Icma.az
close
up
RU
Rusiyanın İranda hökmranlıq planı: Gizli razılaşmalar...

Rusiyanın İranda hökmranlıq planı: Gizli razılaşmalar...

Bakivaxti saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

“İranın xarici siyasətində hər bir fəaliyyət həm daxili, həm də beynəlxalq müəyyənedici amillərin harmoniyasından təsirlənir. Prezident Məsud Pezeşkian daxili və xarici ölçülərlə geosiyasətdə zəif vəziyyətə düşmüş İranda sosial, etnik və iqtisadi münasibətlərdəki dağınıqlarları mərkəzləşdirmək üçün hərəkətə keçib”.

Bu barədə Bakıvaxtı.az-a analitik Aqşin Kərimov bildirib.

O qeyd edib ki, Məsud Pezeşkianın prezidentliyi dövrü İranın daxildə parçalanmaq ehtimalı ilə üzləşmiş ideoloji çərçivələri toparlamaq prioritetlərini əhatə edir:

“İranın ali rəhbəri Seyid Əli Xamenei bu prosesi  idarə edən əsas qüvvədir, hərçənd ki, görüntüdə prezidentlə mühafizəkar qüvvələr arasında ziddiyyətlər var. Lakin bu, daha çox fasaddır və əlavə olaraq prosesdəki paradoksal görünən məqamlar İran elitasındakı rəqabəti xarakterizə edir”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, İran ictimai-siyasi atmosferində artan Rusiya təsiri ilə bağlı həyəcan təbilinin çalınması daha orijinal bir anı əks etdirir. Yəni, Rusiyanın İran daxilində geosiyasi nüfuz dairəsi cızmasında nəzərəçarpacaq dərəcədə dinamiklik müşahidə oluna bilər:

“Bu, Rusiya-İran ikitərəfli münasibətlərinin ənənəvi olaraq əməkdaşlıqla yanaşı, rəqabət səhnəsinin canlanmasından irəli gəlir”.

Analitik hesab edir ki, Rusiyanın İran daxilində təsir rıçaqları aramaq cəhdləri məntiqli hesab olunur və Kremlin şüurunda bu məntiqi dəstəkləyən bir neçə xüsusiyyət axtarmaq mümkündür:

“Birincisi, İsraillə İranın 12 günlük müharibəsində Moskvanın Tehrana dəstəyi sönük siyasi bəyanatlarla kifayətləndi. Ümumiyyətlə Rusiya heç zaman Moskva-Tehran əməkdaşlığını özünün İsraillə olan əlaqələrinin fövqünə çıxarmır. Bu, İsraillə Rusiya arasında gizli razılaşmalara diqqət yönəldir.

İkincisi, Rusiyanın Ukraynadakı ərazi nailiyyətləri, ABŞ-nin Venesuelaya hərbi müdaxilə ehtimallarının yüksəldiyi bir zamanda İran elitasında Moskva təsirlərinin artmasına dair siqnalların verilməsi yeni geosiyasi bölgü planlarından xəbər verir.

Üçüncüsü, İranın Rusiyadan yeni qırıcılar və hava hücumundan müdafiə sistemləri almaq üçün göstərdiyi səylər Moskvanın Tehrana müttəfiq dəstəyi kimi təsvir edilə bilməz. Rusiya yeni silah partiyaları ilə əslində İranın müdafiə və təhlükəsizliyini özündən daha çox asılı vəziyyətə salmağı planlaşdırmış ola bilər.

Dördüncüsü, İranda bir müddət əvvəl parlamentin sədri Məhəmməd Bağer Qalibaf keçmiş prezident Həsən Ruhani və keçmiş xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərifi Moskva ilə münasibətlərə xələl gətirən ifadələr işlətməkdə ittiham etdi. Parlament sədrinin hücumları Zərifin bu yaxınlarda İranın Qərblə münasibətlərinin normallaşdırılmasının “Rusiyanın qırmızı xətti” olduğunu deməsindən sonra sürətlənib”.

Aqşin Kərimov: İran indi geosiyasi zəifliklərlə bərabər daxili travmalar da yaşayır

A.Kərimovun qənaətincə, İran üzrə ixtisaslaşan “İranwire” qeyd edir ki, bu iddia isteblişment daxilindəki rusiyapərəst fiqurları qəzəbləndirib:

“Onlar Tehranın Moskvaya doğru dəyişməsini müdafiə etmək çağırışlarını gücləndirirlər. İran indi geosiyasi zəifliklərlə bərabər daxili travmalar da yaşayır, lakin bu, onun xarici siyasət kursuna köklü bir dəyişiklik gətirmir.

Belə olan təqdirdə, Rusiyanın İran daxilində ciddi geosiyasi zona yarada biləcəyi problematik görünür. Lakin Moskvanın buna təşəbbüs göstərdiyi də analitika baxımından gizlində görünmür.

Lakin prosesdə İranın başqa zəiflikləri ortaya çıxır, xüsusilə İran siyasətindəki diskussiyalar Seyid Əli Xameneinin varisliyinin ön planda durması anında baş verir. Bu, onun xarici siyasət konsepsiyasındakı parametrləri dəyişə bilər, ancaq Xamenei nə qədər yaşlansa da, İranın ən güclü fiquru olaraq qalır. Xamenei hələ də, iqtisadi, sosial əsaslı iğtişaşları, Qərb və İsraillə konflikt dilini idarə edə bilmək bacarığından uzaqlaşmayıb. Seyid Əli Xamenei bu prosesləri öz hakimiyyətini, o cümlədən varislik planını gücləndirmək üçün istifadə edəcək. Bunun fonunda İran daxilində Rusiyanın geosiyasi legitimliyini təcəssüm etdirməsinə xeyli çətinliklər yaranacaq”.

Aydın Baxış

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:193
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 01 Dekabr 2025 14:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see363

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see345

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see315

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see313

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see304

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see295

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see286

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see278

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see268

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see258

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see247

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see246

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see235

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see235

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see233

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see231

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see229

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see220

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri