Şagirdlər arasında sosial fərqlər onların gələcəyinə necə təsir edir ? PSİXOLOQ DANIŞDI

Müasir pedaqoji və psixoloji tədqiqatlar göstərir ki, şagirdlər arasında yaranan sosial fərqlər , həm ailə mühiti, həm də məktəb kontekstində , uşaqların emosional və psixoloji inkişafına əhəmiyyətli təsir göstərir”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında psixoloq Aytən Ələkbərova bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu təsirlər arasında ilk nəzərə çarpan əlamət aqressiv davranışların artmasıdır:

”Valideynlərin müşahidələri və psixoloji məsləhətləşmələr göstərir ki, uşaqlar bəzən öz ailə üzvlərinə qarşı belə neqativ emosiyalar ifadə edirlər. Belə hallar, əsasən, uşaqlıq dövründə formalaşır və valideyn müdaxiləsinə baxmayaraq, sonrakı dövrlərdə dəyişdirilməsi çətin olur.

Sosial fərqlərin təsiri yalnız ailə ilə məhdudlaşmır; məktəb mühiti də bu prosesə əhəmiyyətli təsir göstərir. Pedoqoji praktikada bəzi müəllimlərin şagirdləri fərdi xüsusiyyətlərinə görə qiymətləndirməsi, məsələn, daha zəki və ya emosional cəhətdən güclü uşaqları ön plana çıxarması, digər şagirdlərin sosial izolyasiyasına və asosial davranışların formalaşmasına səbəb ola bilər. Nəticədə, uşaqlar arasında yaranan bərabərsizlik yalnız emosional durumlarını deyil, həm də akademik motivasiyalarını təsir edir.

Müşahidələr göstərir ki, bəzi uşaqlar, 10-11-ci siniflərə qədər yüksək akademik nəticələr göstərdikdən sonra motivasiyasını itirir və dərs prosesinə marağını azaldır. Digər tərəfdən, əvvəllər zəif oxuyan şagirdlər müəyyən yaş dövründə hədəflərini konkretləşdirərək uğur əldə edə bilirlər. Bu vəziyyət uşağın özünə inamının və daxili potensialının ifadə olunması ilə birbaşa bağlıdır.

Elmi baxış bucağından, sosial fərqlərin uşaqların inkişafına təsiri multidimensiyalıdır. Bu fərqlər həm emosional və psixoloji, həm də akademik sahələrdə bərabərsizlik yaradır və uşaqların potensialını tam şəkildə ortaya qoymasına mane olur. Uşaqların inkişafını təmin etmək üçün fərdi yanaşmaların tətbiqi, valideyn və müəllim əməkdaşlığının gücləndirilməsi, həmçinin məktəbdə sosial inkluziyanın təşviqi vacib hesab olunur”.