Seçki qarşıdurması genişlənir

Paşinyan Rusiyanı ittiham edir - Moskva isə...

Ermənistanda iyunun 7-də baş tutacaq parlament seçkiləri öncəsi vəziyyət daha da kritik hal almaqdadır. Qeyd edək ki, mayın 8-dən başlayaraq rəsmən start götürən seçki kampaniyası iyunun 5-nə qədər davam edəcək. Mərkəzi Seçki Komissiyası seçkilərdə iştirak üçün 19 siyasi qüvvəni qeydiyyata alıb. Siyahıda Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi “Vətəndaş Müqaviləsi” Partiyası, Qaqik Sarukyanın sədri olduğu “Çiçəklənən Ermənistan” Partiyası, Qurgen Simonyanın başçılıq etdiyi “Şnorhapetakan Hayastan” Partiyası, Spartak Kyuregyanın rəhbərlik etdiyi “Mən Hamıya Qarşıyam” Demokrat Partiyası, Samvel Karapetyanın lideri olduğu “Güclü Ermənistan” Bloku (“Güclü Ermənistan”, “Yeni Era”, “Birləşmiş Ermənilər” partiyaları), Arman Tatoyanın sədrlik etdiyi “Birlik Qanadları” Partiyası, Robert Köçəryanın rəhbərlik etdiyi “Ermənistan” Partiyalar Bloku, Aram Sarqsyanın rəhbəri olduğu “Respublika” Partiyası və digərləri yer alırlar.

Moskva xüsusi plan hazırlayır?

Siyahıda 19 partiyanın təmsil olunmasına baxmayaraq, siyasi analitiklər əsas mübarizənin Paşinyan - Karapetyan - Köçəryan üçlüyünün arasında gedəcəyini bildirirlər.

Seçikqabağı situasiya da bundan xəbər verir. Belə ki, bu və ya digər amillərə görə Rusiyaya bağlı olduğu bildirilən son iki siyasi qüvvə hazırkı hakimiyyətə qarşı bütün resurslardan istifadə edir. Revanşist siyasi dairələri təmsil edən bu iki qüvvə ilə bağlı məsələ olduqca gərgin hal alıb. Hətta baş nazir Nikol Paşinyan seçkilərdə Rusiyanın ona qarşı kampaniya aparması ilə bağlı açıqlama verib. Yeri gəlmişkən, Qərb mediası da bununla bağlı mühüm xəbərlər yaymaqdadır. Belə ki, “The Insider” xəbər verir ki, Kreml siyasətçiyə qarşı informasiya kampaniyasına başlayıb. Xəbərə görə, bu kampaniyanı Rusiya Prezidentinin Strateji Tərəfdaşlıq və Əməkdaşlıq İdarəsi əlaqələndirir. Moskva Avropa İttifaqı və ABŞ ilə yaxınlaşma kursuna başlayan Nikol Paşinyanın “Vətəndaş Müqaviləsi” partiyasının Ermənistandakı parlament seçkilərində qalib gəlməsinin qarşısını almağa çalışır. Nəşrin məlumatına görə, Paşinyana qarşı kampaniyanı əvvəllər Dmitri Kozakın (Moldovadakı uğursuzluğundan sonra vəzifəsindən azad edilib - red.) rəhbərlik etdiyi Mədəni Əlaqələr İdarəsinin yerinə yaradılan yeni Prezident Strateji Tərəfdaşlıq və Əməkdaşlıq İdarəsi (USPS) əlaqələndirir. USPS-ə keçmiş nüvə alimi Vadim Titov rəhbərlik edir. Prezident Administrasiyasında erməni istiqamətinin birbaşa nəzarətçiləri ABŞ Təhlükəsizlik Xidməti şöbəsinin müdiri Valeri Çernışov və onun müavini Dmitri Avanesovdur. Hər ikisinin kəşfiyyat xidmətlərində təcrübəsi var (Çernışov QRU kurslarında sabotajın əsaslarını tədris edib, Avanesov isə FSB İnstitutunda təhsil alıb). Paşinyan əleyhinə kampaniyada Kremlyönlü strukturlar iştirak edir. Buraya bir sıra fondlar və tanınmış iş adamları daxildir. “The Insider” qəzetinin məlumatına görə, Kreml həmçinin iki müxalifət blokunu dəstəkləyir. Biri oliqarx Samvel Karapetyanın “Güclü Ermənistan Bloku”, digəri isə Qaqik Çarukyandır. “The Insider” qəzetinin məlumatına görə, bu layihələrin maliyyələşdirilməsi Rusiya Prezident Administrasiyasının xüsusi fondlarından gəlir.

Zaxarova Paşinyanı “hədəf” göstərir...

Bu iddialara Moskvanın reaksiyası qəti olub - Kreml irəli sürülən iddiaları rədd edib. Moskvanın Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyana qarşı kampaniya başlatması xəbərini şərh edən Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova Paşinyanın öz vətəndaşlarına qarşı rəftarına diqqət yetirməyə çağırış edib. Diplomat bildirib ki, “Paşinyanın sadəcə qışqırdığı Ermənistan vətəndaşlarına dediyi kimi, küncdəki tualetdə başına vurulmadığına görə “minnətdar olmalı” qadına; nəvəsi ölən və Paşinyanın çağırışı ilə mitinqə gəlib sual verən və 550 dollara iştirak etməkdə ittiham olunan kişiyə” diqqət yetirilməlidir. “Bu vəziyyət Rusiyaya zorla tətbiq edildikdə, kinsizliyin həddi varmı? Rusiyanın bununla nə əlaqəsi var?”

Qeyd edək ki, mayın 17-də Paşinyanın İrəvanın Arabkir rayonu sakinləri ilə seçki kampaniyası görüşü zamanı Qarabağ müharibəsi zamanı itkin düşmüş hərbi həkimin bacısı Paşinyana yaxınlaşaraq onu vətəninə xəyanət etməkdə və bütün gənc nəsli məhv etməkdə və uşaqlarını və qardaşını əlindən almaqda ittiham etmişdi. Ermənistan mediası və siyasi analitiklər isə bildirirlər ki, bu kimi təxribatlar Paşinyanın sülhpərvər mövqeyinə, Rusiya ilə əlaqələri zəiflətməsinə qarşı sabotajdır.

Şoyqudan “xəbərdarlıq”

Yeri gəlmişkən, Kremlin Paşinyana təhdidi Zaxarova ilə də yekunlaşmayıb. Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Sergey Şoyqu Ermənistanın Rusiya ilə əməkdaşlıqdan ciddi iqtisadi üstünlüklər əldə etdiyini bildirib. Şoyqu qeyd edib ki, Moskva İrəvanın Rusiya ilə əməkdaşlıqdan fayda götürmək istəyini anlayır, lakin bunun “ikitərəfli küçə” olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, 2025-ci ildə Rusiyada çalışan Ermənistan vətəndaşları ölkələrinə təxminən 3,9 milyard dollar vəsait göndəriblər. Bu məbləğin Ermənistan ÜDM-nin təxminən 13 faizinə bərabər olduğu bildirilib.

Şoyqu əlavə edib ki, Ermənistan vətəndaşları Rusiyada kvota, patent və iş icazəsi olmadan çalışırlar, eyni zamanda tibbi, pensiya və sosial təminat hüquqlarından da istifadə edirlər. Rusiya rəsmisi bildirib ki, RF Ermənistana malları bazar qiymətindən üç dəfə ucuz təqdim edir. O qeyd edib ki, Rusiyanın Ermənistanın ümumi ticarət dövriyyəsində payı 36 faiz təşkil edir. Açıqlamada təbii qaz, un, taxıl, gübrə və benzinin Rusiyanın Ermənistana əsas ixrac məhsulları olduğu vurğulanıb.

Siyasi təhlilçilər bu açıqlamanı Paşinyana təhdid hesab edirlər - başqa sözlə, açıqlamanın kod şifrəsində, əgər Moskva ilə münasibətlərə “yenidən baxılmasa” bu “güzəştlərin” edilməyəcəyi vurğulanır. Başqa sözlə, Şoyqu yumşaq şəkildə Paşinyana “barmaq silkələyir”.

“Vətən axtarışı prosesinin başa çatdığını bəyan etməliyik”...

Paşinyan isə seçki kampaniyası zamanı regionda münasibətlərin normallaşmasının Ermənistan üçün zəruri olduğunu diqqətə çatdırıb. O Spitakda seçiciləri ilə görüşdə vətən, sülh və Qarabağ erməniləri haqda danışarkən bildirib ki, erməni xalqı durğunluq psixologiyasından əl çəkməli və Ermənistan Respublikasını vətən və sığınacaq kimi qəbul etməlidir. “Nəhayət, vətən axtarışı prosesinin başa çatdığını bəyan etməliyik. Biz öz vətənimizi tapmışıq, bu, Ermənistan Respublikasıdır”, - baş nazir bildirib.

Paşinyanın sözlərinə görə, əgər Qarabağ və digər yerlərdə yaşamaq ideyası insanların şüuraltında yaşamağa davam edərsə, Ermənistan vətən kimi deyil, müvəqqəti dayanacaq kimi qəbul ediləcək: “Əgər şüuraltımızda daim Vana, Muşa, Qarabağa və ya Naxçıvana getmək məcburiyyətində qalırıqsa, ölkəmizə müvəqqəti dayanacaq yeri kimi yanaşmağa başlayırıq”.

Nikol Paşinyan bunu yol kənarında dayanacaqda olmaq hissi ilə müqayisə edib: “İnsan bu halda tam dincələ və ya özünü təhlükəsiz hiss edə bilmir. Bugünkü siyasi prosesin əsas məqsədi Ermənistan Respublikasının dayanacaq yeri kimi qəbul edilməsini dəyişdirməkdir. Biz çatmışıq”.

Baş nazir həmçinin Qarabağ ermənilərinə müraciət edərək vurğulayıb ki, onlar da durğunluq hislərini dəyişməli və Ermənistanda məskunlaşmalıdırlar: “İndi onlar bura gəliblər, biz istəyirik ki, bu insanlar da bizim kimi məskunlaşsınlar, dayanacaq hissini təyinat yeri hissi ilə əvəz etsinlər”.

Paşinyan ictimai rəy sorğularında öndədir...

Ermənistanda aparılan seçkiqabağı rəy sorğularında isə hakim partiya öndədir. Ermənistan Seçki Araşdırmaları Mərkəzi (ArmES) tərəfindən hazırlanan və EVN Report tərəfindən dərc edilən sorğunun üçüncü turunun nəticələrinə görə, baş nazir Nikol Paşinyana dəstək artmaqda davam edir.

Paşinyanın fəaliyyətini müsbət qiymətləndirənlərin payı sorğunun birinci turunda 36 faiz, ikinci turunda isə 47,2 faiz təşkil edib. Bu rəqəm hazırda 49 faizə çatıb. Baş nazirin fəaliyyətindən narazı qalanların sayı birinci turda 45 faiz, ikinci turda 35,8 faiz, üçüncü turda isə 33,7 faiz olub. Tədqiqat göstərir ki, ölkənin gələcəyi ilə bağlı ictimai rəy dəyişib. Əvvəlki sorğularda əksəriyyət Ermənistanın səhv istiqamətdə irəlilədiyinə inanırdısa, son nəticələrə görə, respondentlərin 44 faizi ölkənin düzgün istiqamətdə inkişaf etdiyini bildirib. Əks fikirdə olanların payı isə 30,9 faiz olub.

Sorğunun müəllifləri qeyd edirlər ki, hakim Vətəndaş Razılığı Partiyası seçkilərdə əhəmiyyətli üstünlüyü qoruyub saxlayır. Lakin partiya müxalifətdən xeyli irəlidə olsa da, hazırkı vəziyyətdə təkpartiyalı hökumət qurmaq üçün lazımi çoxluğu təmin etmir.

Araşdırmalar mərkəzinin sorğusuna görə, Karapetyanın başçılıq etdiyi “Güclü Ermənistan” blokuna inam səviyyəsi enib - bu, blokun Rusiyayönlü xətt seçməsinə və müharibə mesajları verməsi ilə əsaslandırılır.

SADİQ