Vaşinqton sammiti liderlərin fərqi barədə bir neçə söz

Müsəllim HƏSƏNOV

Unudulmaz gecə idi.

Avqustun 8-dən 9-a keçən gecəni nəzərdə tuturam.

Həmin gecə diqqət Amerikaya yönəlmişdi!

Başqa yerə, başqa istiqamətə baxmaq vaxtı deyildi!

Həmin gecə Vaşinqtonda tarix yazılırdı. Daha doğrusu, tarix yazılmalı idi.

Bu proses necə gedəcək?

Nələr baş verəcək?

Açığı, bir az narahatlıq da var idi. Bir neçə ay əvvəl Ağ evdə Tramp-Zelenski görüşünün şahidi olmuşduq. Dünyanın ən qüdrətli dövlətinin prezidentinin aktyor keçmişi olan ukraynalı həmkarına qarşı yekəxanalığı, qaba rəftarı hələ də müzakirə mövzusu kimi qalır...

İndi isə Ağ evə Azərbaycan Prezidenti və Ermənistanın Baş naziri təşrif buyururdı...

Həmin gecə hamının fikri Amerika paytaxtında idi.

Budur, dünyanın aparıcı televiziya kanallarının kameraları Ağ evin giriş qapısını göstərir...

Əvvəlcə Ermənistanın Baş nazirinin maşını yaxınlaşır.

Amerika prezidentinin ənənəvi təbəssümü, əlsıxma mərasimi və bir-birini qabaqlamağa çalışan jurnalistlərin foto-video çəkilişləri...

Televiziyaların kameraları bu cür yüksək səviyyəli görüşlər sahəsində kifayət qədər təcrübəsi olmayan Ermənistan Baş nazirinin bir qədər sadəlövh və... ürkək baxışlarını iri planda göstərir...

Bundan təxminən yarım saat sonra Ağ evin qapısına Azərbaycan Prezidentini gətirən maşın yaxınlaşır...

Kameralar Amerika Prezidentinin oxşar təbəssümünü, əlsıxmasını, hansısa replikasını, eyni zamanda Azərbaycan Prezidentinin cavab replikasını və gülüşünü lentə alırlar...

Fərq göz qabağında!

Azərbaycan Prezidentinin təcrübəsi, rahatlığı, sərbəstliyi diqqətdən yayınmır...

Hətta ənənəvi fotoçəkiliş mərasimi də fərqlidir!

Azərbaycan liderinin şax duruşu hara, erməni Baş nazirin inamsız boylanışı hara?!

Prezidentlər içəri daxil olur və Ağ evin qapısı bağlanır. İçəridə nələr baş verdiyi hələ bilinmir...

Daha bir qədər də keçir və bu dəfə üç lider jurnalistlər qarşısında məlum tarixi sənədi imzalayırlar.

Amerika Prezidenti danışır. Bu görüşün, imzalanan sənədin əhəmiyyətini xüsusi vurğulayır.

Sonra Azərbaycan Prezidenti çıxış edir. 30 ildən çox bir müddətdə onun özünü, xalqını və dövlətini narahat edən məsələ barədə fikirlərini bölüşür. Sərbəst, konspektsiz!

Növbə qonşu dövlətin Baş nazirinindir. O, yenə də ürkək baxışlarla zalı süzür... və danışmağa başlayır. Necə deyərlər, bir gözü də qarşısındakı mikrofonun altına qoyduğu... konspektdə!

Fərq göz qabağında!

Belə yüksək səviyyəli görüşlərdə iştirak təcrübəsi ilə təcrübəsizlik öz sözünü deyir...

İki liderin ingilis dilində danışıq səviyyəsi də fərqlidir. Və bu fərq illərlə Ağ evin girişində üzü üzlər görmüş jurnalistlərin gözündən yayınmır! 

Bütün proses boyu qonşu dövlətin Baş naziri, necə deyərlər, gözünün altı ilə o biri iki liderin davranışını izləyir və onları təkrar etməyə çalışır: stuldan duranda da, otaqdan çıxanda da...

Və bütün bu proses dünyanın aparıcı media nümayəndələrinin gözü qarşısında baş verir.

Hamı bu fərqi görür və göstərir.

Hamı Azərbaycan Prezidenti ilə Ermənistan Baş nazirinin bütün parametrlər üzrə fərqini hiss edir...

Amerika Prezidenti isə bu fərqi görməzdən gəlməyə çalışır. Sanki əhəmiyyət vermir. Hər iki lider barədə xoş sözlər deyir. Onları bərabər tərəfdaşlar kimi təqdim edir, birgə əl tutmağa çağırır. Bu əlsıxmada üçüncü əl Amerika Prezidentinin əlidir. İki ölkə arasında 30 ildən çox davam edən münaqişədən sonra əldə olunacaq sülhün qarantı kimi...

Az sonra telekanallar içəridə keçirilən görüşlərdən fraqmentlər yayır. Ortaya Amerika liderinin Azərbaycan Prezidenti ilə səmimi söhbətindən görüntülər çıxır...

Və yenə də fərq ortada!

Ağ evin rəmzi açarını götürən Azərbaycan lideri özünü öz evindəki kimi hiss edir. Danışır, Trampın replikalarına cavab verir, zarafat edir, hazırcavab lider imicini bir daha təsdiqləyir.

Dünyanın gözü qarşısında!

Dünya Azərbaycan liderini yenidən kəşf edir!

Və tarixi görüş başa çatır!

Möhtəşəm gecədir!

Azərbaycan lideri bu xalqa tarixi Zəfəri ikinci dəfə yaşadır!

Və qulaqlarımda Onun məşhur deyimi əks-səda verir: “Nəyi, necə, nə vaxt etmək lazımdır, bunu mən bilirəm”.

Həmin tarixi gecə bu həqiqəti növbəti dəfə təsdiqləyir!