Yaşlı əhali üçün uzunmüddətli baxım sığortası tətbiq ediləcək

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Türkiyə, yaşlı əhalinin son artımını və bu inkişafların sosial təminat balansına təsirini nəzərə alaraq, sistemə müxtəlif təcrübələri, əsasən "uzunmüddətli baxım sığortası"nı uyğunlaşdıracaq.

Anadolu Agentliyinin məlumatına görə, sosial təminat sisteminin uzunmüddətli maliyyə dayanıqlığını gücləndirmək üçün bəzi addımlar atılacaq.

Məqsəd sığorta haqqı bazasını genişləndirmək, yığımları artırmaq və yeni iş metodlarına uyğunlaşmaqdır. Bu kontekstdə demoqrafik inkişafların sosial təminat balansına təsiri də nəzərə alınacaq. Türkiyə Statistika İnstitutunun (TÜİK) 2025-ci il üçün məlumatlarına görə, ölkədə 65 və daha yuxarı yaşda olan əhali 5 ildə 20,5 faiz artaraq 9,583,059 nəfərə çatıb. Yaşlı əhalinin ümumi əhalidəki payı da 11,1 faizə yüksəlib. 2020-ci ildə ölkədə yaşlı əhalinin sayı 7.953.555 nəfər olub ki, bu da ümumi əhalinin 9,5%-ni təşkil edir. Keçən ilin sonuna olan məlumata görə, yaşlı əhalinin 62,9%-i 65-74 yaş qrupunda, 27,9%-i isə 75-84 yaş qrupunda olub. 85 və yuxarı yaşda olan əhali 7,8%-ni təşkil edib. Türkiyədə 100 və yuxarı yaşda 8000-dən çox insan yaşayır.

Bu göstəriciləri və doğum nisbətinin azalması tendensiyasını nəzərə alaraq hökumət sosial təminat sisteminin maliyyə dayanıqlığını təmin etmək üçün addımlar atmaq qərarına gəlib. Bu çərçivədə 2027-2029-cu illər üçün Orta Müddətli Proqrama (OMT) "uzunmüddətli qayğı sığortası" daxil edilib. Tətbiq üçün infrastruktur müvafiq nazirliklərin birgə işi ilə yaradılacaq. Məqsəd, yaşlılıq və xroniki xəstəliklər səbəbindən gündəlik həyat fəaliyyətini müstəqil şəkildə həyata keçirə bilməyən şəxslərə evdə və ya müəssisələrdə göstərilən qayğı dəstəyini daha da gücləndirməkdir. Evdə tibbi xidmət və palliativ qayğı xidmətləri davamlı xidmətlərə çevriləcək. Uzaqdan tibbi xidmətlərlə inteqrasiya olunmuş bir struktur nəzərdə tutulur. Qayğı iqtisadiyyatının gücləndirilməsi sosial təminat sisteminin maliyyə dayanıqlığına yönəlmiş siyasətlərdən biridir. Proqram dövründə səhiyyə xidmətlərinə çıxışı məhdudlaşdırmadan maliyyə dayanıqlığını təmin etmək üçün addımlar atılacaq. Risk təhlilini və səhiyyə xidmətlərinin ödənilməsində xidmət təminatçılarının davranışını nəzərə alan audit modelləri hazırlanacaq.

Ödəniş meyarları məlumatların təhlili vasitəsilə araşdırılacaq və dəyər əsaslı ödəniş metodları geniş yayılacaq. Sürətlə böyüyən qruplarda xərclərin səmərəliliyi təmin ediləcək. Bu sahədə konkret nəticələrin yeni ilin birinci rübündə əldə edilməsi gözlənilir.

Bundan əlavə, Səhiyyə Bazarı tətbiqi daha çox dərman və tibbi ləvazimatları əhatə etməklə genişləndiriləcək və təchizat zəncirini gücləndirəcək. Universitet xəstəxanalarının idarəetmə modeli də təhsil, tədqiqat və xidmət funksiyaları baxımından daha səmərəli və davamlı olmaq üçün yenidən qurulacaq. Bu addımlar sosial təminat sisteminin maliyyə dayanıqlığına töhfə verməyə yönəlib.

Yeni Orta Müddətli İqtisadi Proqram çərçivəsində, bərabərlik və aktuar balansına üstünlük verərək, fərdləri daha uzun müddət məşğulluqda qalmağa təşviq edən qaydaların tətbiqi planlaşdırılır.

Sosial təminat sisteminin faktiki və hüquqi əhatə dairəsi genişləndiriləcək və hazırda əhatə olunmayan qrupların sistemə daxil olmasını təmin etmək üçün müxtəlif peşə və gəlir qrupları üçün tətbiqlər hazırlanacaq. Müvafiq qanunvericilik dəyişən əmək bazarı şərtlərinə və yeni nəsil çevik iş tənzimləmələrinə daha uyğunlaşdırılacaq. Mükafat borclarının izlənməsi və toplanması prosesləri daha səmərəli olacaq.Məlumat mübadiləsini artırmaq üçün müəssisələrin informasiya sistemləri gücləndiriləcək və uzunmüddətli maliyyə dayanıqlığı ilə bağlı göstəricilər müntəzəm olaraq izləniləcək.

M.MİRZƏ
XQ