Türkiyə Suriya hadisələrinin ilk başladığı zamandan fərqli olaraq, bu dəfə balanslı siyasət yürüdəcək

Suriyanın şimal-qərbindəki silahlı müxalifət qüvvələri noyabrın 27-də çərşənbə günü hökumətə qarşı son illərin ən böyük hücumunu həyata keçirib. Şənbə günündən etibarən onlar ölkənin ikinci böyük şəhəri Hələbin çox hissəsini nəzarətə götürüblər. Qəfil hücum Suriya ordusunun qoşunlarını şəhərdən çəkməsinə səbəb olub. Rusiya Suriya ordusuna dəstək olaraq 2016-cı ildən bəri Hələbə ilk hava zərbələrini endirdi. Şəhərin nəzarətini ələ keçirməsi ilə nəticələnən Hələb hücumuna Suriyada uzun müddət münaqişədə olan cihadçı qrup “Heyetu Tahriru'ş Şam” (HTŞ) rəhbərlik edib. HTŞ 2011-ci ildə Əl-Qaidə ilə birbaşa bağlı olan Nusra Cəbhəsi adı altında yaradılıb.

“Hələbdə baş verənlər ABŞ, İsrail, Rusiya, İran və Türkiyə kimi ölkələrin Suriyanın gələcək ərazi quruluşu ilə bağlı gözləntilərinə, məqsədlərinə və əməkdaşlığına təsir edəcək hadisələrdir. Hələlik hansı dövlət tərəfindən açıq şəkildə dəstəklənməyən “Heyetu Tahriru'ş Şam” - HTŞ-nin bu fəaliyyətlərini nə vaxta qədər davam etdirə biləcəyi və kimin necə reaksiya verəcəyi bəlli deyil”.

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına Türkiyənin Atatürk Universiteti İqtisadiyyat və İdarəetmə fakültəsinin müəllimi, professor Kərəm Qarabulud açıqlamasında bildirib ki, proqnozlar fərqlidir: “HTŞ Təşkilatı ABŞ-dan dəstək ala bilər və onlar Bəşər Əsədi hakimiyyətdən uzaqlaşdırmaq və onun əvəzinə bu təşkilatın tərəfdarlarını gətirmək istəyə bilərlər. Çünki bu, İsrailə qarşı çıxmayan bir qrupun hakimiyyətə gəlməsini təmin edəcək. Eyni zamanda bu hücumlar nəticəsində ABŞ-ın nəzarətində olan PKK, YPG kimi qruplar güclənə və bölgədə kürd dövlətinin rəsmən elan edilməsi üçün səylər ola bilər”.

Kərəm Qarabulud

Kərəm Qarabulud hesab edir ki, İranı Suriyadan tamamilə çıxarmaqla İsrailə hücum ehtimalını zəiflətmək və İranın Hizbullaha göndərdiyi logistik dəstəyin qarşısını almaq mümkün ola bilər.

“Türkiyə ilə terror qrupları arasında qarşıdurma başlatmağa cəhd ola bilər. Bunun əksinə bu hadisələrin başlanması və Suriya rəhbərliyinin Rusiyanın dəstəyi ilə Bəşər Əsəd hakimiyyətinin qalıcılığını təmin etməsinin qarşısını almaq üçün addımlar atıla bilər. Suriyada çox kiçik dövlətlər qurmaq üçün şərait yarana bilər. Rusiya və İranın hərbi və siyasi imkanlarını zəiflətməyə cəhdlər ehtimal olunur. Bu şərhlər təkrarlana bilər. Halbuki mövcud bir fakt budur; HTŞ təşkilatı İŞİD-in davamıdır. Demək olar ki, əvvəllər bu bölgədə İŞİD-ə dəstək verənlər də bu hərəkatları dəstəkləyənlərdir”-deyən professor qeyd edib ki, burada önəmli olan Türkiyənin vəziyyətidir.

Kərəm Qarabuludun fikrincə, Türkiyə Suriya hadisələrinin ilk başladığı zamankı "tələsik" münasibətdən fərqli olaraq bu dəfə fərqli davranır və baş verənləri seyr edərək vəziyyətə uyğun mövqe tutmaq istəyir: “Türkiyə üçün ən yaxşı siyasət bu balanssız proseslər içərisində “balans siyasəti”ni izləməkdir. Əgər haqq tələb etmək lazımdırsa, bilinməlidir ki, Türkiyənin keçmişdə Osmanlı ərazisi olan Hələb və ətrafına haqqı var. Zamanla vəziyyət aydınlaşacaq. Rusiya, İran, Türkiyə və ABŞ-ın siyasətləri də reaksiyalara görə formalaşacaq. Azərbaycan bu hadisələrdə təbii ki, Türkiyənin yanında olacaq”.

İradə Cəlil, Bizimyol.info