Xəzərin suyu çəkilir: səbəblər və təhlükələr

Alimlərin son araşdırmalarına görə, 2005-2023-cü illər arasında Xəzər dənizinin səviyyəsinin 185 santimetr aşağı düşməsi ilə 31 min kvadrat kilometr su sahəsi itirilib. 

Son 20 ildə suyun səviyyəsi 2 metrə yaxın azalan Xəzər dənizində yaranmış bu vəziyyət sahilyanı ölkələri narahat edir. Xüsusilə Xəzər dənizinin ən uzun sahili kimi tanınan Qazaxıstan tərəfindəki su sahəsi son 15 ildə 7,1 faiz azalıb. Alimlər 2100-cü ilə qədər dəniz səviyyəsinin 18 metrə enə biləcəyinin proqnozlaşdırıblar.

Bəs, görəsən, Xəzərdə suyun səviyyəsinin azalmasına hansı amillər təsir edir? Bu vəziyyətin qarşısını almaq mümkündürmü?

Mövzu ilə bağlı Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü, ətraf mühit məsələləri üzrə ekspert Rövşən Abbasov öz fikirlərini Bakıvaxtı.az-la bölüşüb.

Rövşən Abbasov: Xəzər dənizinin səthində buxarlanma artmaqdadır

Onun sözlərinə görə, Xəzər dənizində suyun səviyyəsinin aşağı düşməsinin əsas səbəbi Xəzərə tökülən çayların sululuğunun azalmasıdır. Bu azalma, adətən, iki yolla baş verir:

"Birincisi, iqlim dəyişikliklərinin təsiri altında çaylarda sululuğun azalmasıdır. İkincisi isə çaylardan götürülən suyun artmasıdır. Yəni, çaydan götürülən su suya olan tələbatın artmasına səbəb olur. Digər tərəfdən, son illər Xəzər dənizin səthində gedən buxarlanma artmaqdadır".

Mütəxəssis bildirib ki, Xəzərdə suyun azalması periodikdir:

"Alimlərin fikrincə, tarixi müşahidələr dövründə Xəzər dənizinin səviyyəsində həmişə artma və azalma müşahidə olunub. Bunun nəticəsində sözügedən dəyişiklik qeydə alınıb".

Gülşən Şərif