Təhsildə rəqəmsal nizam: Yeni qaydaların əhəmiyyəti

Məktəbəhazırlıq qruplarında və ümumi təhsil müəssisələrində mobil və elektron cihazlardan istifadəyə dair yeni qaydaların təsdiqlənməsi müasir təhsil sistemində rəqəmsal texnologiyaların rolu və onların idarə olunması baxımından mühüm addımdır. Elm və Təhsil Nazirliyinin qərarı məktəb mühitində texnologiyadan istifadəni tam qadağan etmək deyil, onu daha səmərəli, məqsədyönlü və nəzarətli şəkildə tənzimləmək məqsədi daşıyır.

Müasir dövrdə mobil telefonlar, planşetlər, ağıllı saatlar və noutbuklar kimi cihazlar gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Bu texnologiyalar təhsil prosesinə düzgün inteqrasiya olunduqda şagirdlərin bilik əldə etməsini asanlaşdırır, araşdırma bacarıqlarını inkişaf etdirir və rəqəmsal savadlılığı artırır. Lakin nəzarətsiz istifadə tədris prosesinə mənfi təsir göstərə bilər, diqqətin yayınmasına, dərs intizamının pozulmasına və hətta sosial-psixoloji problemlərə səbəb ola bilər. Yeni qaydalar məhz bu balansı qorumağa yönəlib.

Qərara əsasən, dərs zamanı mobil və elektron cihazlardan istifadə ümumilikdə qadağan edilir və bu cihazların məktəb daxilində xüsusi yerlərdə saxlanılması nəzərdə tutulur.

Bu yanaşma dərs mühitində diqqətin tam şəkildə tədris prosesinə yönəlməsinə şərait yaradır. Bununla belə, cihazlardan tədris məqsədilə müəllimin icazəsi ilə istifadə imkanı saxlanılır. Bu, texnologiyanın təhsildə tamamilə kənarlaşdırılmadığını, əksinə, onun funksional və məqsədli istifadəsinin təşviq olunduğunu göstərir.

Qaydalarda diqqət çəkən mühüm məqamlardan biri də cihazların yalnız zəruri hallarda – məsələn, fövqəladə vəziyyətlərdə və ya sağlamlıqla bağlı məsələlərdə istifadə olunmasına icazə verilməsidir. Bu, həm şagirdlərin təhlükəsizliyini təmin edir, həm də məktəb mühitində qayda-intizamın qorunmasına xidmət edir. Eyni zamanda, qaydaların pozulması hallarında valideynlərin məlumatlandırılması və profilaktik tədbirlərin görülməsi məsuliyyətli yanaşmanın göstəricisidir.

Yeni qərarın digər vacib tərəfi maarifləndirmə fəaliyyətləridir. Rəqəmsal təhlükəsizlik, kibertəhlükələr və elektron resurslardan düzgün istifadə mövzularında aparılacaq təlimlər şagirdlərin yalnız texnologiyadan istifadə etmə bacarığını deyil, həm də onun risklərini dərk etməsini təmin edir. Bu, xüsusilə uşaqlar və yeniyetmələr üçün çox vacibdir, çünki onlar internet mühitində müxtəlif təhlükələrlə qarşılaşa bilirlər.

Bir sözlə, mobil və elektron cihazlardan istifadəyə dair qaydalar təhsil sistemində nizam-intizamı gücləndirməklə yanaşı, texnologiyanın təhsildə düzgün inteqrasiyasına da şərait yaradır. Bu yanaşma həm müəllimlərin işini asanlaşdırır, həm də şagirdlərin daha fokuslanmış və effektiv öyrənmə mühiti əldə etməsinə kömək edir.

Əsas məqsəd texnologiyanı qadağan etmək deyil, onu təhsil prosesinin faydalı və idarə olunan bir hissəsinə çevirməkdir.

Qeyd edək ki, məktəbəhazırlıq qruplarında və ümumi təhsil müəssisələrində mobil və elektron cihazlardan istifadəyə dair qaydalar təsdiqlənib.

Bununla bağlı elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev müvafiq qərar imzalayıb.

Ümumi müddəalar Qərara əsasən, bu Qaydalar məktəbəhazırlıq qruplarında və ümumi təhsil müəssisələrində təhsilalanların mobil və elektron cihazlardan istifadə qaydalarını tənzimləyir.

Mobil və elektron cihazlar dedikdə səsli və görüntülü rabitə, internetə çıxış, məlumatın emalı, saxlanılması və ötürülməsi, oyunların oynanılması, habelə multimedia funksiyalarının icrası üçün istifadə olunan mobil telefon, planşet, ağıllı saat, noutbuk, portativ oyun konsolu və digər analoji daşına bilən elektron qurğular nəzərdə tutulur.

Bu Qaydalarda istifadə olunan anlayışlar Azərbaycan Respublikasının normativ hüquqi aktları ilə müəyyən edilmiş mənaları ifadə edir. Mobil və elektron cihazlardan istifadəyə dair tələblər Təhsilalanların dərs (məşğələ) müddətində mobil və elektron cihazlardan istifadə etməsi qadağan edilib.

Müəssisəyə təhsilalanlar tərəfindən gətirilən mobil və elektron cihazlar dərs (məşğələ) müddətinin sonunadək müəssisə rəhbərliyi tərəfindən müəyyən edilmiş saxlama yerlərində (mobil qutular, şkaflar və s.) söndürülmüş vəziyyətdə və ya səssiz rejimdə saxlanılmalıdır. Təhsilalanlar dərs (məşğələ) zamanı mobil və elektron cihazlardan yalnız təhsilverənin icazəsi ilə və onun nəzarəti altında tədris məqsədləri üçün (elektron dərs materiallarına çıxış, tədris tətbiqlərindən istifadə, təqdimat və tədqiqat işləri məqsədilə istifadə və s.) köməkçi vasitə kimi istifadə edə biləcəklər. Təhsilalanlar müəssisənin ərazisində mobil və elektron cihazlardan yalnız zəruri hallarda (təbii fəlakət və digər fövqəladə hallar, sağlamlıq vəziyyəti ilə bağlı və s.) informasiya mübadiləsi üçün istifadə edə biləcəklər.

Nəzarət Müəssisədə bu Qaydaların icrasına nəzarət müəssisənin daxili intizam qaydaları ilə müəyyən ediləcək.

Bu Qaydaların pozulması halları aşkar edildikdə müəssisə rəhbərliyi tərəfindən 1 iş günü müddətində təhsilalanın valideynləri (və ya digər qanuni nümayəndələri) bu barədə məlumatlandırılacaq və qabaqlayıcı tədbirlər (təhsilalanla fərdi profilaktik söhbətin aparılması, valideynin (və ya digər qanuni nümayəndənin) məktəbə dəvət olunaraq təhsilverənlərin iştirakı ilə birgə müzakirənin keçirilməsi, təhsilalanın məktəbdənkənar fəaliyyətlərə və tərbiyəvi tədbirlərə cəlb edilməsi və s.) həyata keçiriləcək. Maarifləndirmə Müəssisə rəhbərliyi tərəfindən təhsilalanlar, təhsilverənlər və valideynlər (və ya digər qanuni nümayəndələr) üçün rəqəmsal həllər, informasiya təhlükəsizliyi, elektron oyunlar zamanı diqqət yetirilməli olan məqamlar, həmçinin kibertəhlükəsizliyin təmin edilməsi mövzularında mütəmadi maarifləndirmə tədbirləri təşkil ediləcək.

Qərarın hüquqi qüvvəsi Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin iyunun 2-də imzaladığı qərar iyunun 26-dan qüvvəyə minib.

Elmar

Gununsesi.info