Xəstəlikdən sağalmağın qeyri adi YOLLARI

Qədim dövrlərdə, xüsusən də bəşər tarixində ilk sivilizasiyalardan biri olan Qədim Mesopotamiyada, insanlar müxtəlif xəstəliklərdən əziyyət çəkir və bu xəstəliklərin müalicəsi üçün bir sıra üsullar tətbiq edilirdi. Lakin o dövrlərdə xəstəliklərin səbəbi ilə bağlı anlayışlar müasir tibbin nəzəriyyələrindən fərqlənirdi. Xəstəliklər, çox vaxt tanrıların qəzəbinin bir nəticəsi olaraq qəbul edilirdi və bu səbəbdən onların qarşısını almaq üçün dini və sehrli üsullar tətbiq olunurdu.

Mesopotamiyanın tibbi mətnləri eramızdan əvvəl III minilliyin sonlarına aiddir və bu mətnlər həm ciddi tibbi müalicə üsullarını, həm də sehrli-tibbi yanaşmaları ehtiva edir. Ən əhəmiyyətli mənbələrdən biri Neo-Assuriya kralı Aşşurbanipalın kitabxanasındakı tibbi sənədlərdir.

Gununsesi.info xəbər veri ki, bu sənədlərdə diaqnozlar, dərman reseptləri və xəstəliklərin gedişatı ilə bağlı proqnozlar yer alır. Eyni zamanda, sehrlər, ayinlər və dualar vasitəsilə xəstəliyin səbəbi müəyyən edilməyə çalışılırdı. Həm fiziki, həm də sehrli yanaşmalar eyni dərəcədə vacib hesab edilirdi, və tez-tez hər iki üsul paralel olaraq tətbiq edilirdi.

Xəstəliklərin Səbəbləri və Onlara Qarşı Mübarizə Yöntəmləri

Qədim insanlar, xəstəliklərin əsas səbəbi olaraq tanrıların qəzəbini qəbul edirdilər. Tanrılara hörmətsizlik, dini və sosial tabuların pozulması xəstəliklərə səbəb ola bilərdi. Belə xəstəliklər “tanrının əli” olaraq adlandırılırdı və bir çox hallarda, infeksiyaların və epidemiyaların yayılmasını tanrıların qəzəbinin bir nəticəsi olaraq görürdülər. Məsələn, yoluxucu xəstəliklər tez-tez “Erra toxunuşu” olaraq adlandırılırdı, çünki Erra, Mesopotamiya ölüm tanrısının təcəssümünə çevrilən məhv tanrısı idi. Xəstəliklər həmçinin, cinlər və pis ruhlar tərəfindən göndərilə bilərdi. Məsələn, Lamaştu və Pazuzu kimi cinlər körpələrə və analarına xəstəlik gətirirdi.

Xəstələrin Müalicəsi və Tədbirlər

Qədim Mesopotamiya tibbində, xəstələrə qarşı tətbiq olunan müxtəlif müalicə üsulları vardı. Bu üsullar arasında sehrli və tibbi müalicə yanaşı, bir sıra dini tədbirlər də vardı:

Tabuları pozmamaq: Xəstəliklərin qarşısını almaq üçün müəyyən tabulardan (qadağan olunmuş hərəkətlərdən) qaçınmaq vacib idi. Məsələn, müəyyən bir tanrını təhqir etmək, səhv hərəkətlər etmək və ya bəzi yerləri ziyarət etmək xəstəliklərə səbəb ola bilərdi. Əgər xəstə bir hərəkətinin tanrını qəzəbləndirdiyini bilsəydi, sehrbazlardan kömək alaraq təmizlənmə mərasimi keçirə bilərdi.

Epidemiya zamanı təcrid olunma: Mesopotamiyalılar epidemiyaların qarşısını almaq üçün təcrid üsulunu tətbiq edirdilər. Bu, xəstə olanların izolyasiya edilməsini və sağlam insanlardan uzaqlaşdırılmasını nəzərdə tuturdu. Yazılı mətnlərdə, xüsusilə veba zamanı şəhər sakinlərinin təcrid olunması ilə bağlı müxtəlif əmrlər yer alır.

Sehrbaz və kahinlərlə müalicə: Xəstəliklərin səbəbi müəyyən edildikdən sonra, həkimlər və kahinlər xəstəyə müalicə təklif edirdilər. Bəzən sehrbazlar, dua oxumaq və digər ritual vasitəsilə xəstənin vəziyyətini yüngülləşdirməyə çalışırdılar. Xəstənin müalicəsi çox vaxt fiziki və sehrli üsulların birləşməsi ilə həyata keçirilirdi.

Dərman və reseptlər: Qədim Mesopotamiya müalicəsində otlar və minerallar əsas tərkib hissələrini təşkil edirdi. Dərmanlar xüsusi üsullarla hazırlanır və müəyyən nisbətlərdə qarışdırılırdı. Bu dərmanlar ya daxili istifadə üçün maye şəklində, ya da xarici istifadə üçün yağlarla qarışdırılaraq istifadə edilirdi. Məsələn, əqrəb sancması üçün öküz tüpürcəyi ilə müalicə təklif edilirdi.

Sehrli materiallardan istifadə: Xəstəliklərin qarşısını almaq və ya müalicə etmək üçün sehrli materiallardan da istifadə olunurdu. Məsələn, qoruyucu amuletlər və ya pis ruhları uzaqlaşdıran heykəlciklərdən istifadə edilirdi. It şəkilləri evin astanasına basdırılaraq pis ruhlardan qorunmaq məqsədilə istifadə edilirdi.

Qədim Mesopotamiya xalqı xəstəliklərlə mübarizədə dini, sehrli və tibbi üsulları birləşdirirdi. Onlar tanrıların və ruhların gücünü nəzərə alaraq müxtəlif tədbirlər görürdülər, eyni zamanda bitkilərdən və minerallardan dərmanlar hazırlayırdılar. Xəstəliyin qarşısını almaq və müalicə etmək üçün tətbiq olunan üsullar dövrün sosial və dini qaydalarına bağlı idi. Bu yanaşmalar, bəlkə də müasir tibbin inkişafına təsir etməmişdir, amma o dövrdə xəstəliklərə qarşı mübarizədə vacib bir yer tuturdu.

Ayşən 

Gununsesi.info