Icma.az
close
up
RU
Sərt qadağa gəlir: Uşağı dinə məcbur edənləri nə gözləyir?

Sərt qadağa gəlir: Uşağı dinə məcbur edənləri nə gözləyir?

Modern.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin bu gün keçirilən iclasında uşaqların dinə etiqad etməyə məcbur olunmasının qadağan edilməsi məsələsi müzakirə edilib. Cəmiyyətdə geniş rezonans doğuran bu mövzu xüsusilə təhsil mühitində dini elementlərin yeri və təsir dairəsi ilə bağlı sualları yenidən gündəmə gətirib. Məktəblərdə dini simvolların, habelə, geyim tərzlərinin və davranış modellərinin uşaqların dünyagörüşünə necə təsir göstərdiyi, eləcə də bu təsirin könüllülük prinsipi ilə nə dərəcədə uzlaşdığı müzakirə predmetinə çevrilib.

Modern.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Elçin Əfəndi təəssüflə qeyd edib ki, cəmiyyətimizdə “din” anlayışı səslənən kimi avtomatik olaraq yalnız İslam dini nəzərdə tutulur:

“Halbuki söhbət təkcə İslamdan deyil, eyni zamanda xristianlıq, yəhudilik, buddizm və digər dinlərdən gedir. Yəni bu məsələ bütün dini inanclara şamil olunur.

Ümumilikdə uşaqlara erkən yaş dövründə və ya məktəb yaşlarında hər hansı dini etiqadın zorla aşılanması, bu istiqamətdə təzyiq göstərilməsi, kütləvi mobbinq və ya bullinqə məruz qoyulması yolverilməzdir. Şəxs həyatını dərk edə biləcək yaşa çatdıqdan sonra özü qərar verməlidir ki, hansısa dini etiqadı qəbul edir, yaxud ümumiyyətlə dini inancla yaşayıb-yaşamayacaq”.

Təhsil eksperti həmçinin nəzərə çatdırıb ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında dini etiqad azadlığı təsbit olunub və bu hüquq uşaqlara və şagirdlərə də tanınmalıdır:

“Onlar bu məsələdə sərbəst seçim hüququna malik olmalıdırlar. Təhsil müəssisələrində də bu prinsip qorunur: azyaşlıların hansı dinə mənsub olmasından asılı olmayaraq, istər İslam, istər xristianlıq, istərsə də başqa bir din - onlara qarşı ayrı-seçkilik, kənarlaşdırma və ya qərəzli münasibət müşahidə edilmir.

Lakin qanunvericilikdə açıq şəkildə qeyd olunmalıdır ki, uşaqlara müəyyən yaş dövrünə qədər dini etiqadla bağlı hər hansı məcburi təqdimat və ya tətbiq yolverilməzdir. Hesab edirəm ki, xüsusilə 16 yaşına qədər uşaqlara dinlə bağlı hər hansı zorakı təsir mexanizmlərinə icazə verilməməlidir. Onların şiddət, təzyiq və ya psixoloji təsir yolu ilə hansısa dini cərəyana yönləndirilməsi qadağan olunmalıdır. Bu müddəalar mütləq qanunvericilikdə öz əksini tapmalıdır”.

E.Əfəndi əlavə edib ki, əvvəlki illərdə təxminən 8-10 il öncə - kütləvi informasiya vasitələrində müəyyən dini icmalar tərəfindən şagirdlərin hansısa dini cərəyana cəlb edilməsi ilə bağlı məlumatlara rast gəlinirdi. Son illərdə isə bu tip hallara demək olar ki, rast gəlinmir.

“Ümumilikdə təhsil müəssisələrində dini elementlər şagirdlərin əsasən geyim tərzində və davranışlarında özünü göstərə bilər. Lakin bu, uşaqların dindən kənar saxlanılması anlamına gəlməməlidir. Bu o demək deyil ki, şagirdlər mənfi və ya neqativ davranışlara meyilli olacaqlar. Təhsil müəssisələrində onların etik davranış qaydaları, psixoloji inkişafı və sosial bacarıqları tədris prosesi çərçivəsində formalaşdırılır.

Nəticə etibarilə, din amili ilə bağlı uşaqlara müəyyən yaş həddinə qədər bu, 16 və ya 18 yaş ola bilər - sərbəst qərar vermək imkanı tanınmalıdır. Məhz həmin yaş dövrünə çatdıqdan sonra onlar hansı dinə etiqad edəcəklərinə və ya ümumiyyətlə dini inancla yaşayıb-yaşamayacaqlarına özləri qərar verməlidirlər”,- deyə ekspert qeyd edib.

Digər təhsil eksperti Ramin Nurəliyev də hesab edir ki, hər hansı bir dinin və ya dini təriqətin vətəndaşlara, xüsusilə də azyaşlılara məcburi şəkildə qəbul etdirilməsi, təzyiq yolu ilə mənsub etdirilməsi dövlət tərəfindən qətiyyən yolverilməzdir və belə hallara görə müvafiq məsuliyyət nəzərdə tutulur:

“Din yalnız o halda mənalı və dəyərli olur ki, insan onu könüllü şəkildə qəbul etsin, sevsin və onun bir parçası olmağı özü istəsin. Məcburiyyət üzərində qurulan din anlayışı düzgün deyil. Din təbliğ olunursa, bu, düzgün, dolğun və anlayışlı formada aparılmalıdır ki, insan həmin dinin dəyərlərini dərk etsin və bu dəyərlərə uyğun yaşamağa çalışsın. Xüsusilə ailələrdə uşaqlara qarşı tətbiq edilən fiziki və ya psixoloji təzyiqlər nəticəsində dini ayinlərin icrası mənim fikrimcə doğru yanaşma deyil.

R.Nurəliyev eyni zamanda qeyd edib ki, icbari orta ümumtəhsil məktəblərində şagirdlərə dini geyimlərin məcburi şəkildə geyindirilməsi və ya dini yaşam tərzinin zorla aşılanması məsələsinə gəlincə, İslam dininin özü belə məcburiyyəti qəbul etmir.

"Bu dəyərləri düzgün anlayaraq və könüllü şəkildə yaşamaq ən doğru yoldur. Lakin hər hansı dini qaydanın, istər geyim, istər davranış forması olsun, məcburi tətbiqi sonradan daha ciddi mənfi fəsadlara yol aça bilər. Məsələn, valideyn təzyiqi ilə məktəb yaşlarında baş örtüyü taxan bir şagird dini dəyərləri şüurlu şəkildə mənimsəməyibsə, yuxarı siniflərdə cəmiyyətlə müqayisə apararaq bu geyimdən imtina edə və bu da psixoloji diskomfort yarada bilər".

Ekspert həmçinin vurğulayıb ki, din ailədə də, cəmiyyətdə də sağlam münasibətlər üzərində qurulmalı, valideyn-uşaq münasibətlərində zorakılığa və təzyiqə yer verilməməlidir.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 28 Yanvar 2026 17:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see383

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see360

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see348

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see304

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see288

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see270

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see259

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see258

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see255

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see236

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see235

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see235

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see228

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see223

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see221

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see203

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see203

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see200

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri