Icma.az
close
up
RU
Türkiyə Zəngəzur razılaşmasını alqışladı MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Türkiyə Zəngəzur razılaşmasını alqışladı MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Icma.az, Sia Az portalına istinadən məlumat verir.

"Vaşinqtonda ABŞ Prezidenti Donald Trampın dəvəti ilə Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev arasında imzalanan sülh sazişi region üçün mühüm siyasi hadisə oldu".Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında türk jurnalist Ayşegül Akyüz Yahşi deyib.

Onun sözlərinə görə, bu razılaşmaya Zəngəzur dəhlizinin yeni tranzit keçidinə çevrilməsi məsələsi də daxildir və Türkiyə bu addımı məmnunluqla qarşıladı: "Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan sazişi “fövqəladə dərəcədə önəmli” adlandıraraq, Zəngəzur dəhlizinin Avropadan Asiyaya uzanan fasiləsiz nəqliyyat xəttinin əsas dayaqlarından biri olacağını vurğuladı.

Bununla yanaşı, İran tərəfi Azərbaycan-Ermənistan sülh razılaşmasında nəzərdə tutulan “Tramp dəhlizi”nə qarşı sərt mövqe sərgilədi. “Tramp Beynəlxalq Sülh və Rifah Marşrutu” (TRIPP) Cənubi Ermənistandan keçərək, Azərbaycanın öz ərazisindəki Naxçıvanla birləşəcək, ordan isə Türkiyəyə birbaşa çıxış təmin edəcək. İranın bu layihəni necə əngəlləməyə çalışacağı hələlik bəlli olmasa da, ölkənin ali dini liderinin baş müşaviri Əli Əkbər Vilayəti verdiyi bəyanatda sərt ifadələr işlədərək, “Bu dəhliz Trampın nəzarətində olan bir keçid olmayacaq, onun muzdlularının məzarlığı olacaq” deyə bildirib.

Rusiya, sərhəd qoşunlarının Ermənistan–İran sərhədində yerləşməsinə baxmayaraq, görüşdə tərəf kimi iştirak etməyib. Moskva, rəsmi olaraq zirvəni dəstəklədiyini açıqlasa da, Qərbin Yaxın Şərqdəki vasitəçilik təşəbbüslərinin “acı təcrübəsi”nin təkrarlanmaması üçün, region ölkələrinin öz həll yollarını Rusiya, İran və Türkiyənin dəstəyi ilə həyata keçirməsinin vacibliyini irəli sürüb.

Beynəlxalq Krizis Qrupunun Cənubi Qafqaz üzrə baş analitiki Coşua Kuçera isə Trampın düşündüyü qədər asan qələbə qazana bilmədiyini, imzalanan sənədlərin bir çox sualı cavabsız qoyduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, gömrük nəzarətinin, təhlükəsizliyin necə təmin olunacağı və Ermənistanın Azərbaycan ərazilərinə qarşılıqlı çıxış imkanlarının hüquqi məzmunu kimi məsələlər hələ də aydın deyil və bu, ciddi maneələr yarada bilər.

Azərbaycan, həm İranla qonşu olması, həm də enerji ehtiyatlarına görə İsrailin Cənubi Qafqazda ən çox önəm verdiyi ölkədir. İsrail üçün əsas məqsəd yeni müstəqillik qazanmış müsəlman ölkələri — xüsusilə Azərbaycan və Qazaxıstan — ilə əməkdaşlığı inkişaf etdirərək bu modelin bölgədə nümunəyə çevrilməsidir. Azərbaycandakı yəhudi icmasının mövcudluğu, rəsmi Bakını İsraillə münasibətləri qorumağa məcbur etsə də, İslam dünyasının mühüm bir hissəsini təmsil edən bir ölkənin lideri olaraq İlham Əliyevin bu münasibətləri balanslı şəkildə idarə etməsi, zalımla məsafəni qoruması vacibdir. Çünki ABŞ-ın İsrailə göstərdiyi maliyyə və hərbi dəstək fonunda “Tramp marşrutu” İsrailin Cənubi Qafqaz ticarətində pay sahibi olmasına, yəhudi lobisinə yeni bazar və imkanlar açmasına şərait yarada bilər".

Jurnalist qeyd edir ki, Ermənistanın bu dəhliz razılaşması ilə İsraillə ikitərəfli əlaqələr qurması isə bölgədə təhlükələrin artmasına yol aça bilər. Bu səbəbdən Əliyevin əvvəlkindən də ehtiyatlı davranması, ABŞ–İsrail–Ermənistan üçlüsünün təzyiq dairəsinə düşməməsi, qazandığı uğurları itirməməsi zəruridir. O, soyqırım ortağını Nobel Sülh Mükafatına layiq görmək kimi yanlış addımlardan çəkinməli, Trampın saxta qələbə şüarlarına aldanmamalıdır. Azərbaycanın ən böyük dəstəkçisi və qardaş ölkəsi Türkiyənin rəhbərliyi ilə hərəkət etməsi, Tramp marşrutunu Türk dövlətlərinin və bütün region aktorlarının təhlükəsizliyi üçün etibarlı hala gətirə bilər.

Türkiyə, özünün əldə etdiyi nailiyyətləri Tramp kimi rol oğrusu bir siyasətçiyə buraxmayacaq. Süleyman Dəmirəlin prezidentliyi dövründə olduğu kimi, Kafkasya’da Aras çayı qədər uzun, Xəzər qədər dərdli vətən sevdalısı Əbülfəz Elçibəyi, eləcə də Bosniya-Hersekdə müdrik lider Əliya İzzetbeqoviçi dəstəkləməyərək tarixin axarına təsir etmək imkanını qaçırmayacaq. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın liderliyindəki Türkiyə, həm regional, həm də beynəlxalq miqyasda malik olduğu mövcud gücü ilə, təkcə şahidi deyil, eyni zamanda tərəfi olduğu tarixi prosesin istiqamətini müəyyənləşdirəcək. Lazım gələrsə, ABŞ və İsrailin ekspansionist və işğalçı siyasətinə qarşı Türk dünyası adından, bölgədə bütün hesabları dəyişdirəcək strateji addımlar ata biləcək.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 11 Avqust 2025 15:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see393

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see369

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see310

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see289

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see285

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see278

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see267

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see260

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see259

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see246

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see233

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see230

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see227

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see225

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see225

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see222

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see218

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see213

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see213

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri