Ukraynada müharibə və Çin ABŞ “müttəfiqliyi”

Vitaliy Kulik: “Pekin bütün istiqamətlərdə qalib gəlir və güclü olaraq qalır”

“Çin xarici işlər naziri Vanq Yi vasitəsilə Avropa İttifaqı diplomatiyasının rəhbəri Kaja Kallasa bildirib ki, Pekin Rusiyanın Ukraynada məğlubiyyətinə tab gətirə bilməz. Bəzi Avropa İttifaqı rəsmiləri bu cür bəyanatların səmimiliyinə təəccüblənsələr də, məncə, təəccüblü heç nə yoxdur. Birincisi, bu bəyanatda Pekinin Rusiyanın məğlubiyyətinə tab gətirə bilməyəcəyi açıq şəkildə ifadə edilmir. Orada deyilir ki, maraqlar balansı olmalıdır, münaqişələri güc yolu ilə həll etmək olmaz. Və təbii ki, Çin Rusiya-Ukrayna müharibəsinin tərəfi olmadığını israr edərək, məhz belə balansda maraqlıdır. İkincisi, “Rusiyanın məğlub olmaması” ilə bağlı məlumatlar özlüyündə göz qabağındadır”.

Bu sözləri Ukrayna Vətəndaş Cəmiyyəti Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Vitali Kulik yazdığı analitik məqaləsində qeyd edib. Ekspert əlavə edib ki, Çinə Rusiya-Ukrayna müharibəsinin davam etməsi lazımdır: “Çünki bu, Rusiya Federasiyasını zəiflədir, onu Çinlə əməkdaşlığı gücləndirməyə, Pekinin birbaşa “müştərisinə” çevrilməyə məcbur edir. Üstəlik, Çin rəqiblərini Rusiya bazarından çıxarmaq üçün faktiki olaraq Rusiya iqtisadiyyatının bəzi sahələrini “öldürür”. Əslində bu, rusları öz istehsalatını müflis etməyə məcbur edir. Qlobal miqyasda Rusiya təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan Çindən asılı vəziyyətə düşür. Ona görə də bir tərəfdən Qərbin zəifləməsi müşahidə olunur ki, bu da Çinlə getdikcə daha çox danışığa çevrilir. Digər tərəfdən gücünü itirən Rusiyanın zəifləməsi var. Beləliklə, Çin heç nə etməməklə, sadəcə olaraq Rusiya ilə ticarət etməklə, eyni zamanda, Avropa bazarlarında mövcudluğunu qoruyur, oradakı mövqelərini möhkəmləndirir. Yəni Pekin bütün istiqamətlərdə qalib gəlir və güclü olaraq qalır”.

“Bütün bunlar fonunda ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ukraynadakı müharibəni tez bir zamanda dayandırmaq istəkləri başa düşülə bilər. Amma unutmayın ki, bu arzu da səmimi deyil”, - Kulik əlavə edib.

Onun sözlərinə görə, Tramp Si Cinpin kimi, bütün şıltaqlıqlarına boyun əyəcək zəif Avropa istəyir: “İndi o, başa düşdü: NATO-nun sonuncu sammiti əslində bir nəfərə - ABŞ Prezidentinə yaltaqlığa həsr olunmuşdu. Alyansın yarandığı gündən indiyədək bundan yüksək təriflənən sammit olmayıb. Ona görə də Tramp NATO-ya üzv ölkələrin alçaldılmasından maksimum məmnunluq duyur. O Avropanı ABŞ-dan asılı vəziyyətə salır. Və bu nöqteyi-nəzərdən, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin tez bitməsi əslində onun üçün sərfəli deyil. Amma münaqişəni genişləndirmədən dondurmaq, vaxtında təxirə salmaq onun maraqlarına tam uyğundur. Digər tərəfdən, bu müharibəni sona çatdırmaq cəhdində tam səmimi olmayan ABŞ var. Çünki səmimi olsaydı, Ukrayna artıq hərbi baxımdan maksimum dəstək alardı. Üstəlik, burada artıq zəif Avropa amili də rol oynayır. Çünki ABŞ Avropa İttifaqında əlavə qüvvələr yerləşdirməklə öz niyyətinin ciddiliyini göstərə bilərdi. Eyni zamanda, Avropanın NATO-ya üzv ölkələrinin müdafiəsi üçün onlardan istifadə edəcəyinə, Rusiya hücum etmək qərarına gəlsə, Şimali Atlantika Müqavilənin 5-ci maddəsini tətbiq edəcəyinə söz verə bilərdi. Amma biz ancaq bəyannamələri görürük. Rusiya Federasiyası məsələn, Estoniyanı işğal etsə belə, həmin bəyannamələrin icrası gözlənilən deyil”.