Icma.az
close
up
RU
Türkiyə Azərbaycan strateji ittifaqı: Yeni güc balansının formalaşması

Türkiyə Azərbaycan strateji ittifaqı: Yeni güc balansının formalaşması

Bakivaxti portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Türkiyə və Azərbaycan arasındakı strateji ittifaq son onilliklərdə həm ikitərəfli münasibətlərin, həm də bütövlükdə Cənubi Qafqaz regionunda geopolitik dinamikaların formalaşmasında əsas rol oynayan faktora çevrilib. Bu ittifaq təkcə qardaşlıq və mədəni yaxınlıq üzərində deyil, eyni zamanda realpolitik, təhlükəsizlik, iqtisadi inteqrasiya və enerji strategiyaları kimi obyektiv maraqlar üzərində qurulub.

Azərbaycanın müstəqilliyini bərpa etdiyi dövrdən bəri Türkiyənin göstərdiyi siyasi və diplomatik dəstək iki ölkə arasında təməldə yerləşən etibarı möhkəmləndirib. Bu münasibət “bir millət, iki dövlət” şüarından daha geniş məzmun kəsb edərək bölgədə uzunmüddətli güc balansı yaratmağa xidmət edən strateji əməkdaşlıq mexanizminə çevrilib.

2020-ci il İkinci Qarabağ Müharibəsi bu ittifaqın real gücünü və təsir mexanizmlərini açıq şəkildə nümayiş etdirdi. Türkiyə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası prosesində həm siyasi, həm də hərbi-texniki dəstək göstərərək regional güc nisbətlərinin dəyişməsinə imkan yaratdı. Bu dəstək yalnız savaş dövrü ilə məhdudlaşmayıb, müharibədən sonrakı mərhələdə də təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasında xüsusi rol oynamaqdadır. Türkiyənin hərbi sənayesi, xüsusilə İHA və PUA texnologiyalarının Azərbaycana transferi regionda yeni hərbi balans doğurdu və bu balans təkcə Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində deyil, həm də geniş mənada regionun təhlükəsizlik sistemində dəyişikliklərə səbəb oldu.

Strateji ittifaqın iqtisadi ölçüsü də genişlənməkdədir. Enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi və regional nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılması Türkiyə–Azərbaycan əməkdaşlığının mühüm sütunlarından birini təşkil edir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri, Bakı–Tbilisi–Ərzurum qaz kəməri və TANAP kimi layihələr həm Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir, həm də iki ölkənin regiondakı iqtisadi çəkisini artırır. Bu layihələr nəticəsində Azərbaycan yalnız enerji ixracatçısı kimi deyil, həm də nəqliyyat-infrastruktur qovşağı kimi strateji əhəmiyyət qazanır. Türkiyə isə bu enerji axınlarının əsas tranzit ölkəsi olmaqla öz geoiqtisadi mövqeyini gücləndirir.

Bu ittifaq regiondakı digər böyük oyunçuların siyasətini də ciddi şəkildə təsirləndirir. Rusiya uzun illərdir Cənubi Qafqazda əsas hegemon aktor kimi çıxış edir və Türkiyə-Azərbaycan əməkdaşlığının yüksəlməsi Moskvanın balans strategiyalarını yenidən qurmağa məcbur edir. İran da bu əməkdaşlığı öz şimal sərhədlərində yeni güc mərkəzi kimi qiymətləndirir və buna uyğun siyasət yürüdür. Avropa İttifaqı isə regionda enerji təhlükəsizliyi prioritetinə görə Türkiyə-Azərbaycan ittifaqını strateji tərəfdaşlıq imkanı kimi dəyərləndirir. Çin isə Orta Dəhliz layihəsi çərçivəsində bu tandemlə iqtisadi əməkdaşlığı daha da genişləndirməyə çalışır.

Əməkdaşlığın hərbi-siyasi müstəvisi də qurumsallaşır. İkitərəfli hərbi təlimlər, birgə komanda-idarəetmə sistemləri, müdafiə sənayesi sahəsində qarşılıqlı layihələr regionda yeni təhlükəsizlik modeli yaradır. Azərbaycan ordusunun modernləşməsi, Türkiyə ilə koordinasiya edilən müdafiə konsepsiyaları və hərbi-siyasi qərar proseslərində paralel addımlar Cənubi Qafqazı əvvəlki status-kvodan xeyli uzaqlaşdırır. Bu yeni model bölgənin gələcək təhlükəsizlik sistemində Türkiyə-Azərbaycan tandemini açar aktor kimi mövqeləndirir.

Mədəni və ideoloji birlik də ittifaqın dayanıqlılığını artıran amillərdən biridir. Türk Dünyası çərçivəsində inteqrasiyanın sürətlənməsi, Türk Dövlətləri Təşkilatının gücləndirilməsi, ortaq informasiya və media platformalarının yaranması əməkdaşlığın ictimai dayaqlarını genişləndirir. Bu isə iki ölkənin regional təşəbbüslərində diplomatik legitimliyi artırır.

Türkiyə–Azərbaycan strateji ittifaqı Cənubi Qafqazda güc balansını təkbaşına formalaşdıran əsas mexanizmə çevrilmişdir. Bu ittifaq regionda mövcud geopolitik xəritəni yenidən müəyyənləşdirir, enerji və nəqliyyat logistikası baxımından yeni strateji korridorlar yaradır və təhlükəsizlik mühitini daha çox çoxqütblü deyil, ikitərəfli güc harmoniyasına doğru aparır. Gələcək perspektivlər onu göstərir ki, bu əməkdaşlıq təkcə iki dövlətin maraqlarına xidmət etməyəcək, eyni zamanda regionda daha geniş sabitlik, iqtisadi inkişaf və siyasi koordinasiya üçün aparıcı struktur olacaq. Strateji ittifaqın dərinləşməsi həm Azərbaycan, həm Türkiyə, həm də regionun qlobal aktorlara inteqrasiya səviyyəsini daha da yüksəldəcək.

Əli Hüseynov

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 04 Mart 2026 16:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri