Sözlər açıq və xoş niyyətlə deyilməlidir AYDINLIQ GƏTİRİLDİ

"Ümumiyyətlə, ictimai qınaq tarix boyu cəmiyyətimizdə – istər qədim zamanlarda, istərsə də bu gün – həmişə mövcud olub. Sadəcə olaraq, indi biz buna "ictimai qınaq" deyirik". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında "YENİ HƏYAT" Humanitar və Sosial Dayaq İctimai Birliyinin sədri Nailə İsmayılova deyib.

Onun sözlərinə görə, qədim dövrlərdə isə iki qadın, beş qadın bir yerə düşəndə, toplum halında olan insanlar bəzən fərqində olmadan ictimai qınaqla məşğul olurdular: "Amma ictimai qınaq yalnız o halda tərbiyə üsulu sayılır ki, qiybətə çevrilməsin. Əgər bu, qiybətə, insanı mühakimə etməyə, günahlandırmağa yönəlirsə, artıq ictimai qınaq deyil. Bu, başqasını mühakimə etmək, təhqir etmək, hətta özlərini sanki "məhkəmə" kimi aparmaq olur.

İctimai qınaq sivil və mədəni şəkildə edilməlidir. Söhbət, cəmiyyət içində yanlış davranış göstərən, başqalarına ziyan verən və ya zor tətbiq edən insanları düzgün müzakirə edərək doğru yola çəkməkdən gedir. Əsas məqsəd – o insanın etdiyi səhvi başa düşməsi və geri dönüş etməsidir.

Məsələn, evdə bir uşağın etdiyini götürək. Uşaq sizin tapşırdığınız bir şeyə toxunur və siz onu danlayırsınız. Bu artıq ailə daxilində bir növ "ictimai qınaq"dır. Amma bu qınaq təhqir və tənqid formasında olmamalıdır. Sadəcə uşağa etdiyi hərəkətin nəticələrini başa salmaq, marifləndirmək lazımdır.

Eyni məntiqlə, cəmiyyətdə də birinin səhv hərəkəti varsa, bu, arxasınca danışmaqla deyil, açıq və xoş niyyətli şəkildə izah edilməlidir. İctimai qınaq edən insanın buna mənəvi haqqı olmalıdır – nüfuzlu, təcrübəli və özü də nümunəvi biri olmalıdır.

İctimai qınaq yalnız statusu və nüfuzu olan şəxslərin edə biləcəyi bir yanaşmadır. Əgər bir insan özü tərbiyə, əxlaq baxımından nümunə deyilsə, başqasını qınağa çəkməyə haqqı yoxdur.

Əvvəllər axsaqqallar, ağıllı insanlar buna görə hörmətlə qarşılanardı. Onların təcrübəsi, yaşadığı həyat dərsləri olurdu və dedikləri dəyərləndirilirdi. Onlar öz səhvlərindən nəticə çıxarıb başqasına düzgün yol göstərməyi bacarırdılar.

Bu gün də həmin yanaşmanı davam etdirməliyik. Məsələn, bir qadının səhv hərəkətini görüb onunla açıq danışaraq səhvini başa salmaq və ona düzgün yol göstərmək lazımdır. İctimai qınağa tutulan insanların hansı xarakterdə olduğunu da biz bilməliyik. Ümumiyyətlə, insanlar həyatda müxtəlifdir, müxtəlif xarakterlərə malikdir. Ona görə də adam var ki, söz deyirsən, onu qəbul edir. Adam var ki, qəbul etmir.

Ona görə, necə deyərlər, "qızıl ortanı" tapıb, o insanın qarşısında — əgər biz doğrudan da onu doğru yola çəkmək istəyiriksə — heç olmasa ona kömək etməliyik. Hansısa formada onu motivasiya etməliyik ki, o insan həyatından da bezməsin".