Trampın gəlişi ilə ABŞ ın müdafiə sektorunda nə dəyişə bilər? (TƏHLİL)

ABŞ-ın müdafiə sənayesi rəhbərləri Donald Trampın yenidən Ağ Evə qayıtması ehtimalına hazırlaşır. 

Qaynarinfo "Financial Times" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bu, onun birinci prezidentlik dövründən daha böyük dəyişikliklərə səbəb ola bilər. 

Trampın birinci dövründə müdafiə sahəsində mövcud vəziyyəti dəyişməyə cəhd göstərməsi və satınalma qərarlarına şəxsən müdaxilə etməsi diqqət çəkmişdi. Məlumata görə, Trampın noyabr ayında seçkilərdə qalib gəlməsindən sonra əsas Amerika müdafiə şirkətlərinin səhmləri "S&P 500" indeksinə nisbətdə zəif nəticələr göstərib. Bu, ikinci prezidentlik dövrünün müdafiə xərcləri və silah proqramlarına necə təsir edəcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlikdən qaynaqlanır.

Trampın administrasiyası yeni müdafiə texnologiyaları sahəsində daha çox rəqabəti təşviq etməyə maraqlıdır. Bunun bir nümunəsi kimi "Palantir" və "Anduril" kimi şirkətlərin inkişafı göstərilir. Bu şirkətlər ənənəvi müdafiə podratçıları ilə müqayisədə müdafiə büdcəsindən daha çox pay almağa çalışır.

ABŞ Müdafiə Nazirliyinin (Pentaqon) keçmiş fəaliyyətini tənqid edən Trampın potensial müdafiə naziri Piter Heqset innovasiya və rəqabətin sürətləndirilməsinə ehtiyac olduğunu vurğulayıb. O, Pentaqonu "yeni texnologiyaların inkişafını məhdudlaşdırmaqda" ittiham edib, lakin eyni zamanda Silikon Vadisini qabaqcıl texnologiyaları müdafiə məqsədləri üçün istifadə etməyə hazır olduğu üçün tərifləyib.

Trampın prezidentliyinin ikinci dövründə süni intellekt və proqram təminatına əsaslanan yeni müdafiə texnologiyalarına daha çox diqqət yetirilə bilər. Bu, bəzi böyük silah istehsalı proqramlarının, o cümlədən "Lockheed Martin" şirkətinin F-35 proqramının maliyyələşdirilməsinin azaldılmasına səbəb ola bilər.

Eyni zamanda, ABŞ-ın Ukraynadakı müharibə səbəbindən müdafiə texnologiyalarında, xüsusilə pilotsuz uçuş aparatlarının inkişafında irəliləyiş əldə etdiyi qeyd edilir. "Anduril" və "General Atomics" şirkətləri ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin yeni pilotsuz döyüş təyyarələri proqramının növbəti mərhələsində iştirak üçün seçilib.

Müdafiə sənayesində yenilikləri təşviq etmək məqsədilə Pentaqon iki il əvvəl Strateji Kapital Ofisini yaradıb. Bu ofis, milli təhlükəsizlik məqsədləri üçün istifadə edilə bilən texnoloji yeniliklərə dəstək verir. Trampın prezidentliyi dövründə bu təşəbbüslərin daha da sürətləndirilməsi gözlənilir.

FT bildirir ki, Trampın komandasına daxil olacaq şəxslərin texnologiya milyarderləri ilə yaxın əlaqələri var. Məsələn, Palantir şirkətinin həmtəsisçisi Piter Til, Trampın administrasiyasındakı şəxslərlə sıx əməkdaşlıq edir.

Sonda qeyd edilir ki, ABŞ müdafiə sektorunda ənənəvi podratçılar və yeni texnologiya şirkətləri arasında rəqabət güclənəcək. L3Harris Technologies şirkətinin rəhbəri Kris Kubasik, ABŞ müdafiə ekosistemini modernləşdirmək üçün təkliflər verib və bildirib ki, satınalma sistemləri mövcud təhdidlərə adekvat cavab verə biləcək sürətlə yenilikləri təmin etmir.

Bu dəyişikliklərin təkcə ABŞ-a deyil, Avropanın müdafiə sektoruna da təsir edəcəyi proqnozlaşdırılır.

Aydın