Yerdə son günün necə olacağı və nə vaxt gələcəyi AÇIQLANDI

Bəzi alimlər hesab edirlər ki, yox olma "mexanizmi" superkontinentin əmələ gəlməsinə səbəb olacaq.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, nəticədə Yer kürəsinin biosferi yox olacaq, insan sivilizasiyasının qalıqları yararsız zibillərə çevriləcək və məməlilər tamamilə yox olacaq. Alimlər hesab edirlər ki, bu son zaman məsələsidir və təxmini tarixlər artıq müəyyən edilə bilər.

Planetdəki həyatın təxminən dörd milyard illik tarixini nəzərə alsaq, son, dinozavrları məhv edən və bütün növlərin təxminən 75 faizini məhv edən nəhəng asteroid ssenarisinə bənzəməyəcək. Həyatın qlobal proseslər zənciri ilə məhv olma ehtimalı daha yüksəkdir.

Superkompüter modelləşdirməsindən istifadə edilərək aparılan bir araşdırmaya görə, Yer kürəsi tədricən mürəkkəb həyat formaları üçün yaşanmaz hala gətirəcək sözdə "üçqat yox olma mexanizmi" ilə üzləşir.

Eyni zamanda, mövcud iqlim dəyişikliyinə və qazıntı yanacaqlarının aktiv istifadəsinə baxmayaraq, alimlərin hesablamalarına görə, planetin bu fəlakətli proseslərin zamanla üst-üstə düşməsinə hələ bir neçə yüz milyon ili qalıb.

Bristol Universitetinin tədqiqatçıları üç qaçılmaz amilin eyni vaxtda təsiri nəticəsində bütün məməlilərin təxminən 250 milyon il ərzində yox olacağı qənaətinə gəliblər.

Birinci mərhələ yeni bir superkontinentin - Pangea Ultima adlanan yerin əmələ gəlməsini əhatə edir. Plitələrin hərəkəti nəticəsində bütün qitələr yenidən vahid quru kütləsinə birləşəcək.

Bu proses vulkanik aktivliyin artması və istixana effektinin kəskin artması ilə müşayiət olunacaq. Kimyəvi birləşmələr atmosferə kütləvi şəkildə daxil olmağa başlayacaq və bu da qlobal temperaturun 40-50 dərəcə Selsi artmasına səbəb olacaq.

Bu istilik səviyyəsi bütün qalıq yanacaqların yandırılmasının təsirini xeyli üstələyəcək və təkcə bunun planetin orta temperaturunu təxminən 12 dərəcə Selsi artıracağı təxmin edilir. Həddindən artıq istilik şəraitində məməlilərin yaşaması qeyri-mümkün olacaq.

Araşdırma müəllifləri qeyd edirlər ki, tektonik dəyişikliklərin, karbon qazı konsentrasiyalarının dalğalanmalarının və superqitənin artan kontinentallığının birləşməsi Yer kürəsini kritik bir nöqtəyə gətirə bilər və bundan sonra ətraf mühit istiqanlı orqanizmlər üçün ölümcül hala gələcək.

Sonra ssenari kəskin şəkildə dəyişə bilər. Əvvəlki dövrlərə aid geoloji məlumatlar göstərir ki, superkontinentlərin əmələ gəlməsindən sonra tez-tez əhəmiyyətli dərəcədə soyuma baş verib - təxminən 200 milyon il əvvəl baş verənlərə bənzər bir şey.

Temperaturun kəskin düşməsi başqa bir nəsli kəsilmə hadisəsinə səbəb ola bilər. Soyuq, həddindən artıq istidən və yüksək atmosfer CO2 konsentrasiyalarından sağ çıxa bilən məməlilərdə şiddətli vazokonstriksiyaya və işemik nekroza səbəb olacaq.

Birlikdə, kəskin temperatur dalğalanmaları və artan karbon qazı səviyyəsi qlobal proseslərin "üçqat zərbəsi" yaradacaq və nəticədə Yer kürəsini mürəkkəb orqanizmlərin həyatı ilə uyğunsuz hala gətirəcək.