Turaclar uçub getdi, bostan da uralandı...

İmişlinin Məzrəli kəndinin yerləşdiyi coğrafi ərazi isti iqlim tipinə aiddir. Burada yolboyu iydə, qovaq, çəkil ağacları ilə yanaşı, üzüm, nar, heyva, gavalı, fındıq  bağları da Məzrəliyə xüsusi yaraşıq verir. Aran zonasına daha çox xas olan pambıq tarlaları və bostan sahələri gözəl və cazibədar görünür.

Mən dağların təmiz havasına, bulaqların saf suyuna, təbiətin gözəlliklərinə öyrəşmişəm. Amma aran kəndinə səyahət etmək də könlümdən keçirdi. Yayda yandırıb-yaxan gündüz günəşinin istisi də, qış axşamlarında kənd evlərinin bacasından çıxan tüstüsü də mənə doğmadır. 

Məni bura çəkib gətirən həm də kənd ab-havası, kənd adamlarının təbii hisslərinin saflığı idi. Ötən il bu kənddə Qurban kişinin qonağı olduq. Həyətində çəmən çiçəyinin çayından içdik. Çox mehriban və gülərüzlü insandır... Şura hökuməti dönəmində kolxozda aqronom və briqadir işləyib. Əsil kənd, torpaq adamıdır. Bu kəndin tarixi keçmişi, dünəni və bu günü haqqında elə şövqlə danışırdı ki: “Mən kənd həyatının mənasını xeyli yaşlanandan sonra daha yaxşı dərk etməyə başladım. Zamanında kolxozda müxtəlif vəzifələrdə işləmişəm, ev, ailə, uşaq sahibi olmuşam. Uşaqlar böyüyüb, 4 övladımın hamısı təhsil və peşə sahibləridir. Mən də təqaüdçü ömrümü yaşayıram, mal-heyvan saxlayıram. Kəndin qayğıları çoxdur. Bu səbəbdən də darıxmağa vaxt yoxdur. Məni yaşadan da elə bu şirin kənd qayğılarıdır.” 

Qurban kişi təqvalı insandır. Sözümüz-söhbətimiz yaxşı tuturdu. Hiss edirdim ki, vaxtilə çox kitablar oxuyub. Evində kitabların çoxluğu da bundan xəbər verirdi. Mən Qurban kişiyə müqəddəs “Quran” kitabımızı və bir də təsbeh bağışladım. Dedi ki, xeyir-dualarını bizdən əsirgəməyəcək. 

...Məzrəlidə, sanki, təndir içindəydim. Qışdan canımda qalan soyuqdəymədən ta əsər-əlamət qalmamışdı. Yeri-göyü qarsan istiliyin əlindən köçümüzü sərin bir yerə çəkmək istəyirdik. Qurban kişinin oğlu Gündüz bostanın o başında görünən tənha qovaq ağacını göstərib dedi:

– Müəllim, axtardığımız sərinliyi o tənha qovağın kölgəsində tapa bilərik...

...Yaşı əsrə, başı qəsrə dayanan tənha qovağın dibində oturduq. Qovağın da, bizim də qəlbimizdə bir ümid parladı. Mən hələ uşaq yaşlarımdan ağaclarla insanların bir-birinə simsar, həyan olması  haqqında rəhmətlik atamdan eşitmişdim. Bu gün də kənd yerlərində ömrü ağaclara qulluq etməklə keçən, ağacın birini min eləyən insanlar var.

Məzrəlinin dağı, meşəsi olmasa da, buranın öz fərqli gözəlliyi var. Elə Gündüzün öz əlləri ilə bir-bir yığdığı böyürtkənlərin dadının da əvəzi yoxmuş:

Yeyirəm, deyirəm bu nə xəyaldır,
Bəlkə, yanılıram, yediyim baldır?!

Gündüzün daxili dünyasının zənginliyi hər sözündən-söhbətindən aydın olur. Məzrəlidən ayrılanda mənə bir-iki dənə də şamama verdi. Dedi ki, bu yemişin ətrini duyduqca, kəndimizi yaddan çıxarmayacaqsınız...

...Bakıya qayıtdım. Evimizdəki balaca iş otağım Məzrəli şamamasının ətrinə bələndi. Aylarla evimizdən şamama ətri çəkilmədi. Bu da Məzrəli kəndindən yadda qalan ətirli və xətirli bir xatirəyə döndü. Qurban kişiyə minnətdarlıq duyğusu ilə telefon açıb dedim:

– Haqqını halal eylə, Qurban kişi!

 Qurban kişi dedi ki, halal xoşunuz olsun. Evin ruzisi də, elin bini-bərəkəti də qonaqla gələr. Siz gedəndən sonra turaclar da uçub getdi, bostan uralandı, şamamalar tağdan aralandı...

Bu ətirli duyğular səbəbindən könlümdən yenə bir yay günü bostanda şamamanı tağdan qoparıb qoxlamaq, xallı turacların nəğməsini dinləmək keçir. Xəyalım yenə Məzrəlinin tağlar başındakı tənha qovağın kölgəsindən dolanıb geri qayıdır. Ətirli və xətirli duyğularım dilə gəlir:

Bürküləri yara-yara,
Gəldim yollar yora-yora,
Demə sən hara, mən hara?!
Mənə, Məzrəli, Məzrəli.
Şəhərlərə yovuşmazam,
Mən ki, tel-tel ötən sazam,
Gərək sənə şeir yazam,
Sənə, Məzrəli, Məzrəli.
Var taxçası, var daxılı,
Bostançın şirin yuxulu,
Yatır şamama qoxulu,
Yenə, Məzrəli, Məzrəli.
Gün vurub, otlar saralı,
Böyürtkənlər qaralı,
Nə yazım səndən aralı
Günə, Məzrəli, Məzrəli?!

Həzi HƏSƏNLİ, 
şair- publisist