“Ukraynalıları pulsuz öldürməyə və ölməyə hazır olan rus çox deyil” Sosioloji tədqiqatın maraqlı nəticələri

Artıq 4 ilə yaxındır Ukarynaya qarşı davam edən işğalçılıq müharibəsinin rusiyalılar tərəfindən əslində, necə qəbul olunduğu, nədən bütün uğursuzluqlara, müharibənin yaratdığı fəsadlara, itkilərə rəğmən rusların “səsini çıxarmaması” maraq doğuran suallardandır.

Rusiyalıların müharibəyə hazırkı gerçək münasibəti, savaş bitəcəyi təqdirdə Putin hakimiyyətini gözləyən perspektiv və s. bu kimi mövzularla bağlı Rusiyanın Konfliktologiya və Analiz İnstitutunun direktoru, sosiologiya elmləri doktoru Aleksandr Şulqa Ukrayna mediasına olduqca maraqlı müsahibə verib.

Mütəxəssisin qeyd etdiyi kimi, aparılan sosioloji araşdırmalar göstərir ki, rusların böyük əksəriyyəti hazırda mövcud cəbhə xəttində müharibəni dayandırmağa hazırdır. Vladimir Putinin bütün Donbası ələ keçirmədən savaşı dayandırmasının və danışıqlar aparmasının ruslar tərəfindən guya qəbul olunmayacağına dair iddialar isə tamamilə əsassızdır.

Müharibə zamanı Şulqanın rəhbərlik etdiyi QHT tipli sorğu təşkilatının əməkdaşlar Rusiya sakinləri ilə telefon danışıqları əsasında ildə bir neçə dəfə sosioloji sorğular keçirirlər. Bu söhbətləri təhlil edən tədqiqatçılar müəyyən nəticələrə gəliblər.

Sosioloqun sözlərinə görə, ruslar Ukrayna ilə müharibənin işğalçılıq olduğunu başa düşürlər, lakin onlar buna sadəcə, pul qazanmağın daha bir yolu kimi baxırlar: "Ukraynalıları təmənnasız, pulsuz öldürməyə və ölməyə hazır olan rus o qədər də çox deyil. "Ürəklərinin çağırışı ilə" müharibəyə getmək istəyən bir milyon fanatın olmaması bizim üçün yaxşı xəbərdir".

Lakin mütəxəssisin qeyd etdiyi kimi, pis xəbər odur ki, “ruslar üçün mənəvi maneə, müharibənin qəddarlığı və ədalətsizliyinə qarşı heç bir refleks yoxdur”: "Deməli, Rusiya çox güman ki, bu müharibədən heç bir ibrət dərsi almayacaq; hətta Putinin hakimiyyətdən getməsi və ya onun fiziki ölümü ilə belə bundan heç bir nəticə, dərs çıxarılmayacaq. Cəzasız qalan şər isə həmişə geri qayıdır. Ukraynalılar bunu yaxşı bilir".

Sosioloq qeyd edir ki, ruslar müharibəni “COVID” pandemiyası kimi bir şey olaraq qəbul edirlər. Sosioloqların ruslar haqqında çıxardıqları başqa bir nəticə 2023-cü ilin ortalarından başlayaraq müharibənin onlar üçün rutinləşməsidir: "Bu pisdir, çünki ruslar yeni şərtləri qəbul etməyi, problemlərə məhəl qoymamağı və bununla yaşamağı öyrəniblər. Bunun üçün rejimin günahkar olduğunu və müharibəni yalnız onun dayandıra biləcəyini anlamaq yoxdur. Ruslar müharibəni heç kimin dayandıra bilməyəcəyini, onun “COVID” pandemiyası kimi, qəddar təbii fəlakət olduğunu qəbul etməyə başlayıblar. Orta və uzunmüddətli perspektivdə bu, onlara yaşamaq üçün resept verir və eyni zamanda, Kremldə eyni şeyi təkcə Ukraynada deyil, digər ölkələrdə də təkrarlaya biləcəyinə inam yaradır. Yəni, əgər ruslar İkinci Dünya müharibəsindən bəri ən qanlı olan bu ədalətsiz müharibəni qəbul ediblərsə, o zaman onlar digər işğalçılıq müharibələrinə, münaqişələrə də dözə biləcəklər".

Mütəxəssis qeyd edir ki, orta və yaşlı nəsildən fərqli olaraq, Rusiyadakı gənclər müharibəni ümumiyyətlə istəmirlər: "Gənclər nə pulsuz, nə də pulla müharibədə iştirak etmək istəmirlər. Çünki onları maddi qazanc az maraqlandırır (hələ oxuyurlar, valideyn yardımı alırlar, ailəli deyillər və sair). Gənclər arasında müharibəyə marağın olmaması Rusiya sosial sorğu şirkətlərinin apardığı araşdırmalarla da təsdiqlənir".

Bununla yanaşı, tədqiqat göstərir ki, əksər ruslar müharibənin günü bugün başa çatmasına razıdırlar. Bu o deməkdir ki, onlar demarkasiya xəttini mövcud cəbhə xətti kimi qəbul edəcəklər: "Putinin bütün Donbası və ya Zaporojyeni ələ keçirmədən danışıqlar aparacağı təqdirdə rusların bunu qəbul etməyəcəyi fikrinə istinadlar düzgün deyil. Ruslar onsuz da Donbasın onlara nə üçün lazım olduğunu anlamırlar".

Sosioloq “Sabah Putin müharibənin bitdiyini elan etsə, bu qərarı dəstəkləyəcəksinizmi?” sualına rusların böyük əksəriyyətinin “bəli” cavabı verdiyini qeyd edib: “Bundan əvvəl biz soruşurduq ki, sizcə, Rusiya Ukraynaya qarşı müharibə öz məqsədlərinə nail oldumu? Respondentlərin yarıdan çoxu ardıcıl olaraq bu məqsədlərə yalnız qismən nail olunduğunu söylədi. Təxminən cəmi 5% isə buna tam nail olunduğunu bildirdi, lakin böyük əksəriyyət müharibənin bu gün başa çatması variant ilə razılaşdı. Ruslar müharibənin bitməsini istəyirlər və buna görə də Kremlin elan etdiyi hər şeyi qələbə kimi qəbul edəcəklər”.

Beləliklə, bu maraqlı tədqiqatdan belə nəticə çıxarmaq olar ki, ruslar müharibəyə nə “hə”, nə də “yox” deyir. Bu, onların dövlətin və özlərinin belə taleyinə biganə yanaşmalarının daha bir göstəricisidir. Digər səbəblərlə yanaşı, məhz bu səbəbdən hazırkı Putin Rusiyası bütün qonşuları, o cümlədən bizinm ölkəmiz üçün təhlükə mənbəyi olaraq qalır. Çünki əslində, Kremlin ən böyük silahı ballistik raketlər, nüvə silahı və s. yox, məhz Rusiyadakı amansız, qəddar, biganə toplum və insan həyatının dəyərsizliyidir.

Cəlal Məmmədli

“AzPolitika.info”