Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Sərt qadağa gəlir: Uşağı dinə məcbur edənləri nə gözləyir?

Sərt qadağa gəlir: Uşağı dinə məcbur edənləri nə gözləyir?

Modern.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin bu gün keçirilən iclasında uşaqların dinə etiqad etməyə məcbur olunmasının qadağan edilməsi məsələsi müzakirə edilib. Cəmiyyətdə geniş rezonans doğuran bu mövzu xüsusilə təhsil mühitində dini elementlərin yeri və təsir dairəsi ilə bağlı sualları yenidən gündəmə gətirib. Məktəblərdə dini simvolların, habelə, geyim tərzlərinin və davranış modellərinin uşaqların dünyagörüşünə necə təsir göstərdiyi, eləcə də bu təsirin könüllülük prinsipi ilə nə dərəcədə uzlaşdığı müzakirə predmetinə çevrilib.

Modern.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Elçin Əfəndi təəssüflə qeyd edib ki, cəmiyyətimizdə “din” anlayışı səslənən kimi avtomatik olaraq yalnız İslam dini nəzərdə tutulur:

“Halbuki söhbət təkcə İslamdan deyil, eyni zamanda xristianlıq, yəhudilik, buddizm və digər dinlərdən gedir. Yəni bu məsələ bütün dini inanclara şamil olunur.

Ümumilikdə uşaqlara erkən yaş dövründə və ya məktəb yaşlarında hər hansı dini etiqadın zorla aşılanması, bu istiqamətdə təzyiq göstərilməsi, kütləvi mobbinq və ya bullinqə məruz qoyulması yolverilməzdir. Şəxs həyatını dərk edə biləcək yaşa çatdıqdan sonra özü qərar verməlidir ki, hansısa dini etiqadı qəbul edir, yaxud ümumiyyətlə dini inancla yaşayıb-yaşamayacaq”.

Təhsil eksperti həmçinin nəzərə çatdırıb ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında dini etiqad azadlığı təsbit olunub və bu hüquq uşaqlara və şagirdlərə də tanınmalıdır:

“Onlar bu məsələdə sərbəst seçim hüququna malik olmalıdırlar. Təhsil müəssisələrində də bu prinsip qorunur: azyaşlıların hansı dinə mənsub olmasından asılı olmayaraq, istər İslam, istər xristianlıq, istərsə də başqa bir din - onlara qarşı ayrı-seçkilik, kənarlaşdırma və ya qərəzli münasibət müşahidə edilmir.

Lakin qanunvericilikdə açıq şəkildə qeyd olunmalıdır ki, uşaqlara müəyyən yaş dövrünə qədər dini etiqadla bağlı hər hansı məcburi təqdimat və ya tətbiq yolverilməzdir. Hesab edirəm ki, xüsusilə 16 yaşına qədər uşaqlara dinlə bağlı hər hansı zorakı təsir mexanizmlərinə icazə verilməməlidir. Onların şiddət, təzyiq və ya psixoloji təsir yolu ilə hansısa dini cərəyana yönləndirilməsi qadağan olunmalıdır. Bu müddəalar mütləq qanunvericilikdə öz əksini tapmalıdır”.

E.Əfəndi əlavə edib ki, əvvəlki illərdə təxminən 8-10 il öncə - kütləvi informasiya vasitələrində müəyyən dini icmalar tərəfindən şagirdlərin hansısa dini cərəyana cəlb edilməsi ilə bağlı məlumatlara rast gəlinirdi. Son illərdə isə bu tip hallara demək olar ki, rast gəlinmir.

“Ümumilikdə təhsil müəssisələrində dini elementlər şagirdlərin əsasən geyim tərzində və davranışlarında özünü göstərə bilər. Lakin bu, uşaqların dindən kənar saxlanılması anlamına gəlməməlidir. Bu o demək deyil ki, şagirdlər mənfi və ya neqativ davranışlara meyilli olacaqlar. Təhsil müəssisələrində onların etik davranış qaydaları, psixoloji inkişafı və sosial bacarıqları tədris prosesi çərçivəsində formalaşdırılır.

Nəticə etibarilə, din amili ilə bağlı uşaqlara müəyyən yaş həddinə qədər bu, 16 və ya 18 yaş ola bilər - sərbəst qərar vermək imkanı tanınmalıdır. Məhz həmin yaş dövrünə çatdıqdan sonra onlar hansı dinə etiqad edəcəklərinə və ya ümumiyyətlə dini inancla yaşayıb-yaşamayacaqlarına özləri qərar verməlidirlər”,- deyə ekspert qeyd edib.

Digər təhsil eksperti Ramin Nurəliyev də hesab edir ki, hər hansı bir dinin və ya dini təriqətin vətəndaşlara, xüsusilə də azyaşlılara məcburi şəkildə qəbul etdirilməsi, təzyiq yolu ilə mənsub etdirilməsi dövlət tərəfindən qətiyyən yolverilməzdir və belə hallara görə müvafiq məsuliyyət nəzərdə tutulur:

“Din yalnız o halda mənalı və dəyərli olur ki, insan onu könüllü şəkildə qəbul etsin, sevsin və onun bir parçası olmağı özü istəsin. Məcburiyyət üzərində qurulan din anlayışı düzgün deyil. Din təbliğ olunursa, bu, düzgün, dolğun və anlayışlı formada aparılmalıdır ki, insan həmin dinin dəyərlərini dərk etsin və bu dəyərlərə uyğun yaşamağa çalışsın. Xüsusilə ailələrdə uşaqlara qarşı tətbiq edilən fiziki və ya psixoloji təzyiqlər nəticəsində dini ayinlərin icrası mənim fikrimcə doğru yanaşma deyil.

R.Nurəliyev eyni zamanda qeyd edib ki, icbari orta ümumtəhsil məktəblərində şagirdlərə dini geyimlərin məcburi şəkildə geyindirilməsi və ya dini yaşam tərzinin zorla aşılanması məsələsinə gəlincə, İslam dininin özü belə məcburiyyəti qəbul etmir.

"Bu dəyərləri düzgün anlayaraq və könüllü şəkildə yaşamaq ən doğru yoldur. Lakin hər hansı dini qaydanın, istər geyim, istər davranış forması olsun, məcburi tətbiqi sonradan daha ciddi mənfi fəsadlara yol aça bilər. Məsələn, valideyn təzyiqi ilə məktəb yaşlarında baş örtüyü taxan bir şagird dini dəyərləri şüurlu şəkildə mənimsəməyibsə, yuxarı siniflərdə cəmiyyətlə müqayisə apararaq bu geyimdən imtina edə və bu da psixoloji diskomfort yarada bilər".

Ekspert həmçinin vurğulayıb ki, din ailədə də, cəmiyyətdə də sağlam münasibətlər üzərində qurulmalı, valideyn-uşaq münasibətlərində zorakılığa və təzyiqə yer verilməməlidir.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 28 Yanvar 2026 17:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see336

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see328

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see325

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see315

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see276

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see265

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see262

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see258

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see253

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see250

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see228

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see227

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see219

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see213

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see210

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see208

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see195

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see193

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see185

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri