Rusiyada dövlətə xəyanətdə ittiham edilənlərin sayı kəskin artıb AzPolitika onlayn siyasiictimai qəzet

Son 27 il ərzində - 1997-ci ildən 2024-cü ilə qədər Rusiyada ən azı min nəfər dövlətə xəyanət, həmçinin xarici dövlətlə əməkdaşlıq və casusluq maddələri ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib. Bu halların əksəriyyəti Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya genişmiqyaslı müdaxiləsindən sonra ortaya çıxıb.

“AzPolitika” xəbər verir ki, bu barədə “Birinci şöbə” insan haqları layihəsinin araşdırmasında deyilir.

2021-ci ilə qədər casusluq və vətənə xəyanətlə bağlı məqalələr müharibə başlayandan sonrakı dövrlə müqayisədə daha az istifadə olunub. 1997-2022-ci illərdə bu maddələr üzrə 170 nəfər məhkum edilib. 2022-ci ildən indiyədək belə işlərə görə 792 nəfər (yəni 1997-ci ildən indiyədək baş verən cinayətlərin ümumi sayının 79,2%-i) ittiham olunub, 536 nəfər məhkum edilib.

Təkcə 2024-cü ildə 359 nəfər real cəza alıb, daha 4 nəfər isə məcburi müalicəyə göndərilib. 224 nəfər bilavasitə dövlətə xəyanət, 38 nəfər əcnəbilərlə məxfi əməkdaşlığa görə, 101 nəfər isə casusluq maddəsi ilə məhkum edilib. 388 işdə konkret maddələr məlum deyil.

Araşdırmada ilk dəfə olaraq əvvəllər açıqlanmayan işlərdə təqsirləndirilən və ya məhkum olunmuş 112 nəfərin adı da açıqlanıb.

Hüquq müdafiəçiləri vurğulayırlar ki, dövlətə xəyanət növləri ilə bağlı rəsmi statistik rəqəmlər real vəziyyəti əks etdirmir. Ali Məhkəmə bu işlərə görə verilən cəzaların sayını ən azı üç dəfə azaldır.

Dövlətə xəyanətdə, əcnəbilərlə əməkdaşlıqda və casusluqda ittiham olunan şəxslərə verilən hökmlər arasında bir dənə də olsun bəraət hökmü yoxdur.

2024-cü ildə cinayətlərdə və dövlətə xəyanətdə təqsirli bilinənlərin demək olar ki, 60%-i 10 ildən çox müddətə, 11%-i isə 15 ildən 20 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum edilib.

Məhkəmələrdə işlərə baxılma müddəti də azaldılıb. Müharibə başlamazdan əvvəl proseslər orta hesabla altı ay davam edirdi, indi - iki aydan da azdır.

Araşdırmada o da qeyd olunur ki, dövlətə xəyanətdə təqsirli bilinən azı 9 nəfərin, daha 7 nəfərin isə istintaq təcridxanasında öldüyü məlumdur. Hüquq müdafiəçiləri həbsdən sonrakı ilk günlərdə və ya cinayət işinin başlanmasından əvvəl işgəncə hallarının olduğunu bildirirlər.

Dövlətə xəyanət, məxfi əməkdaşlıq və casusluqda ittiham olunanların 71%-i Rusiya, 27%-i Ukrayna vətəndaşları və ya ikili vətəndaşlığı olanlardır. Təqsirləndirilən 730 nəfərdən 660-ı kişi, 70-i qadındır.

Hüquq müdafiəçiləri dövlətə xəyanət, əməkdaşlıq və casusluq maddələri ilə işlərin sayının bir neçə dəfə artacağını proqnozlaşdırırlar. Tədqiqatda qeyd edildiyi kimi, FSB indi demək olar ki, hər günə belə hallara başlayır, halbuki 2014-cü ilə qədər hər il onların sayı 10-dan çox deyildi. Tədqiqatda deyilir ki, Ukraynanın tammiqyaslı işğalından sonra Cinayət Məcəlləsinin ən ciddi maddələrindən biri əslində müharibəyə qarşı çıxanlara qarşı istifadə olunan ən populyar ittihamlardan birinə çevrilib.

“AzPolitika.info”