Xəzərin suyu çəkildi, elə şeylər üzə çıxdı ki… VİDEO

Son günlər sosial şəbəkələrdə yayılan bir video geniş rezonans doğuraraq ciddi müzakirələrə səbəb olub. Videoda Xəzərin suyunun geri çəkilməsi nəticəsində uzun müddət dənizin altında qalan əşyaların üzə çıxdığı görünür. Lakin burda əsas məsələ həmin əşyaların qıfıl və metal parçalarından ibarət olmasıdır. Sosial şəbəkə istifadəçilərinin bir qismi bu obyektləri dənizə atılmış cadularla, sehirlərlə və metafizik müdaxilələrlə əlaqələndiriblər. Məhz bu cür şərhlər qısa zamanda yayılaraq qorxu, təşviş və əsassız fərziyyələrin artmasına, hadisənin elmi və məntiqi izahının isə arxa plana keçməsinə səbəb olub.

Bununla bağlı ilahiyyatçı Mircəfər Əyyubov Avtosfer.az-a bildirib ki, İslam dininə görə, cadu bir bacarıq kimi həqiqətdir, yəni realdır. Lakin ona inanmaq böyük günahdır:
“Ancaq cadugərliyə inanmaq, cadugərə etibar etmək, müraciət etmək və cadudan istifadə etmək qadağan olunub, haram sayılıb. Ümumiyyətlə, insan həyatını real və əsaslı məsələlər üzərində qurmalıdır. Kənar, ikinci dərəcəli, metafizik məsələlər bəzən insanın ümid mənbəyini məhv edir, bəzən isə insanda yalan və həddindən artıq ümid yaradır. Cadugərlik müsəlmanların işi deyil. Əksinə, müsəlmanların əleyhinə olanların məşğuliyyətidir.
İlahiyyatçı vurğulayıb ki, adətən tənbəl və özündə günah görməyən insanlar sehrə və cadugərliyə müraciət edirlər:
“Məsələn, bir insanın işi gətirmədikdə, bunun səbəbini öz günahlarında yox, başqalarının cadusunda axtarır. Cadu müəyyən təsir gücünə malikdir. Amma bu, çox nadir hallarda baş verən bir məsələdir. Belə desək, adi, sıravi bir insanla kimin nə işi ola bilər ki, kimsə ona cadu etsin, qarşısını alsın? İnsan nə kimi böyük ictimai təsir yaradır ki, kimlərsə onun yolunu cadu ilə kəssin? Bunlar əksər hallarda əsassız düşüncələrdir. İnsan həyatını günah və səbəb anlayışı üzərində qurmalıdır”. 

Psixoloq Aytən Ələkbərova isə deyib ki, insanların caduya və ümumiyyətlə falçılara olan münasibəti daha çox bir bağlılıq xarakteri daşıyır:
“Çünki insan ən son ümidini itirdiyi anda psixoloji vəziyyətinə təsir edən məqamlarla üz-üzə qalır. Bəzən görürük ki, hər yerdən əli üzülən bir insan dərhal düşünür: “Bəlkə mən kiməsə baxdırım?” Bunun səbəbi isə ətraf mühitdə, xüsusilə insanların şüuraltına yeridilən fikirlərdir: “Bəlkə sənə nəsə ediblər?”, “Bəlkə işlərinin düz getməməsinin səbəbi cadudur?” Bu cür manipulyativ söhbətlər dostlar arasında, rəfiqələr arasında, ümumiyyətlə insanların bir-biri ilə ünsiyyətində tez-tez yayılır. İnsan düşünür ki, ailəsinə qarşı kimsə qəsdən nəsə edir, onu çökdürmək istəyir və bu düşüncələr onu birbaşa falçılara yönəldir”.

Psixoloqun sözlərinə görə, sosial şəbəkələrdə yayılan manipulyativ paylaşımlar da bu təsiri daha da artırır. Elə görüntülər və paylaşımlar var ki, insan onları gördükdən sonra uzun müddət təsirindən çıxa bilmir. Çünki neqativ məlumat insan psixikasına hər zaman daha güclü təsir edir:
“Psixoloji baxımdan insanlar bu tip paylaşımlarla qarşılaşdıqda artıq onların təsiri altına düşməyə daha meyilli olurlar. Burada məsələ yalnız savadsız və ya cahil insanlarla bağlı deyil. Mən özüm yüksək təhsilli, hətta alim səviyyəsində olan şəxslərin belə gəlib deməsinin şahidi olmuşam ki, “mənə cadu ediblər”, “ona görə işimə getməyə belə həvəsim qalmayıb”. İnsan yanlış inanclarla öz psixoloji durumunu daha da ağırlaşdırır. Bütün müsahibələrimdə və apardığım müşahidələrdə, eləcə də psixoloji analizlər nəticəsində gəldiyim qənaət budur ki, insan son ümidinə sarıldığı anda demək olar ki, hər şeyə inana bilən bir varlığa çevrilir. Bu da cadu və fal kimi inancların niyə bu qədər təsirli olmasının əsas səbəbidir”.
Nurcan Babək