirətdə yaşadığı dövrdə bütün rəsmi sənədlərdə soyadı Vəkiloğlu kimi gedir) 1896- cı ilin sentyabr ayında Qazax mahalında dünyaya göz açıb. Onun dünya görüşünün formalaşmasında yaxın qohumu Əlimərdan bəy Topçubaşovun böyük rolu olmuşdur. Mustafa bəy məhz Bakı gimnaziyasını bitirdikdən sonra Əlimərdan bəyin məsləhəti ilə Moskva Universitetinin hüquq fakultəsinə daxil olur. Gələcək hüquqşunas 1912- ci ildə daxil olduğu universiteti 1917-ci ildə uğurla bitirir. O, Bakıya həmin illərdə cəmi 3-4 nəfərin nail ola bildiyi hüquqşünaslıq üzrə mütəxəsis kimi dönür.
İctimai həyata atılan gənc hüquqşunas 1917- cildən Bakı çıxan mətbu orqanlarında məqalələrlə çıxş edir, öz bilik və bacarığını ehtiyacı olan insanlardan əsirgəmir.
Təsadüfü deyil ki, 1917- ci ilin payızında Rusiya Müəssislər Məclisinə keçirlən seçkilırdə Musatafa Vəkilov Musavat partiyasından nümayəndə seçilir. Bolşeviklər tərəfindən ilk iclası baykot edilən müəssislər məclisinin Qafafqazdan olan digər nümayədələri kimi Mustafa bəy də geri dönərək Tiflisdə Zaqafqaziya Komissarlığını təşkili işində iştirak edir. O, seymdə Daxili İşlər nazirinin müşaviri postuna təyin olunanda cəmi iyirmi yaşında idi.

AXC-nin yaradıldığı ilk günlərdə Mustafa bəy nümayəndə heyyətinin tərkibində Osmanlı dövləti ilə danışıqlarda iştirak edir. İkitərəfli danışıqların uğurla nəticələnən sonluğunda hüquqşunas Mustafa bəy Vəkilovun payı Əlimərdan bəy Topçubaşov tərəfindən yüksək quymətləndirilir.

Bakı daşnak-bolşevik tör-töküntülərindən azad edildikdən sonra Mustafa bəy gənc dövlətin dövlət quruculuğu işində yaxından iştirak edir. O, Daxili İşlər Nazirinin müavini, parlamentdə millət vəkili kimi fəaliyyət göstərir.
Nəsib bəy Yusifbəylinin başçılıq etdiyi hökümət kabinetində 18 fevral 1920-ci il tarixdən 28 aprel işğalına qədər Daxili İşlər naziri postunda olan Mustafa bəy dünya tarixində ən gənc nazirlərdən biri kimi diqqət çəkir. İyirmi üç yaşlı nazir Qarabağda baş qaldıran erməni separatizminə qarşı məqsədəyönlü və uğurlu əməlyatlara rəhbərlik edir. Eyni zamanda Rusiyanın Bakıda ixtişaş törətmə cəhdlərinə qarşı da ayıq-sayıq olan Daxili İşlər naziri ona həvalə edilən işin öhdəsindən məharətlə gəlir.

Cümhuriyyətin süqutundan sonra əvvəl Tiflisdə, daha sonra Türkiyədə məskunlaşan mühacir nazirin siyasi fəaliyyəti heç də Cənubi Qafqazdakı gördüyü fövqəl işlərdən geri qalmır. O, 1928- ci ildə Polşaya gedir. Burada “Prometey” təşkilatının işində yaxından iştirak edən Mustafa bəy siyasi publistika sahəsində məhsuldarlıqla fəaliyyət göstərir. Ayrı-ayrı vaxtlarda “Odlu Yurdu”, “Azəri-Türk”, “Yurd Bilgisi” dərgilərində çoxsaylı məqalələrlə çıxış edir.
Almaniya, Fransa, Polşa, Ruminiyada mühacir həyatı yaşayan Mustafa Vəkiloğlu Türkiyəyə qayıdaraq öz siyasi fəaliyyətini ikinci vətənində davam etdirir.
Bütün şüurlu həyatını Azərbaycana, onun işğal altından çıxıb, yenidən müstəqi olmasına həsr edən böyük insan son nəfəsinəcən öz mübarizəsindən dönmədi. Onun hər ritmi vətənlə döyünən, Azərbaycan həsrətli qəlbi 1 noyabr 1965- ci ildə əbədi olaraq susdu.
Dostların çiynidə Ankaranın Cəbəçi Əsri qəbiristanlığına gətirilən cənazəsi torpağa tapşırılarkən Mustafa bəy haqqında təntənəli matəm nitqləri söylənmədi. Sanki onu göz yaşlarının müşayəti ilə son mənzilə yola salanlar “kişilər ağlamaz” deyiminə qarşı üsyan edirdilər.
Hamı susurdu. O küz günü Cəbəçi Əsridə Mustafa bəyin qərib məzarını isladan göz yaşları danışırdı. Onun vətən həsrəti, arzuları, mübarizəsi dostlarının göz yaşlarına çevrilib, hönkür-hönkür danışırdı.

Pərviz Yəhyalı
Gununsesi.info

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:280
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 05 Yanvar 2026 22:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see311

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see309

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see286

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see283

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see266

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see259

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see251

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see249

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see241

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see240

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see237

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see225

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see216

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see214

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see211

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see201

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see196

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see190

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see190

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri