Qəzzanın taleyi siyasi oyuna çevrilir

Prezident Donald Tramp ABŞ-ın Qəzzanı nəzarətə götürəcəyi ilə bağlı bəyanatında bildirib ki, bölgəni tərk edən fələstinlilər geri qayıtmamalı, qonşu ərəb dövlətlərinin ərazilərində yerləşdirilməlidirlər.

Ağ evin sahibinin təklifi Yaxın Şərqdə kəskin etirazlarla qarşılanıb. Ərəb dövlətləri, eləcə də Avropa İttifaqı ölkələri hesab edirlər ki, bu, beynəlxalq qanunların kobud şəkildə pozullması deməkdir. Dünən BMT rəsmisi Nyu-Yorkda keçirdiyi brifinqdə Baş katib Antonio Quterreşin Trampın təklifi ilə bağlı narahatlığını dilə gətirib. Qeyd olunub ki, BMT rəhbərliyi ABŞ liderinin Qəzza əhalisinin məcburi köçürülmə planına qəti surətdə etiraz edir və bunu yolverilməz hesab edir.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə Malayziyanın paytaxtı Kuala-Lumpurda “Yeni əsrdə Türkiyə və Malayziya strateji tərəfdaşlığı” devizi altında təşkil olunan görüş çərçivəsində çıxış edib. O, nitqində İsrail-Fələstin münaqişəsinə də toxunub. Deyib ki, heç kim Fələstin xalqını ikinci Nakbu (1948-ci ilin mayın 15-də fələstinlilərin öz torpaqlarından kütləvi qovulması-red) taleyi yaşamağa məcbur edə bilməz.

Xatırladaq ki, Qəzzada 2023-cü ilin oktyabrın 7-də HƏMAS-ın hücumu ilə başlanan və hər iki tərəfdən ağır zorakılıqlarla müşayiət olunan silahlı qarşıdurmadan artıq 15 aya yaxın vaxt ötür. Bu müddət ərzində 50 mindən çox insan həyatını itirib ki, onların da çoxu uşaq, qadın və ahıllardır. Ərazi xarabazara çevrilib. Buradakı binaların 80 faizi dağıdılıb.

Bu arada Tramp HƏMAS-dan bütün girovları fevralın 15-i günortaya qədər buraxmağı tələb edib, əks halda Qəzza zolağında atəşkəs rejiminin pozulacağı ilə hədələyib. “Əgər onlar şənbə günü saat 12:00-a qədər qaytarılmasa, düşünürəm ki, bütün razılaşmaları ləğv etməyin vaxtı çatıb”, - Tramp söyləyib. O, jurnalistin HƏMAS bu tələbi yerinə yetirməzsə, ABŞ-nin nə edəcəyi barədə sualına cavab verməyib.

HƏMAS-ın sözçüsü Sami Əbu Zöhri isə “Reuters”ə açıqlamasında vurğulayıb ki, tərəflərin artıq razılaşdırılmış sazişinə müdaxilə yolverilməzdir: “Tramp yadda saxlamalıdır ki, israilli əsirlərin azadlığa buraxılmalarının yeganə yolu İsrail və HƏMAS arasında atəşkəsə hörmətlə yanaşmaqdır”.

O həmçinin bildirib ki, yalnız sazişin şərtləri qaydasınca yerinə yetiriləcəyi təqdirdə, əsirlər öz evlərinə qayıda biləcəklər. Hədə-qorxu ilə danışmağın mənası yoxdur. Bu cür ritorika yalnız işləri çətinləşdirir.

Qeyd edək ki, HƏMAS hərəkatı bu il fevralın 15-nə planlaşdırılan daha bir qrup girovun azad edilməsi prosedurunu təxirə salmaq qərarına gəlib. Qeyd edilib ki, bu qərar İsrail tərəfindən atəşkəs razılaşmasına əməl olunmadığına görə verilib.

İsrail Ordusu isə HƏMAS-ın girovların azad edilməsini dayandırmaq niyyəti barədə bəyanatından sonra Cənub Komandanlığının məsuliyyət zonasında döyüş hazırlığı səviyyəsini artırıb. İsrail rəsmisi bildirib ki, ərazinin əlavə bölmələrlə gücləndirilməsi barədə qərar qəbul edilib.

Hazırda Qəzza sakinləri ağır humanitar fəlakətlə üzləşiblər. Əhalinin böyük əksəriyyəti ən zəruri ərzaq məhsullarının çatışmazlığından ciddi əziyyət çəkir. Atəşkəs yenidən pozularsa, vəziyyət bölgədə daha da ağırlaşa bilər.

Məsaim ABDULLAYEV
XQ