Rusiya büdcədən 1 milyard rubl ayırsa da öz Viaqrasını yarada bilmədi...

...Rusiya federal büdcədən yerli iktidarsızlıq (viaqra) dərmanının hazırlanmasına təxminən 1 milyard rubl xərcləyib, lakin hələlik heç bir nəticə əldə etməyib.

SİA-nın məlumatına görə, bu, Hesablama Palatasının (HP) "İzvestiya" qəzetində nəzərdən keçirilən hesabatından irəli gəlir.

Agentliyin məlumatına görə, Federal Tibbi və Bioloji Agentliyin (FMBA) Biotibbi Texnologiyalar Elmi Mərkəzinin rəhbərlik etdiyi layihə 2017-ci ildən 2025-ci ilə qədər maliyyələşdirilib.

Bu layihə maralın iy vəzisindən ifraz olunan müşk maralının müşkünün təbii xüsusiyyətlərini öyrənməyə və ona əsaslanan yeni dərmanların, xüsusən də erektil disfunksiya, performansın artırılması və travmatik beyin zədələnməsi, eləcə də işemik insult müalicəsi üçün dərmanların hazırlanmasına yönəlmişdi.

...Layihə, Qorno-Altayskda müşk maralları üçün yetişdirmə və yetişdirmə müəssisəsinin, eləcə də Moskva vilayətinin Krasnoqorsk rayonunda laboratoriyanın inşasını əhatə edirdi. Hazır məhsulların istehsalına əvvəlcə 2020-ci ildə başlamaq planlaşdırılırdı, lakin son tarixlər daim təxirə salınırdı. Yetişdirmə müəssisəsi yalnız 2024-cü ilin iyun ayında istifadəyə verildi və dərmanların hazırlanacağı laboratoriyanın tikintisi yarımçıq qalır.

Bundan əlavə, iktidarsızlığın müalicəsi üçün nəzərdə tutulan "Muskuliv" dərmanı, yetişdirmə müəssisəsində əldə edilmədən, kommersiya yolu ilə alınan xammaldan istifadə edilməklə hazırlanmışdır.

Və yenə də bundan əlavə, Hesablama Palatasının hesabatına görə, klinik sınaqlar federal tibb müəssisələri əvəzinə özəl tibb müəssisələrində aparılmışdır.

Nəticədə, Federal Tibbi və Bioloji Agentliyin Biotibbi Texnologiyalar üzrə Elmi Mərkəzi heç vaxt yerli istehsal olan müşk maral müşk məhsulları üçün qapalı dövrəli istehsal dövrü yaratmamışdır.

Bundan əlavə, layihə planını dəyişdirdi və üç dərman məhsulu əvəzinə üç pəhriz əlavəsi (DS) hazırlamaq qərarına gəldi. Eyni zamanda, Hesablama Palatasının məlumatına görə, tinglikdən əldə edilən müşkün, eləcə də "Muskuliv" dərmanının qeydiyyatı və istehsalı hüquqlarının layihənin sənaye tərəfdaşı olan "Bryntsalov-A" ASC-yə verilməsi planlaşdırılır.

Bu şirkət əczaçılıq istehsalında ixtisaslaşıb və təxminən 100 dərman istehsal edir.

Şirkət Dövlət Dumasının keçmiş deputatı Vladimir Bryntsalova məxsusdur.

...Auditdən sonra Hesablama Palatası dövlət başçısına hesabat göndərdi və hesabatda layihə üçün ayrılmış federal büdcə vəsaitlərinin səmərəsiz xərcləndiyini aşkar etdi.

Bunu Hesablama Palatasının auditoru Sergey Mamedov qeyd tdib.

Agentlik həmçinin müəyyən edilmiş pozuntularla bağlı tədbir görülməsi tələbi ilə Baş Prokurorluqla əlaqə saxladı.

Bundan əlavə, Hesablama Palatası Federal Tibbi və Bioloji Agentliyin Biotibbi Texnologiyalar üzrə Elmi Mərkəzinin rəhbərliyinə pozuntuları araşdırmağı, məsul vəzifəli şəxsləri məsuliyyətə cəlb etməyi və podratçılardan gecikmiş ödənişlərə görə cərimələrin tutulmasını tövsiyə etdi. İmmunoloq professor Andrey Prodeusun sözlərinə görə, hazırlanan "Muskuliv" dərmanının əsasını təşkil edən müşk maral müşkü təsirinə görə dərmandan daha çox pəhriz əlavəsini xatırladır və bu da onu Viaqra və onun analoqları kimi dərmanlara alternativ hesab etməyi çətinləşdirir.

...Əgər onun hazırlanmasına pul xərcləyiblərsə, bu məlumatlarla klinik tədqiqat dərc etməlidirlər. Tibbi dərmanın aydın təsir mexanizmi olmalıdır. Lakin, bu cür məhsullar adətən pəhriz əlavəsi kimi qeydiyyata alınır, çünki dərmanlara olan tələblər daha sərtdir, - deyə Prodeus qeyd edib.

...Uroloq və androloq Vladislav Qladışev deyir ki, təbii vasitələr dozaları dəqiq hesablaya bilmədiyi üçün sintetik dərmanlarla rəqabət apara bilmir. Sildenafilin kəşfindən sonra təbii vasitələr arxa plana keçdi, çünki effektiv dərmanlar artıq bazarda mövcuddur, bioloji əlavələr isə daha çox həkimə müraciət etməyə hazır olmayanlar tərəfindən seçilir.

Əli Babayev