Yuxuda qışqırmağın səbəbi nədir? ARAŞDIRMA

Yuxu zamanı qışqırmaq, gülmək və qəfil hərəkətlər etmək gələcəkdə koqnitiv zəifləmə və neyrodegenerativ xəstəliklərin ilkin əlaməti ola bilər. Bu qənaətə Seul Milli Universitetinin Bundanq Xəstəxanasının alimləri gəliblər.

Redaktor.az xəbər verir ki, araşdırma barədə "The Korea Herald" nəşri məlumat yayıb.

Tədqiqatçılar sürətli yuxu fazasında davranış pozuntusu (iRBD) olan pasiyentlər üzərində araşdırma aparıblar. iRBD — insanın sürətli yuxu mərhələsində qışqırması, gülməsi, əllərini yelləməsi və ya aqressiv davranışlar sərgiləməsi ilə xarakterizə olunan vəziyyətdir. Maraqlıdır ki, bu pasiyentlərdə Parkinson xəstəliyi və ya demensiya kimi nevroloji diaqnozlar əvvəlcədən aşkar edilməyib ki, bu da iRBD-ni erkən diaqnostika baxımından xüsusilə əhəmiyyətli edir.

Araşdırmada orta yaşı 65,6 olan 162 pasiyent iştirak edib. Alimlər iştirakçılar tərəfindən yerinə yetirilmiş 318 neyropsixoloji testin nəticələrini təhlil edərək diqqət, operativ yaddaş və ümumi yaddaş funksiyalarında davamlı zəifləmə aşkar ediblər. Bu dəyişikliklər tədricən artsa da, zamanla klinik baxımdan əhəmiyyətli səviyyəyə çatıb.

Ən ciddi geriləmə rəqəmsal simvolların tanınması testində müşahidə olunub. Bu test informasiyanın emal sürətini, diqqətin cəmlənməsini və operativ yaddaşın həcmini ölçən həssas göstərici hesab olunur. Bundan əlavə, şifahi və vizual yaddaşda da davamlı zəifləmə qeydə alınıb.

Tədqiqat zamanı cinslər arasında fərqlərə də diqqət yetirilib. Kişilərdə koqnitiv geriləmə daha qabarıq olub və bir neçə funksiyanı əhatə edib. Qadınlarda isə pozuntular nisbətən məhdud xarakter daşıyıb. Bununla belə, müşahidə dövründə demensiya və ya Parkinson xəstəliyi inkişaf etməyən pasiyentlərdə belə koqnitiv funksiyaların zəifləməsi davam edib.

Alimlərin fikrincə, yuxu zamanı qeyri-adi davranışlar gizli neyrodegenerativ proseslərin erkən göstəricisi ola bilər. Bu isə iRBD-ni demensiyanın aşkar simptomları meydana çıxmamışdan xeyli əvvəl koqnitiv sağlamlığın uzunmüddətli və diqqətli izlənməsi üçün mühüm siqnal kimi dəyərləndirməyə əsas verir.

Nuriyyə NATİQQIZI