Icma.az
close
up
RU
Yüksək təzyiqin sirri beyində tapıldı

Yüksək təzyiqin sirri beyində tapıldı

Azpost portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Braziliyanın San-Paulu Universiteti və Yeni Zelandiyanın Oklend Universitetinin alimləri beyində tənəffüsə nəzarət ilə arterial təzyiqin tənzimlənməsi arasında əlaqəni təmin edən nahiyə aşkar ediblər.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bu beyin sahəsi damarların spazmına səbəb olaraq qan təzyiqinin yüksəlməsinə təsir göstərə bilər. Nəticələr bəzi hallarda standart müalicəyə tabe olmayan hipertoniyanın səbəblərini anlamağa kömək edə bilər.

Araşdırmanın nəticələri “Circulation Research” jurnalında dərc olunub.

Təzyiqi yüksəldən beyin mexanizmi necə işləyir?

Alimlərin diqqət yetirdiyi sahə lateral parafasial nüvə adlanır. Eksperimentlərin nəticələrinə görə, bu struktur tənəffüsü idarə edən mərkəzlərlə simpatik sinir sistemi arasında əlaqə yaradır. Simpatik sinir sistemi orqanizmin stress və təhlükə zamanı işə düşən “döyüş və ya qaç” reaksiyasının əsas mexanizmlərindən biridir. Fizioloq Culian Peytonun izahına görə, təcrübələr zamanı bu beyin sahəsinin fəaliyyəti dayandırıldıqda heyvanlarda arterial təzyiq normallaşıb.

Hipertoniya olan siçovullarda isə təzyiq orta hesabla 16 mm civə sütunu aşağı düşüb.

Hipertoniyanın bir hissəsi sinir sistemi ilə bağlı ola bilər

Yüksək qan təzyiqi dünyada geniş yayılmış sağlamlıq problemlərindən biridir. Mövcud qiymətləndirmələrə görə, planet əhalisinin təxminən üçdə birində arterial təzyiq yüksəkdir. Problemin digər tərəfi isə müalicəyə cavab verməyən hallardır. Məlumatlara əsasən, xəstələrin təxminən 40 faizində dərman müalicəsinə baxmayaraq təzyiqi normal səviyyəyə salmaq mümkün olmur. Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, hipertoniyanın təxminən yarısında xəstəliyin neyrogen komponenti, yəni sinir sisteminin fəaliyyəti ilə əlaqəli mexanizmlər rol oynaya bilər.

Yeni araşdırma məhz bu əlaqənin necə yarandığına dair əlavə ipucları verir.

Alimlər beyinə deyil, boyundakı reseptorlara təsir etməyi təklif edirlər

Tədqiqatın maraqlı tərəflərindən biri də mümkün müalicə istiqamətinin birbaşa beyindəki həmin nahiyəyə müdaxilə etməməsidir. Alimlər karotid cisimciklərinə diqqət yetirirlər. Bunlar boyun nahiyəsində yerləşən və orqanizmdəki dəyişikliklər barədə siqnalları sinir sisteminə ötürən kiçik sensor strukturlardır. Bu strukturlar lateral parafasial nüvədəki neyronlara siqnallar göndərir. Tədqiqatçılar mümkün təsir vasitəsi kimi B6 vitamininin aktiv forması – piridoksalfosfatı da nəzərdən keçirirlər. Onların fikrincə, bu maddə hipertoniya zamanı aktivliyi artan P2X3 reseptorunun bloklanmasına kömək edə bilər.

Yüksək təzyiq və yuxu apnesi arasında əlaqə açıla bilər

Araşdırmanın nəticələri hipertoniya ilə yuxu zamanı tənəffüs pozuntuları arasında əlaqənin izahına da kömək edə bilər. Əgər tənəffüsün idarə olunması və qan təzyiqinin tənzimlənməsi eyni beyin sahəsi ilə əlaqəlidirsə, gecə vaxtı baş verən tənəffüs pozuntuları təzyiqin yüksəlməsinə təsir göstərə bilər. Bu baxımdan yeni nəticələr xüsusilə yuxu apnesi olan insanlarda hipertoniya mexanizmlərinin daha yaxşı öyrənilməsi üçün əhəmiyyətli ola bilər.

Amma yeni müalicədən danışmaq hələ tezdir

Tədqiqatın əsas nəticələri heyvanlar üzərində aparılan eksperimentlərdən əldə olunub. İnsanların iştirakı ilə keçirilən ilkin pilot araşdırmada cəmi 14 nəfər iştirak edib və əldə olunan nəticələr hələ ilkin xarakter daşıyır. Buna görə alimlərin müəyyən etdiyi mexanizmin əsasında hazır müalicə metodunun yaradıldığını söyləmək hələ tezdir. Bununla belə, araşdırma hipertoniyanın bütün hallarda yalnız damarlarla və ya həyat tərzi ilə bağlı olmadığını, bəzi xəstələrdə beyin, tənəffüs və simpatik sinir sistemi arasındakı əlaqələrin də mühüm rol oynaya biləcəyini göstərir.

Tədqiqatın növbəti mərhələlərdə insanlarda daha geniş qruplar üzərində təsdiqlənməsi bu mexanizmin gələcəkdə hipertoniya müalicəsində istifadə edilə bilib-bilməyəcəyini müəyyənləşdirə bilər.

Sunay Aydın

AzPost.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:90
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 07 Oktyabr 2026 12:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see371

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see353

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see322

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see303

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see282

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see272

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see265

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see255

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see250

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see239

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see239

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see238

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see236

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see235

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see226

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see224

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see214

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see210

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see205

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see203
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri