Rəssamlıq insan beynini necə dəyişir?

Rəssamlıq əsrlər boyu insanların hisslərini ifadə etməsinin ən təsirli yollarından biri hesab olunub. Lakin son illərdə aparılan elmi araşdırmalar göstərir ki, fırça və boyalar təkcə gözəl əsərlər yaratmağa xidmət etmir. Rəsm çəkmək insan beyninin fəaliyyətinə, yaddaşa, stress səviyyəsinə və hətta qərarvermə qabiliyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.

Azpost.info xəbər verir ki, neyrobioloqlar və psixoloqlar rəssamlığın insan psixologiyası üzərindəki təsirlərini öyrənmək üçün müxtəlif ölkələrdə geniş araşdırmalar aparıblar. Əldə olunan nəticələr bu məşğuliyyətin yalnız peşəkar rəssamlar üçün deyil, hər yaşdan insan üçün faydalı olduğunu göstərir.

Rəsm çəkərkən beyində nə baş verir?

ABŞ-ın Drexel Universitetində aparılmış tədqiqat zamanı müəyyən edilib ki, cəmi 45 dəqiqə rəsm və ya digər yaradıcı fəaliyyətlə məşğul olmaq beyində mükafat və motivasiya ilə əlaqəli sahələrin aktivliyini artırır. Maraqlıdır ki, bu təsir peşəkar rəssamlarda olduğu kimi, ilk dəfə rəsm çəkən insanlarda da müşahidə olunub.

Mütəxəssislərin fikrincə, rəsm zamanı beynin eyni anda bir neçə hissəsi fəaliyyət göstərir. İnsan həm rəngləri seçir, həm kompozisiyanı planlaşdırır, həm də əl hərəkətlərini koordinasiya edir. Bu proses beynin müxtəlif şöbələri arasında əlaqələri gücləndirir.

Son illərdə Böyük Britaniya, Kanada və Yaponiyada həyata keçirilən araşdırmalar göstərir ki, rəsm çəkmək stress hormonu olan kortizolun səviyyəsini azalda bilər. Psixoloqlar hesab edirlər ki, insan rəsm çəkərkən diqqətini gündəlik problemlərdən yayındırır və bütün fikrini yaradıcılığa yönəldir. Bu hal meditasiya zamanı yaranan psixoloji rahatlığa bənzəyir.

Məhz buna görə də bir çox xəstəxana və reabilitasiya mərkəzində art-terapiya proqramlarından istifadə edilir.

Uşaqlar üçün böyük üstünlük nədir?

Pedaqoqlar bildirirlər ki, rəssamlıq uşaqların yalnız təsəvvürünü deyil, həm də məntiqi düşüncəsini inkişaf etdirir.

Rəsm zamanı əl motorikası güclənir, diqqət toplamaq bacarığı artır, rəngləri ayırd etmə qabiliyyəti inkişaf edir, problem həll etmə vərdişləri formalaşır. Finlandiya və Cənubi Koreya kimi təhsil sistemi inkişaf etmiş ölkələrdə incəsənət dərslərinə xüsusi önəm verilməsi də bununla əlaqələndirilir.

Nevroloqlar hesab edirlər ki, rəsm çəkmək yaşlı insanlarda beynin aktiv qalmasına kömək edir. Bəzi tədqiqatlarda yaradıcı fəaliyyətlə müntəzəm məşğul olan insanların yaddaş funksiyalarının daha uzun müddət qorunduğu qeyd olunur. Rəsm həm də sosial aktivliyi artırdığı üçün tək yaşayan yaşlı insanlar üçün faydalı məşğuliyyət hesab edilir.

Dünyanın ən bahalı rəsmlərini kimlər çəkib?

Rəssamlıq təkcə incəsənət deyil, həm də milyardlarla dollar dövriyyəsi olan iqtisadi sahədir. Dünyada rekord qiymətə satılan əsərlər arasında “Salvator Mundi” (təxminən 450 milyon dollar), “Interchange”(300 milyon dollardan çox), “The Card Players”( 250 milyon dollardan artıq) qiymətlə satılıb.

Bu faktlar göstərir ki, rəssamlıq əsərləri zaman keçdikcə həm mədəni, həm də maliyyə baxımından böyük dəyər qazana bilir.

Son illərdə planşetlər və xüsusi qrafik proqramları rəssamlıq sahəsində yeni dövr yaradıb. Artıq dünyanın bir çox muzeyləri rəqəmsal əsərləri də kolleksiyalarına daxil edir. Süni intellekt texnologiyalarının inkişafı isə rəssamlarla texnologiya mütəxəssislərinin əməkdaşlığını daha da genişləndirir. Ekspertlər hesab edirlər ki, gələcəkdə ənənəvi və rəqəmsal rəssamlıq paralel şəkildə inkişaf edəcək.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, rəssam olmaq üçün mütləq peşəkar təhsil almaq vacib deyil. Sadəcə həftədə bir neçə dəfə kağız və ya rəqəmsal planşet üzərində rəsm çəkmək belə yaradıcılığı stimullaşdırır, stressi azaldır və beynin fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir. Məhz buna görə psixoloqlar və incəsənət üzrə ekspertlər rəssamlığı təkcə hobbi deyil, həm də insanın zehni və emosional sağlamlığını dəstəkləyən faydalı məşğuliyyətlərdən biri hesab edirlər.

Aydın Əliyev

AzPost.az