Icma.az
close
up
RU
Rusiyanın İranda hökmranlıq planı: Gizli razılaşmalar...

Rusiyanın İranda hökmranlıq planı: Gizli razılaşmalar...

Bakivaxti saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

“İranın xarici siyasətində hər bir fəaliyyət həm daxili, həm də beynəlxalq müəyyənedici amillərin harmoniyasından təsirlənir. Prezident Məsud Pezeşkian daxili və xarici ölçülərlə geosiyasətdə zəif vəziyyətə düşmüş İranda sosial, etnik və iqtisadi münasibətlərdəki dağınıqlarları mərkəzləşdirmək üçün hərəkətə keçib”.

Bu barədə Bakıvaxtı.az-a analitik Aqşin Kərimov bildirib.

O qeyd edib ki, Məsud Pezeşkianın prezidentliyi dövrü İranın daxildə parçalanmaq ehtimalı ilə üzləşmiş ideoloji çərçivələri toparlamaq prioritetlərini əhatə edir:

“İranın ali rəhbəri Seyid Əli Xamenei bu prosesi  idarə edən əsas qüvvədir, hərçənd ki, görüntüdə prezidentlə mühafizəkar qüvvələr arasında ziddiyyətlər var. Lakin bu, daha çox fasaddır və əlavə olaraq prosesdəki paradoksal görünən məqamlar İran elitasındakı rəqabəti xarakterizə edir”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, İran ictimai-siyasi atmosferində artan Rusiya təsiri ilə bağlı həyəcan təbilinin çalınması daha orijinal bir anı əks etdirir. Yəni, Rusiyanın İran daxilində geosiyasi nüfuz dairəsi cızmasında nəzərəçarpacaq dərəcədə dinamiklik müşahidə oluna bilər:

“Bu, Rusiya-İran ikitərəfli münasibətlərinin ənənəvi olaraq əməkdaşlıqla yanaşı, rəqabət səhnəsinin canlanmasından irəli gəlir”.

Analitik hesab edir ki, Rusiyanın İran daxilində təsir rıçaqları aramaq cəhdləri məntiqli hesab olunur və Kremlin şüurunda bu məntiqi dəstəkləyən bir neçə xüsusiyyət axtarmaq mümkündür:

“Birincisi, İsraillə İranın 12 günlük müharibəsində Moskvanın Tehrana dəstəyi sönük siyasi bəyanatlarla kifayətləndi. Ümumiyyətlə Rusiya heç zaman Moskva-Tehran əməkdaşlığını özünün İsraillə olan əlaqələrinin fövqünə çıxarmır. Bu, İsraillə Rusiya arasında gizli razılaşmalara diqqət yönəldir.

İkincisi, Rusiyanın Ukraynadakı ərazi nailiyyətləri, ABŞ-nin Venesuelaya hərbi müdaxilə ehtimallarının yüksəldiyi bir zamanda İran elitasında Moskva təsirlərinin artmasına dair siqnalların verilməsi yeni geosiyasi bölgü planlarından xəbər verir.

Üçüncüsü, İranın Rusiyadan yeni qırıcılar və hava hücumundan müdafiə sistemləri almaq üçün göstərdiyi səylər Moskvanın Tehrana müttəfiq dəstəyi kimi təsvir edilə bilməz. Rusiya yeni silah partiyaları ilə əslində İranın müdafiə və təhlükəsizliyini özündən daha çox asılı vəziyyətə salmağı planlaşdırmış ola bilər.

Dördüncüsü, İranda bir müddət əvvəl parlamentin sədri Məhəmməd Bağer Qalibaf keçmiş prezident Həsən Ruhani və keçmiş xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərifi Moskva ilə münasibətlərə xələl gətirən ifadələr işlətməkdə ittiham etdi. Parlament sədrinin hücumları Zərifin bu yaxınlarda İranın Qərblə münasibətlərinin normallaşdırılmasının “Rusiyanın qırmızı xətti” olduğunu deməsindən sonra sürətlənib”.

Aqşin Kərimov: İran indi geosiyasi zəifliklərlə bərabər daxili travmalar da yaşayır

A.Kərimovun qənaətincə, İran üzrə ixtisaslaşan “İranwire” qeyd edir ki, bu iddia isteblişment daxilindəki rusiyapərəst fiqurları qəzəbləndirib:

“Onlar Tehranın Moskvaya doğru dəyişməsini müdafiə etmək çağırışlarını gücləndirirlər. İran indi geosiyasi zəifliklərlə bərabər daxili travmalar da yaşayır, lakin bu, onun xarici siyasət kursuna köklü bir dəyişiklik gətirmir.

Belə olan təqdirdə, Rusiyanın İran daxilində ciddi geosiyasi zona yarada biləcəyi problematik görünür. Lakin Moskvanın buna təşəbbüs göstərdiyi də analitika baxımından gizlində görünmür.

Lakin prosesdə İranın başqa zəiflikləri ortaya çıxır, xüsusilə İran siyasətindəki diskussiyalar Seyid Əli Xameneinin varisliyinin ön planda durması anında baş verir. Bu, onun xarici siyasət konsepsiyasındakı parametrləri dəyişə bilər, ancaq Xamenei nə qədər yaşlansa da, İranın ən güclü fiquru olaraq qalır. Xamenei hələ də, iqtisadi, sosial əsaslı iğtişaşları, Qərb və İsraillə konflikt dilini idarə edə bilmək bacarığından uzaqlaşmayıb. Seyid Əli Xamenei bu prosesləri öz hakimiyyətini, o cümlədən varislik planını gücləndirmək üçün istifadə edəcək. Bunun fonunda İran daxilində Rusiyanın geosiyasi legitimliyini təcəssüm etdirməsinə xeyli çətinliklər yaranacaq”.

Aydın Baxış

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:187
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 01 Dekabr 2025 14:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see339

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see326

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see311

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see305

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see282

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see269

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see264

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see246

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see236

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see227

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see227

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see224

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see216

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see211

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see209

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see208

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see201

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see186

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri