Yaponların uzun ömrün sirri açıldı: Həm də xərçəng əleyhinə təsir göstərir

Dünyanın ən uzunömürlü ölkələri arasında yer alan Yaponiya sağlamlığını daha çox təmiz məhsullar yeməyə borcludur. Dəniz məhsulları istehlakına diqqət yetirən yaponlar süfrələrinə işlənmiş qidaları daxil etmir və porsiya nəzarətinə fikir verirlər.

Gununsesi.info xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, araşdırmalar Yapon pəhrizinin ürək-damar xəstəlikləri, hipertoniya və diabet kimi xroniki xəstəliklərin riskini azaltmağa kömək etdiyini bildirib.

Bunun ən böyük səbəbi yaponların bol antioksidant, lif, mineral və vitamin ehtiva edən qidalardan istifadə etməsidir.

Yaponiyada balıq ənənəvi pəhrizin əsas elementidir. Somon, ton balığı, sardina və hamsi xüsusilə omeqa-3 yağ turşuları ilə zəngindir. Omeqa-3 yağ turşuları ürək sağlamlığını yaxşılaşdırmağa kömək edir. Elmi araşdırmalar sübut edib ki, omeqa-3 yağ turşuları infarkt, insult və digər ürək-damar xəstəlikləri riskini azaldır.

Yaponlar qida rasionunda bol tərəvəz istehlak edirlər. Tərəvəzlər xüsusilə lif və antioksidanlarla zəngindir. Yapon pəhrizinin əsas qidalarına kələm, ispanaq, şirin kartof, turp və qırmızı bibər kimi tərəvəzlər daxildir. Lif həzm sağlamlığını yaxşılaşdırır, bağırsaq hərəkətlərini tənzimləyir və piylənmə riskini azaldır.

Elmi cəhətdən sübut edilmişdir ki, liflə zəngin pəhrizlər də ürək xəstəlikləri, şəkərli diabet və bəzi xərçəng növləri riskini azaldır. Yaponiyada aparılan başqa bir araşdırma göstərdi ki, tərəvəz istehlakı həzm sistemi xərçəngi, xüsusilə mədə və kolon xərçəngi riskini azaldır.

Yaponiyada fermentləşdirilmiş qidalar böyük əhəmiyyət kəsb edir. Yapon mətbəxində miso, soya sousu, natto (mayalanmış soya) və tempeh kimi qidalar çox istifadə olunur. Bu fermentləşdirilmiş qidalar probiyotiklərlə zəngindir və bağırsaq sağlamlığını yaxşılaşdırır.

Soya sousunda olan “izokauvonoidlər” adlanan fitoestrogenlərin döş xərçəngi riskini azaltdığını göstərən bəzi araşdırmalar da var.

Elmi araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, probiotiklər immunitet sistemini gücləndirir, həzm sistemini tənzimləyir və ümumi sağlamlığa müsbət təsir göstərir. Fermentasiya edilmiş qidalar həzmdə zərərli bakteriyaların və toksinlərin təsirini azaldaraq, immunitet sisteminin effektivliyini artıra bilər.

Yaponiyada geniş yayılmış “Hara Hachi Bu” prinsipi “doyuncaya qədər deyil, 80 faiz tox olana qədər yemək” deməkdir. Bu prinsip həddindən artıq yemək və həddindən artıq çəki artımının qarşısını alır.

Yaponlar kiçik porsiyalarla və yavaş-yavaş yeyərək, artıq kalori qəbulundan qaçaraq daha sağlam həyat sürürlər.

Yapon mətbəxində işlənmiş qidaların istehlakı çox məhduddur. Qərb dünyası ilə müqayisədə Yaponiyada fast food və qeyri-adi yeməklərin istehlakı xeyli aşağıdır. Bunun əvəzinə yeməklərini təzə inqrediyentlərdən istifadə edərək hazırlayırlar. 

Araşdırmalar tərkibində trans yağlar, əlavə şəkər və natrium olduğu üçün emal olunmuş qidaların uzunmüddətli perspektivdə sağlamlığa mənfi təsirləri olduğu aşkar edilmişdir.

Yaponiyada yaşıl çay gündəlik yemək vərdişlərinin mühüm hissəsidir. Yaşıl çay katexinlər (xüsusilə EGCG – epigallocatechin gallate) kimi güclü antioksidantlarla zəngindir. Bu antioksidanlar hüceyrələri sərbəst radikalların zərərindən qoruyur, xərçəng kimi xəstəliklərin inkişaf riskini azaldır və yaşlanma prosesini ləngidir.

Araşdırmalar yaşıl çayın ürək-damar xəstəlikləri, diabet, Alzheimer xəstəliyi və bəzi xərçəng növlərinə qarşı qoruyucu təsirə malik olduğunu göstərib.

Yapon pəhrizində şəkərli içkilər və şirniyyatlar Qərb pəhrizləri ilə müqayisədə çox az istehlak olunur. Yaponlar tez-tez təbii tatlandırıcılarla desertlər hazırlayırlar (məsələn, qırmızı lobya). Yapon mətbəxində şəkərli içkilər və həddindən artıq desert istehlakı çox rast gəlinmir. Ümumiyyətlə, yaponların uzun ömür sürməsini dəstəkləyən amillər arasında balanslaşdırılmış qidalanma, aşağı kalorili və qidalı qidaların seçilməsi, mayalanmış qidaların və omeqa-3 yağ turşularının müntəzəm istehlakı, porsiyaya nəzarət və işlənmiş qidalardan qaçınmaq kimi sağlam qidalanma vərdişləri daxildir. Elmi araşdırmalarla dəstəklənən bu vərdişlər qocalma əlamətlərini azaldaraq uzun ömür qapısını açır.

Orxan Saffari

Gununsesi.info